De macht van de onzichtbaren (deel VI) – van VS naar de EU

Er blijft veel te doen over migratie. Vooral vanuit Afrikaanse landen naar de EU – Nederland. Daarbij gaat de discussie meestal over zaken als druk op lokale voorzieningen, druk op onze welvaartsstaat, cultuurverschillen, mensensmokkel en verhoogde criminaliteit. Er wordt nauwelijks gekeken naar migratie als politiek drukmiddel vanuit het ene land op het andere. Of vanuit het ene continent op het andere. Daar gaan we het in dit artikel over hebben.

De studie ‘Weapons of Mass Migration’

De VS heeft een aparte universiteit voor militaire studies in Monterey, Californië. Aan deze universiteit is onderzoek gedaan naar motieven om migratie in te zetten als wapen om samenlevingen te ontwrichten, welke landen zich daar aan schuldig maken – of maakten – en om welke redenen.

Die studie is hier terug te vinden.

In Weapons of Mass Migration onderzoekt Kelly M. Greenhill het doelbewust creëren of manipuleren van migratie- en vluchtelingenstromen om andere staten tot concessies te dwingen.

Deze vorm van niet-militaire dwang – die Greenhill “gedwongen gemanipuleerde migratie” noemt – is verrassend wijdverbreid en veel succesvoller dan politici durven te bekennen.

Terwijl veel analyses migratie zien als een humanitair of economisch vraagstuk, laat deze studie zien dat migratie ook vooral een strategisch wapen kan zijn om geld en/of macht te verkrijgen.

Wat is ‘gedwongen gemanipuleerde migratie’?

Volgens Greenhill gaat het om grensoverschrijdende bevolkingsverplaatsingen die opzettelijk worden gecreëerd of gemanipuleerd om politieke, economische of militaire concessies af te dwingen .

Het mechanisme is dus niet toevallig, maar strategisch ontworpen. Daders kunnen staten zijn, rebellengroepen, milities, maar ook opportunistische actoren zoals regimes die bestaande crises uitbuiten en op financieel gewin uit zijn.

Greenhill onderscheidt vier vormen van gemanipuleerde migratie, waarvan er één de dwangvariant betreft:

1. Onteigenende gemanipuleerde migratie; etnische zuivering of het verdrijven van groepen om territoriale controle te vergroten zoals in Gaza.
2. Exportief gemanipuleerde migratie; migratie creëren of sturen om tegenstanders intern of extern te destabiliseren.
3. Gemilitariseerde gemanipuleerde migratie; gebruik van bevolkingsverplaatsing door het leger om militaire voordelen te behalen.
4. Dwangmatige gemanipuleerde migratie; migratie inzetten als drukmiddel op andere staten.

De vierde dwangvariant is vaak verweven met bredere strategieën, waardoor deze minder zichtbaar is en soms ‘verstopt’ raakt in bredere conflicten of crises.

De EU heeft al jaren met de hierboven beschreven vierde variant te maken door landen van buiten het bondgenootschap, maar maakt zich er intern zelf ook schuldig aan.

Waarom werkt dwangmatige – van buitenaf gemanipuleerde – immigratie?

De meeste politici suggereren dat deze vorm van dwang zelden voorkomt. De verwachting is dat zwakkere landen weinig kans maken wanneer zij sterkere staten proberen te chanteren met migranten of vluchtelingen.

Greenhill toont aan dat er sinds de inwerkingtreding van het VN-Vluchtelingenverdrag (1951) minstens 56 duidelijke gevallen zijn geweest, plus nog een reeks niet-bevestigde voorbeelden. Gemiddeld minstens één poging per jaar.

Landen die mensenrechten, humanitaire waarden en vluchtelingenbescherming sterk hebben verankerd in wetgeving zoals Nederland,  lopen de meeste politieke schade op als ze deze normen openlijk schenden.

Dit creëert wat Greenhill “hypocrisiekosten” noemt: regeringen vrezen beschuldigingen wanneer ze te hard optreden tegen migranten of vluchtelingen, waardoor hun handelspositie zou kunnen verslechteren.

Migratie is in westerse landen vaak een fel gepolariseerd onderwerp. De komst van een nieuw groot azc kan lokale en binnenlandse conflicten aanwakkeren, steun voor regeringen verminderen en electorale risico’s veroorzaken.

Welke doelen worden nagestreefd met dwangmatige migratie?

De eisen die uitdagers stellen lopen sterk uiteen volgens Greenhill. Enkele terugkerende voorbeelden uit zijn onderzoek:

• financiële steun of economische samenwerking,
• beëindiging van sancties of handelsblokkades,
• stopzetten van vijandige activiteiten (zoals steun aan rebellen),
• politieke erkenning of regimewisseling,
• militaire interventie of terugtrekking van een buitenlandse bezettingsmacht.

Voorbeelden zijn talrijk. Zo stemde de EU destijds in met het opheffen van laatste sancties tegen Libië in ruil voor samenwerking om migranten uit Afrika tegen te houden.

Welke landen maken zich schuldig aan dwangmatige migratie en hoe?

Het onderzoek van Greenhill noemt meerdere landen die zich schuldig maken aan dwangmatige migratie. Hij benadrukt dat vooral de EU als geheel zeer kwetsbaar is voor deze vorm van chantage door migratie vanwege zijn hoge normatieve – zelf opgelegde – verplichtingen.

De EU wordt expliciet genoemd als meest misbruikte doelwit van dergelijke strategieën:

• vanwege hoge humanitaire standaarden binnen de westelijke lidstaten,
• vanwege politieke gevoeligheid rond migratie,
• vanwege de grote interne verdeeldheid tussen lidstaten in het westen, het oosten en zuiden van de EU.

Als eerste voorbeeld noemt Greenhill voormalig Joegoslavië. Daar werden massamigratie en etnische zuiveringen in de jaren ’90 gebruikt als strategisch middel om de toenmalige EEG te dwingen asielzoekers op te nemen.

Vanaf 1970 tot en met 2010 – veertig jaar lang – wist Libië EU-lidstaten (met name Italië) te dwingen om sancties en handelsbeperkingen te versoepelden in ruil voor het tegenhouden van migrantenstromen uit Noord-Afrika.

President Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland dreigde bij herhaling openlijk dat hij migranten niet langer zou tegenhouden, tenzij de EU zou betalen en politieke concessies zou doen.

De dreiging van Turkije in 2009 om ‘de grenzen te openen’ richting Griekenland en Bulgarije past binnen dezelfde logica en wordt in Greenhills latere boek uitgebreid besproken.

Andere Afrikaanse landen die baat hebben bij dwangmatige migratie

De literatuur wijst vooral één Afrikaans land als een duidelijk en goed gedocumenteerd voorbeeld: Libië. Daarnaast zijn er meerdere Sahel- en Noord-Afrikaanse landen (Tunesië, Mauritanië, Niger) en historische gevallen (Oeganda onder Idi Amin) waarbij migratiepolitiek of EU-coöperatie heeft geleid tot financiële transfers, hulp of politieke concessies.

Vanaf 2011 blijkt de EU een grote financiële sponsor van Tunesië te zijn geworden. Het land ontving van 2014 tot en met 2020 1,4 miljard euro aan Europees belastinggeld om mensensmokkelaars en economische vluchtelingen uit dat land en andere Afrikaanse landen tegen te houden.

Verder is de EU vanaf circa 2015 – Angela Merkel “Wir schaffen das” – landen als Niger en Mauritanië gaan betalen (terugkeer-ondersteuning, grensbeheer) om de onophoudelijke stroom gelukzoekers naar Europa tegen te houden.

Asielzoekers zijn een gevaarlijk economisch probleem aan het worden

Greenhill toont aan dat landen die hoger scoren op de globaliseringsindex, eerder gevoelig zijn voor steun aan asielzoekers. Van de EU staat Nederland bovenaan deze lijst.

Het begint er echter nu ook om te spannen in die landen met hoge moraal omdat de fysieke en economische draagkracht van veel westerse landen – door diezelfde globalisering – uitgeput raakt.

Landen als Italië, Frankrijk en het VK – met onverantwoord hoge staatsschulden en oplopende armoede onder de eigen bevolking – kunnen het naar de eigen bevolking niet meer verkopen om ongewijzigd immigratiebeleid te voeren alsof het nog 1990 was.

Dit geldt ook voor Nederland, waar de komst van grote groepen migranten politieke spanningen toenemend hebben versterkt, wat in juni 2025 tot de val van kabinet-Schoof leidde.

Vind je dit een goed artikel? Steun ons dan voor slechts €2 per maand en houd kritische, vrije journalistiek levend.

Op 5 december 2025 werd de nieuwe National Security Strategy van de VS door het Witte Huis op internet geplaatst. In die strategie een aantal pagina’s over het grootscheepse economische verval van Europa sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw. Dit artikel bevat een samenvatting van de visie van de Trump-regering op de EU.

Nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten van Amerika

Ieder jaar brengt de VS een update uit van de eigen veiligheidsstrategie. Die van dit jaar is ondertekend door Donald Trump en hier te vinden.

In de inleiding van het plan lezen we:

“Om ervoor te zorgen dat Amerika de komende decennia het sterkste, rijkste, machtigste en succesvolste land ter wereld blijft, heeft ons land een coherente, gerichte strategie nodig voor hoe we met de wereld omgaan. (…) Niet elk land, elke regio, elk probleem of elke zaak – hoe waardevol ook – kan de focus zijn van de Amerikaanse strategie. Het doel van het buitenlands beleid is de bescherming van de belangrijkste nationale belangen; dat is de enige focus van deze strategie. Amerikaanse strategieën zijn sinds het einde van de Koude Oorlog tekortgeschoten (…); ze hebben niet duidelijk gedefinieerd wat we willen.”

Het plan vervolgt met de vaststelling dat de VS het sterkste, rijkste en machtigste land ter wereld moet blijven, maar zonder alle offers die in het verleden aan andere landen werden gebracht in het kader van een goede samenwerking.

Macht zonder veel (financiële en militaire) concessies, is de boodschap.

Economisch en geopolitiek verval van Europa

Op pagina 5 begint de visie op Europa al met: “Wij willen onze bondgenoten steunen bij het behoud van de vrijheid en veiligheid van Europa, en tegelijkertijd het Europese zelfvertrouwen in de eigen beschaving en de westerse identiteit herstellen.”

Op pagina 12 lezen we: ”President Trump heeft een nieuwe wereldwijde standaard gezet die NAVO-landen verplicht 5 procent van hun bbp aan defensie te besteden. Deze belofte is door onze NAVO-bondgenoten onderschreven en moet nu nagekomen worden.”

Vanaf pagina 33 gaat Trump zijn veiligheidsstrategie volledig los op Europa – de EU.

Het document stelt vast dat Europa al decennia economische terrein verliest in de wereld. Het aandeel van continentaal Europa in het wereldwijde bbp is volgens de strategie gedaald van ongeveer 25 procent in 1990 naar 14 procent in 2025.

Hoe meer landen tot de EU toetraden, hoe slechter de economische prestaties. Dit verval wordt niet alleen toegeschreven aan globalisering, maar vooral aan:

• overmatige nationale én supranationale regelgeving (EU),
• EU-beleidsstructuren die een directe rem op innovatie en ondernemerschap vormen,
• verstikkende marktregulering (EU),
• gebrek aan ondernemingsvrijheid door een overdaad aan (EU-)regels.

Ter illustratie hieronder het bewijs van het vernietigende effect van EU-beleid zoals door studies van The Economist zijn geleverd:

(Bron: The Economist Intelligence Unit)

Volgens de VS ondermijnt de EU het creatieve, industriële en technologische vermogen van Europa en verzwakt het de concurrentiekracht tegenover grootmachten als de VS en China.

Beschavings- en identiteitscrisis binnen de EU

Het document gaat verder dan economische kritiek op de EU en spreekt van een existentiële beschavingscrisis in Europa.

De volgende problemen worden genoemd:

• massamigratie die sociale cohesie ondermijnt,
• censuur van vrije meningsuiting,
• onderdrukking van politieke oppositie,
• afbreuk van nationale identiteiten,
• zeer lage geboortecijfers,
• afbrokkelende burgerlijke vrijheden.

De EU wordt expliciet genoemd als een van de belangrijkste actoren die nationale soevereiniteit aantasten en politieke vrijheid ondermijnen. Transnationale instellingen zouden volgens het document de macht van nationale parlementen verzwakken en democratische besluitvorming vervangen door technocratisch bestuur.

Er wordt gewaarschuwd dat, indien deze trends doorzetten, veel Europese landen binnen 20 jaar ‘onherkenbaar’ zullen zijn en mogelijk niet langer stabiele, betrouwbare bondgenoten van de Verenigde Staten zullen vormen.

Europese democratie onder druk

De VS-strategie stelt dat in meerdere Europese landen sprake is van:

• regeringen met zwakke parlementaire meerderheden,
• manipulatie van democratische processen,
• onderdrukking van oppositie onder het mom van democratische bescherming.

Tegelijkertijd zou onder de Europese bevolking juist een sterke wens naar vrede, hervorming en hernieuwde nationale zelfbeschikking bestaan, die politiek onvoldoende wordt vertaald.

Door een politieke elite die nauwelijks meer als stem van het volk functioneert, worden structurele hervormingen moeilijk, aldus het document. Ze wordt in de strategie niet bij naam genoemd, maar de walging en minachting voor het beleid van Ursula von der Leyen, druipt van de teksten af.

De VS wil de EU nadrukkelijk niet afschrijven, maar juist helpen om haar koers te corrigeren richting meer democratie en sterkere, van Brussel onafhankelijke, natiestaten.

Europese heroriëntatie: terug naar soevereine staten

De Amerikaanse strategie benadrukt dat zij niet streeft naar een sterker supranationaal Europa, maar juist naar:

• een Europa van soevereine staten,
• landen die zelf primair verantwoordelijk zijn voor hun eigen defensie,
• nationale controle over migratie, economie en cultuur,
• minder macht voor Brusselse instellingen.

De VS wil samenwerken met landen binnen de EU die hun nationale identiteit en democratie actief herstellen. Patriottische politieke bewegingen in Europa worden in het document expliciet genoemd als bron van “grote hoop”, daarbij doelend op partijen als de Duitse AfD.

Europese Commissie reageert gelaten, Europese politiek furieus

De Europese Commissie reageerde op 6 december 2025 bij monde van haar hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid Kaja Kallas op een gelaten wijze. Kallas benadrukte dat de VS – ondanks de kritiek op de EU – de grootste handelspartner blijft van de EU.

Voormalig premier van Zweden Carl Bildt noemt de Amerikaanse strategie “afkomstig uit de meest extreme geesten binnen het Kremlin” en plaatst de VS “rechts van extreemrechts in Europa”.

Verderop in het artikel van Time Magazine lezen we: “’Het verbluffende deel dat aan Europa is gewijd, leest als een extreemrechts pamflet’, merkte Gérard Araud, een voormalige Franse ambassadeur in de Verenigde Staten, op (…)”.

Mijn conclusie is dat de National Security Strategy van de VS (2025) de Europese Unie als de oorzaak van economische stagnatie, democratisch verval en verlies aan nationale soevereiniteit bestempelt.

Tegelijk blijft Europa voor de VS van groot strategisch belang. De Amerikaanse visie is helder: Europa moet opnieuw Europees worden—soeverein, zelfbewust, economisch krachtig en militair zelfstandig. Alleen dan kan het een stabiele en gelijkwaardige bondgenoot blijven.

Cijfers van het IMF ondersteunen de economische visie van de VS op het EU-beleid.

Vind je dit een goed artikel? Steun ons dan voor slechts €2 per maand en houd kritische, vrije journalistiek levend.

We zijn vanaf beginjaren 2000 gestart met ‘in de cloud werken’, oftewel het benutten van techniek waarmee schaalbare online diensten kunnen worden aangeboden via externe servers. Bijgevolg wordt inmiddels de meeste informatie in die cloud opgeslagen. Dat brengt het gevaar van grootschalige inbreken in gegevens – hacken – met zich mee. Maar het brengt ook talloze andere risico’s met zich mee waarvan de meeste mensen en bedrijven zich niet bewust zijn.

Cloudcomputing kent als oorsprong de VS

Cloudcomputing of clouddienst is het via een netwerk – vaak het internet – op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens, ongeveer zoals elektriciteit uit het elektriciteitsnet. De term is afkomstig uit de schematechnieken uit de informatica, waar een groot, decentraal netwerk (zoals het internet) met behulp van een wolk wordt aangeduid.

Rond het jaar 2000 kwam Software as a Service (SaaS) sterk op. Het bedrijf Salesforce.com bouwde technologieën van onder andere Google en Yahoo! om tot echte bedrijfstoepassingen. Microsoft breidde SaaS uit met webdiensten en Amazon moderniseerde zijn datacentra. Door deze bedrijven kende cloudcomputing een sterke groei vanaf 2000.

In 2005 kwam Amazon op de markt met zijn webdiensten en in 2007 begonnen Google, IBM en enkele universiteiten met onderzoeksprojecten om informaticastudenten te trainen in de complexe techniek van cloudcomputing.

Drie Amerikaanse computerbedrijven domineren de hele wereld

Amazon – bekend als digitale retailer bij de meesten – heeft maar liefst 30 procent (!) van de hele wereldcapaciteit aan cloudopslag/ infrastructuur in bezit. Microsoft – met dochterorganisatie Azure – 20 procent en Google Cloud heeft 13 procent van de mondiale capaciteit in bezit.

Gezamenlijk bezitten drie Amerikaanse bedrijven dus 63 procent van alle cloudopslag in de wereld. Daarmee hebben de Amerikanen niet alleen een dominante positie qua prijsstelling en overige condities, ze hebben ook direct toegang tot de informatie die op die servers is opgeslagen.

Dat geldt vooral voor de Amerikaanse regering die daarbij teruggrijpt op de zogeheten CLOUD Act.  Deze wet – afkomstig van de eerste regering-Trump –  verplicht Amerikaanse aanbieders (providers) van clouddiensten om gegevens die middels hun diensten worden verstuurd te bewaren en te verstrekken op verzoek van de Amerikaanse overheid.

De CLOUD Act haalt hiermee  de privacybescherming van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de EU volledig onderuit.

Amerikaanse overheid kan in Nederland direct gevoelige informatie inzien

Ons eigen ministerie van Justitie en Veiligheid doet in dit artikel uit de doeken hoe gevaarlijk deze Amerikaanse wetgeving uit kan pakken voor Europese, en dus ook Nederlandse, bedrijven en particulieren.

Een beangstigend citaat uit dat artikel:

“Ook data en (persoons)gegevens die in Europa worden verwerkt en opgeslagen, en dus in beginsel in Europa zijn en blijven, vallen soms onder Amerikaanse wetgeving en kunnen door de Amerikaanse overheid worden opgevraagd op basis van de CLOUD Act. En dat kan soms zelfs bij Europese bedrijven die die verwerking en opslag volledig in Europa doen.”

Meerderheid Nederlandse overheid gebruikt een Amerikaanse clouddienst

Dit wetende, wordt het pas echt bedreigend als je weet dat 1.722 websites van Nederlandse (semi)overheden van minimaal één Amerikaanse cloud afhankelijk zijn. Dat weet de NOS te melden in dit bericht.

De Amerikaanse inlichtingen- en opsporingsdiensten kunnen dan meelezen met alle (vertrouwelijke) informatie die op de servers van die 1.722 websites te vinden is.

Nul bescherming van de Europese AVG!

Desondanks gebruiken ook eens negen van de vijftien Nederlandse ministeries clouddiensten van Microsoft. Ook alle provincies gebruiken Amerikaanse clouddiensten.

Bij veel landelijke overheidsorganisaties is dat niet anders, zoals bij de Autoriteit Financiële Markten en het Veiligheidsberaad, dat bestaat uit de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s, en de Tweede Kamer.

De Amerikanen hebben inzage in alle Nederlandse staatsgeheimen. Onvoorstelbaar!

ICT-specialist Bert Hubert zegt in het NOS-artikel: “Ze kunnen bovendien terugzoeken: doe mij maar mailtjes van de Tweede Kamer van twintig jaar geleden.”

Nederland ligt volkomen open voor Amerikaanse inlichtingendiensten en staatsinvloed. Dat ziet er zo uit:

(bron: Binnenlands Bestuur)

De zoveelste fatale blunder van EU-mismanagement?

De Europese regels voor privacybescherming, zoals ook vastgelegd in de Nederlandse AVG, blijken inmiddels een complete aanfluiting te zijn voor Nederlandse burgers, bedrijven en instellingen met dit Amerikaanse gat in die privacybescherming.

De AVG beschermt tegen alle inbreuken op privacy, tenzij deze inbreuken door de Amerikaanse overheid worden gepleegd. Dan is opeens alles toegestaan!

Maar daar blijven de groteske blunders van de EU niet bij!

Het begon allemaal in het begin van deze eeuw. Toen hadden de Amerikanen al het inzicht om een nieuwe markt te zien in cloudcomputing, maar deed men in Brussel hier niets op uit!

Pas in het jaar 2017 – meer dan 15 jaar nadat de Amerikanen hiermee waren gestart – bedenken de slaapkoppen van de Europese Commissie dat het eens tijd wordt voor een eerste industriële strategie.

In de derde sessie over dit onderwerp in 2017 wordt voor het eerst eens het onderwerp ‘digitale transformatie’ op de agenda gezet.

Inmiddels heeft de paniek in Brussel geresulteerd in afbraak van de AVG

De Europese Commissie bereidt een omvangrijk pakket wetgevende hervormingen voor dat de fundamenten van de Europese privacybescherming op losse schroeven zet, schreef Twan Houben onlangs op onze website.

Onder het mom van ‘administratieve vereenvoudiging’ wil Brussel de bestaande regels — waaronder de AVG (GDPR), de AI Act, de ePrivacy-richtlijn en de Data Act — stroomlijnen. De plannen zouden grote uitzonderingen creëren voor bedrijven die kunstmatige intelligentie ontwikkelen. Privacyorganisaties zien een opmaat naar een totalitair Europa.

Concreet zouden Big Techgiganten als Google, Meta en OpenAI straks op basis van een ‘gerechtvaardigd belang’ de persoonsgegevens van Europeanen mogen gebruiken om AI-modellen te trainen — zelfs als het gaat om bijzondere categorieën gegevens, zoals politieke overtuiging, religie of gezondheid. Dat schrijft de redactie van PONT | Data & Privacy op de eigen website.

Dus: de Amerikaanse overheid heeft op basis van de door Trump ingevoerde CLOUD Act al het recht om ieder dossier in te zien dat zich op de servers van een Amerikaanse cloudprovider bevindt, de EU breidt dat recht uit tot de Big Techbedrijven als Google, Meta en OpenAI om de Amerikaanse AI-ontwikkeling te versnellen.

De EU is er niet voor de Europese burgers, maar voor het westerse grootbedrijf. Ook lijkt die hele EU steeds meer op een kolonie van de VS dan een club die de belangen van Europa nastreeft.

De hier geschetste ontwikkelingen zijn levensgevaarlijk voor de privacy van en niet in het belang van EU-burgers.