De gekte regeert – zonneparken ten koste van landbouwgrond

Er heerst gekte alom, met name in politiek en bestuur. Gesubsidieerd bossen kappen, versnipperen en verbranden is zo’n gekte. Biomassa wordt dat dan genoemd, ‘groene energie.’ Van ons belastinggeld. Waar we bij staan. De vogelgehaktmolens – megawindmolens dus – zijn van eenzelfde absurditeit. En wat dacht u het inzaaien van zonnepanelen op landbouw en natuurgronden? In deze column hebben we het nog maar even niet over de klimaat-, koolstof- en stikstofgekte. En we hebben het ook niet over de oorlogsgekte tegen de Russen, de totale zotheid ten top. Voor nu even alleen die ‘zonnepaneel-akkers en zonneweiden.’

Op 28 mei 2025 beslist de Renkumse gemeenteraad of ze akkoord gaat met de aanleg van een zonnepark op landbouwgrond pal naast heide, bos en beschermde natuur. Ruim 15 tot 20 hectare wordt dan ‘zonnepark.’ George Orwell (1984) had het niet beter kunnen bedenken, het is pure ‘newspeak’. Het project wordt ‘‘Doorwerthse Zonnehoeve’ genoemd. De boer verliest zijn akkers, zo’n dertig voetbalvelden groot en de grondeigenaar uit Amsterdam casht flink want die zonnepanelen komen daar dertig jaar te staan.

Deze zelfde grond is in potentie goed voor 100.000 streekbroden, of 150.000 liter aan streekbier. Het is ook vrijwel de laatste landbouwgrond in de gemeente Renkum, duizenden hectares zijn al ‘nieuwe natuur’ geworden, nog zo’n vorm van newspeak, want er is bar weinig natuur te bekennen op in de steek gelaten akkers. Maar wat dondert het als het om granen en voedsel gaat? Dat halen we wel uit Oekraïne. Alleen jammer dat de nu net die Amerikaanse olicharchen (Bayer/Monsanto) en Poetin’s Russen daar nu alle graangronden in bezit nemen, de broodmand van Europa.

Orwelliaanse newspeak

Nog even terug naar die ‘windparken’ op zee. Die hakken niet alleen visarenden aan flarden, ze verwoesten ook onze visgronden. Op het NOS-Journaal wordt onze Noordzee nu doodleuk ‘mega-industriegebied’ genoemd, alsof het de normaalste zaak van de wereld is om je natuur en visgronden te vernietigen. Wat iedere keer weer opvalt zijn de Orwelliaanse newspeak-benamingen, de vervorming van taal en betekenis die uit de kast worden gehaald om gekte normaal te maken en normaliteit absurd. Zeg je hier iets over dan ben je rechts-extremist. Het blijft een wonder hoe onze koning tijdens de 4 mei-herdenking van 2020 de slotzin gebruikte: “Niet normaal maken wat niet normaal is”, en dat diezelfde koning nu ineens zegt dat we ons “tot de tanden toe moeten bewapenen”. Wie is hier nu gestoord?

Wat opvalt is dat het vaak linkse partijen of politici zijn die gebruik maken van Orwellianistisch taalgebruik als ‘zonnepark.’ Ik moest echt even in mijn arm knijpen of ik het echt hoorde, maar mijn buurman zei dat ik niet gek was, dat ik het goed had gehoord en dat zojuist een GroenLinks-raadslid had gezegd dat dit Renkumse zonnepark goed is voor de biodiversiteit, dat had hij gehoord of gelezen van wetenschappers van de Wageningse Universiteit (WUR). De kruidenrijke graanakker is de meest bedreigde natuurbiotoop van Nederland met de allerhoogste biodiversiteit, maar een zonneveld?

Streekvoedsel verbouwen moet wijken voor zonnepanelen?

Amper enkele minuten daarvoor had ik deze zelfde gemeenteraad nog ingesproken tijdens de commissievergadering waar dit ‘zonnepark’ als voorbereiding op het raadsbesluit op de agenda stond. Ik had blijkbaar heel duidelijk gesproken, want niet één raadslid stelde mij nog een vraag. Ik had gehakt gemaakt van het hele idee om het laatste stukje boerencultuurlandschap van de gemeente Renkum te laten verwoesten met het inzaaien van zonnepanelen. En dat op akkergronden granen als rogge, haver of gerst horen te staan. Ons streekvoedsel! En dát op onze pittoreske Veluwezoom, beroemd vanwege de grote meesters van de 19e-eeuwse romantische landschapskunst, Bilders, Koekoek, Markus, Mauve, etcetera. Waar al 7000 jaar wordt geboerd getuige de haast even oude grafheuvels en Keltische veldjes?

De reden dat ik mij tot de inspraak had gewend, was omdat de pro-‘zonnepark’-consultants hadden opgeschreven dat de teelt van graangewassen toch maar gepaard zou gaan met zeer intensieve overbemesting. Zelden heb ik een dergelijke grove leugen zo zwart op wit gedrukt zien staan. Ik ben het zat dat ik of mijn boerencollega’s in dit land – laat staan mijn eigen gemeente – nog verder kapot worden geframed met apert graantoonbare onnozele onwaarheid. Het gaat hier weliswaar om een gangbare collega, maar ook hij doet zijn best en zijn familie boert hier al generaties. Hij is een van de laatste vier boeren in mijn gemeente, ik ben daar ook één van. Op de Veluwezoom, waar de landbouw al 7000 jaar geleden begon, doen wij waarschijnlijk hier het licht uit.

Zonneparken zijn niet te blussen bij brand

In de vijf minuten spreektijd haalde ik nog een paar punten aan tegen de komst van zonneparken. Een hagelstorm kan zo’n veld al vernietigen. Nog veel enger is brand. Een oude kennis van mij die ooit nog voor de Onderzoeksraad actief was als brandveiligheidsexpert – Joa Maosch, de dienstdoende GroenLinks-wethouder van Renkum, kent deze man en zijn waarschuwende correspondentie aan hem van enige jaren geleden, dus ik snap zijn strijd vóór zonnepanelen echt niet – had zich in de materie verdiept en was zich rot geschrokken. Bij brand is het devies voor de brandweer: ver wegblijven. Blussen werkt dan zelfs averechts en is per definitie te gevaarlijk. Zo’n veld met duizenden zonnepanelen kan een onblusbare electro-storm veroorzaken. Die kun je alleen maar uit laten woeden, zoals nu in brandprotocollen staat. Een brand op deze locatie brengt de hele regio in gevaar, in dit geval: de hele Veluwe! Want dit zonnepark ligt midden op de Veluwe bij gortdroge bossen.

Een paar jaar geleden was er een plan om zonnepanelen in te zaaien op Landgoed Quadenoord waar ik toen al boerde met een paar kruidenrijke streekgraanakkers. Ik schrok me rot van dat plan. Een telefoontje hierover met Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber van de ChristenUnie leidde ertoe dat zij zich beijverde voor een Kamermotie waarmee in één klap alle natuur- en landbouwgrond met een generiek zonnepanelen-inzaaiverbod ervoor had kunnen zorgen dat onze natuur en voedselgronden en ons landschap bespaard zouden blijven van deze gekte. Helaas krijg zij niet de steun van de coalitiegenoten Tjeerd de Groot (D66) en Jaco Geurts (CDA). Waar ze wel in slaagde was een afgezwakte variant: de zogeheten ‘zonneladder.’ Oftewel: eerst moeten alle andere opties zoals daken en industrieterreinen met zonnepanelen worden bezaaid, pas als allerlaatste optie de natuur- en landbouwgebieden. Ik prees Dik-Faber voor haar inzet, maar zei toen al: ‘dit is te slap, geen echte bescherming.’ Overigens streed de Provincie Gelderland toen nog met succes tegen de zonnepanelen op Quadenoord. De rechter ging daarin mee, omdat er beschermde vogels zoals de wespendief op dat Landgoed voorkwamen. Het is me een raadsel waarom de Provincie Gelderland het nu wel laat gebeuren.

Exploderende zonneparken laten een onherstelbare, extreme schade achter

Last but not least haalde ik het voorbeeld aan van de brand die in Boven-Leeuwen had gewoed. De horror is daar al feit gebleken, geen fictie meer. Exploderende zonneparken kunnen glassplinters en de meest toxische stoffen zoals denkbaar zoals giftig Teflon en zware metalen tot wel drie kilometer in de omtrek brengen. Een dergelijk getroffen gebied is haast onmogelijk te saneren. Een dergelijk gebied is eeuwigdurend verwoest. Met nog eens miljoenen euro’s aan schade en schadeclaims. En bedenk je eens hoe dit voor de ‘biodiversiteit’ uitwerkt, voor al die insecten, vogels en klein en groot wild die dan zullen foerageren in een gebied vol splinters, chemie en metalen. Voor de mens zal er wel een bord komen met de tekst: ‘Voorgoed ontoegankelijk.’ Maar beestjes lezen geen waarschuwingsborden.

De uiterst mileu-vervuilende fabriek profiteert het meest

Nog wat verder in de commissievergadering kwam er weer een argument waarbij ik vroeg of mijn buurman mij weer even in de arm wilde knijpen. De wethouder kwam met het argument dat dit zonnepark de energie zou kunnen leveren voor de papier- en kartonfabriek Smurfit Westrock. Die fabriek is een ongekend grote stikstof-uitstoter in Gelderland en ook nog eens een gruwelijke fijnstof-verspreider! Mijn lieve moeder stierf hier acht jaar geleden aan longkanker, zonder ooit te hebben gerookt. Renkum is een dorp met een kankercluster. Als onderzoeksjournalist weet ik dat dergelijke milieuschandalen in dit land niet meer actief worden onderzocht. Deze zelfde fabriek verbruikt ook nog eens 5,7 miljoen kubieke liter puur schoon grond-en drinkwater van de verdroogde Veluwezoom, vergelijkbaar met wat de nabije stad Ede met 100.000 inwoners per jaar drinkt! Terwijl Smurfit Westrock naast de Rijn staat? Hoe haal je het als GroenLinks-wethouder in je hoofd om zo’n stink- en gif-fabriek in stand te willen houden? Voor 350 miljoen euro koop je die uit en verplaats je hem naar de Rijnmond, maak daar je groene agenda van.

Deze fabriek krijgt jaarlijks een subsidie van – naar ik meen – 8 miljoen euro voor biomassa, die ‘groene energie.’ Van de milieu-regen in de drup heet dit. Waar zijn de natuur- en milieu-genen van deze partij gebleven? En ditzelfde GroenLinks is tegenwoordig ook al voor de NAVO en de oorlog tegen de Russen? Geef mijn portie maar aan fikkie. Waar blijft de partij voor ‘verweesd links?’

Pas op weg terug naar huis snapte ik waarom ik zo nodig wilde en moest inspreken. Ik besefte mij dit dus pas ‘te laat.’ Het graan hierom: als het de gemeente Renkum lukt om deze 15 hectare met zonnepanelen in te zaaien, dan kan het overal, dan is er geen vierkante meter in Nederland meer veilig voor deze zotheid! Boerengrond zal rap verdwijnen. Dan kan ook de GraanGeluk-missie om ooit nog voldoende streekvoedsel te verbouwen in eigen streek op de buik worden geschreven en dooft het licht.

–//–