Hoe de westerse elites de portemonnee van iedereen leegtrekken

Ieder jaar worden op 1 juli aanpassingen in wetgeving doorgevoerd die een effect hebben op de kosten van levensonderhoud en de mate waarin wij Nederlanders welvaart ervaren in de vorm van door bedrijven en overheid geleverde diensten. Een overzicht van de belangrijkste wijzigingen sinds 1 juli 2026.

Fikse huurverhoging

De maximale huurverhoging in 2026 hangt af van je woonsituatie. In de sociale sector is het maximum 4,1 procent. Huurders in het middensegment (gereguleerde middenhuur) krijgen te maken met de hoogste stijging van maximaal 6,1 procent. Dat is op zich merkwaardig want deze klasse huurwoningen was juist bedoeld om betaalbaar te blijven voor de middeninkomens en gaat nu – met dank aan het kabinet-Jetten – het meeste omhoog.

Voor de vrije sector ligt de grens op maximaal 4,4 procent, aldus dit overheidsdocument.

De maximale huurverhoging wordt elk jaar bepaald op basis van inflatie- of CAO-loonontwikkeling. Voor sociale huur, middenhuur en vrije sector gelden verschillende regels. Daarom mag de huur per type woning anders stijgen.

Met name zelfstandigen – veelal zzp’ers – zijn de dupe van de forse huurverhogingen. Zij ontvangen in de regel geen compensatie voor de aanhoudende, stijgende inflatie in Nederland, die deels door de overheid zelf veroorzaakt wordt.

Ook de laagste inkomens krijgen een forse klap van de verhoging van de huren voor sociale huurwoningen met maximaal 4,1 procent, aldus RTL Nieuws. Die verhoging loopt namelijk best in de papieren. Betaal je 800 euro aan huur, dan scheelt het 32 euro in de maand van – bijvoorbeeld – een bijstandsuitkering.

Onderstaande overheidscampagne klopt niet meer sinds dit jaar.

EU en Nederland verhogen belastingen op goederen uit China

Er verandert financieel ook nogal wat voor klanten van Chinese webwinkels zoals Temu, Ali Express en Shein. Bij pakketten onder de 150 euro hoefde je tot nu geen invoerrechten te betalen. Maar om de enorme concurrentie van directe geleverde Chinese producten in te dammen, schrapt de Europese Unie die vrijstelling.

Je gaat vanaf 1 juli per ‘productgroep’ in je pakketje 3 euro betalen. Dat geldt voor pakketjes uit alle landen die niet bij de EU horen. Met productgroepen bedoelt de EU bijvoorbeeld textiel of elektronica.

Onze eigen regering heeft besloten om er nog weer een schep bovenop te doen, door een extra toeslag van 2 euro per besteld product in te voeren. Een pakketje met één product wordt dan 5 euro duurder, en voor een pakketje met vijf verschillende producten moet 25 euro extra worden betaald, aldus dit bericht.

Daarmee worden de goedkope producten direct uit China toch snel minder aantrekkelijk.

Boven afgebeeld lederen horlogebandje – van uitstekende kwaliteit volgens een van onze redactieleden – kost nu opeens niet meer de aangegeven 3,26 euro maar 8,26 euro. Meer dan het dubbele.

De EU en onze regering werken veel samen op financieel gebied, doorgaans ten nadele van ons allen.

Extra kilometerheffing op vrachtvervoer maakt producten duurder

Wat ook indirect invloed heeft op je portemonnee: de extra kilometerheffing voor vrachtwagens. Per 1 juli geldt er een vrachtwagenheffing; logistieke bedrijven moeten dan per kilometer gaan betalen.

Elke vrachtwagen moet een eigen tolkastje aan boord hebben dat werkt in Nederland. Hiervoor kunnen zij terecht bij een aanbieder van tolkastjes. Er wordt vanaf 1 juli gecontroleerd of vrachtwagens een werkend tolkastje hebben.

Tegelijkertijd gaat de wegenbelasting omlaag en hoeven logistieke bedrijven niet langer het verplichte eurovignet te kopen. Toch denken veel logistieke bedrijven dat hun jaarlijkse kosten door de vrachtwagenheffing zullen oplopen en dat ze genoodzaakt zijn die kosten aan hun klanten – en dus indirect de consument – door te berekenen.

Ook een paar ‘meevallers’

Het minimumloon gaat met ongeveer 30 cent per uur omhoog voor werknemers die 21 jaar of ouder zijn. Je krijgt dan minstens 14,99 euro per uur, toch bijna vijftig euro per maand erbij als je 40 uur werkt. Ben je jonger dan 21 jaar? Ook dan stijgen de minimumlonen iets volgens dit RTL-artikel.

Als de minimumlonen stijgen, dan stijgen automatisch ook altijd de bijstand en uitkeringen. Wie samenwoont en ouder dan 21 jaar is, maar nog geen AOW krijgt, krijgt maandelijks ongeveer 25 euro aan bijstand erbij. Werklozen en arbeidsongeschikten krijgen er bijna 2 procent bij.

Nog een meevaller, op een ander vlak: telefonische verkopers mogen je per 1 juli niet meer bellen. Ook niet als je een oud-klant van een bedrijf bent. Dus je krijgt geen verzoeken meer om van energieleverancier of internetprovider over te stappen. De overheid heeft een uitzondering gemaakt voor loterijen, goede doelen en uitgevers. Die mogen blijven bellen. Immers, bedrijven als de Staatsloterij en Postcodeloterij moeten wel centjes in het belastinglaatje blijven brengen!

Steeds meer mensen met financiële uitdagingen

Met een inflatie die de laatste maanden rond de 3 procent hangt, gecombineerd met mogelijke stijging door de aanhoudende VS-Iran-oorlog, wordt het voor steeds meer mensen een financieel moeilijk jaar.

Zeker met een regering die liever geld uitgeeft aan het buitenland en wapens voor Oekraïne, dan de eigen bevolking financieel ondersteunt.

De financiële situatie van Nederlandse huishoudens gaat behoorlijk achteruit, aldus het Nibud-rapport van 23 juni 2026. 38 procent zegt moeilijk rond te komen. Binnen die groep zijn de problemen bij jongvolwassenen in de twintig het grootst. In dit artikel leggen we uit waar de echte pijn zit en hoe de nieuwe regering deze in rap tempo verergert.

Het rapport Geldzaken in de praktijk (2026)

Sinds 2005 brengt het Nibud elke twee jaar met het onderzoek ‘Geldzaken in de praktijk‘ in kaart hoe Nederlandse huishoudens omgaan met geld en hoe zij hun financiële situatie ervaren. In welke mate kunnen mensen rondkomen, in hoeverre vinden ze het moeilijk om hun inkomsten en uitgaven in balans te houden en welke groepen bevinden zich in een kwetsbare positie?

In het voorlaatste onderzoek (2024) gold nog een positieve ontwikkeling: meer mensen konden rondkomen. In 2026 is een einde gekomen aan de positieve trend.

Kon in 2024 32 procent moeilijk rondkomen van hun inkomen, dat is dus nu gestegen naar 38 procent. Bijna 40 procent (!!) van alle Nederlanders kan moeilijk rondkomen van het inkomen dat ze in 2026 ontvangen.

Ook is het aandeel mensen dat zich zorgen maakt over hun financiële situatie behoorlijk toegenomen (van 27 naar 33 procent). De groepen die het nu nog moeilijker kregen zijn met name jongvolwassenen, mensen met een laag of wisselend inkomen en huurders.

Nibud spreekt het kabinet aan op de problematiek

In het persbericht van 23 juni 2026 spreekt het Nibud het kabinet aan op de problematiek: “We doen onverminderd een oproep aan het kabinet om met een visie op de lange termijn naar structurele oplossingen te gaan kijken.”

Want wat doet dat nieuwe kabinet onder het motto ‘Het kan wél’?  Vooral het tegenovergestelde van wat het Nibud vraagt, namelijk belastingen verhogen:

1. lagere korting op de energiebelasting

Het kabinet verlaagt de belastingvermindering op de energierekening. Hierdoor betalen huishoudens meer energiebelasting. Dit raakt iedere woning met een energieaansluiting.

2. box 3

Het kabinet werkt verder aan een nieuw box 3-stelsel gebaseerd op werkelijk rendement. Hoewel de effecten per huishouden verschillen, zullen vooral huishoudens met eigen vermogen fors meer belasting gaan betalen dan onder het oude forfaitaire systeem.

3. afschaffing voordelen voor groene beleggingen

De vrijstelling en heffingskorting voor groene beleggingen worden grotendeels afgebouwd en per 1 januari 2028 afgeschaft. Beleggers die hiervan gebruikmaken gaan daardoor meer belasting betalen.

4. nauwelijks inflatiecorrectie in de inkomsten- en loonbelasting

In 2026 worden de belastingschijven, heffingskortingen en verschillende andere bedragen in de inkomsten- en loonbelasting slechts voor de helft aangepast aan de inflatie. Dat is een afwijking van vroeger beleid waarin inflatie vaak via de belastingschijven werd gecompenseerd.

5. belastbaarheid lijfrente-uitkeringen

Er gaan maatregelen gelden die ervoor zorgen dat uitkeringen van lijfrentes altijd in de inkomstenbelasting zullen vallen. Dat betekent minder netto inkomen voor gepensioneerden met zo’n voorziening.

6. verdere afbouw zelfstandigenaftrek

Het belastingvoordeel voor zzp’ers wordt afgebouwd. Het einddoel is om de aftrek terug te brengen tot 900 euro in 2027. Per 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek nog 1.200 euro. Zzp’ers hebben vanaf 2026 steeds minder netto te besteden van hun bruto inkomen.

7. bijtelling auto van de zaak

Voor 2026 geldt voor nieuwe elektrische auto’s van de zaak een bijtelling van 18 procent van de catalogusprijs. Voor 2027 wordt die bijtelling 20 procent.

8. aftrekregeling geen of kleine eigen woningschuld verder afgebouwd

De Hillen-aftrek (aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld) wordt versneld afgebouwd, zodat deze eerder is verdwenen. Het huidige afbouwpercentage van 3,33 procent per jaar gaat daarvoor met 1,47 procent omhoog tot 4,8 procent in 2026. Per saldo drukt dit het netto inkomen van iedereen met geen of weinig eigenwoningschuld.

Het bovenstaande is allemaal in dit factsheet terug te vinden.

Kortom: via acht regelingen wordt de belastingdruk in 2026 en volgende jaren opgevoerd voor Nederlandse burgers, terwijl steeds meer Nederlanders in de financiële problemen komen.

Toekomst voor onze jongeren te grabbel gegooid

Terwijl bovengenoemde acht belastingmaatregelen vooral de Nederlanders van middelbare leeftijd en ouder zullen treffen, wordt het voor de jongeren steeds moeilijker om nog een gezond perspectief te zien in Nederland.

De jeugd lijkt hier zeker niet meer de toekomst te hebben, want:

• Bij jongvolwassenen (18 tot en met 30 jaar) groeide het aandeel dat nauwelijks financieel rond kan komen van 40 procent naar 54 procent. Meer dan de helft van de Nederlandse jongeren financieel in de problemen stimuleert een vertrek uit ons land.
• Ongeveer een kwart van de jongeren (24 procent) voelt zich machteloos over de eigen financiële situatie, blijkt uit onderzoek van Deloitte.
• De koopkrachtcompensatie voor studenten van 164,30 euro per maand is weggevallen.
• Naast de structureel hogere inflatie in ons land, dan de meeste EU-lidstaten, is ook het collegegeld met 9,3 procent (216 euro) toegenomen. Dit zorgt voor financiële stress, schrijft Deloitte.
• Jongeren profiteren minder van loonstijgingen omdat zij vaker zzp’er zijn.
• Vanaf hun 18e moeten jongeren zelf: zorgpremie betalen, eigen risico dragen en toeslagen aanvragen. Nibud constateert dat veel jongeren zich onvoldoende voorbereid voelen op deze plotselinge financiële verantwoordelijkheid
• Tot slot de grootse klapper: woonlasten. Jongeren (onder de 30 jaar) betalen gemiddeld 30 tot 46 procent van hun inkomen aan woonlasten, wat fors hoger is dan de Nibud-norm van 30 procent. Door de krappe woningmarkt zijn jonge huurders vaak aangewezen op de dure private huursector, waar de maandlasten kunnen oplopen tot gemiddeld 1.185 euro per maand. Voor jongeren is dit niet op te brengen zodat er steeds meer noodgedwongen bij hun ouders blijven wonen.

Nieuwe coalitie doet niets aan groeiende wantoestanden

De tevredenheid met het huidige kabinet-Jetten is het laagste ooit gemeten: slechts 24 procent van de Nederlandse kiezers is tevreden over de regering, terwijl 64 procent expliciet ontevreden is.

Uit recent opinieonderzoek van Ipsos I&O blijkt dat deze tevredenheid nog lager ligt dan bij de start van de voorgaande kabinetten-Rutte en kabinet-Schoof (die beiden destijds op slechts 32 procent openden).

De grote onvrede wordt veroorzaakt door het gebrek aan initiatieven om de vele crises in Nederland aan te pakken. Dit kabinet doet gewoon niets, is het algemene idee uit de onderzoeken van Duurzaamnieuws en Ipsos I&O.

Wat dit kabinet wel doet is belastingen verhogen en meer geld aan het buitenland uitgeven. Ook beide redenen die prominent tot de grote onvrede onder de bevolking bijdragen.

We sluiten daarom af met twee tabellen uit de voorjaarsnota van kabinet-Jetten die uit het coalitieakkoord voortvloeien en voor zichzelf spreken.

Om maar met de deur in huis te vallen: bijna 5 procent van alle in Nederland verbruikte stroom gaat momenteel naar – voornamelijk Amerikaanse – datacenters. Die 5 procent staat gelijk aan het verbruik van twee miljoen Nederlandse huishoudens. Het stroomverbruik van die datacenters vormt een forse rem op de groei van onze economie, werkgelegenheid en belastinginkomsten. Kortom: de datacenters zijn het zoveelste voorbeeld van mislukte landelijke politiek. Dit had Den Haag al tien jaar geleden aan moeten zien komen.                                                                                                                    

Hoeveel datacenters heeft Nederland?

Volgens het CBS telt Nederland momenteel ongeveer 200 commerciële datacenters. 45 daarvan gebruiken met elkaar 90 procent van alle elektriciteit van het totaal aantal datacenters. De meeste van de grootsten zijn in Amerikaanse handen en bevinden zich in de regio Amsterdam, rond Rotterdam, Eindhoven, Groningen en Middenmeer in Noord-Holland. Ze betalen in principe geen belasting in Nederland.

Een belangrijk deel van deze markt bestaat uit hyperscale datacenters: enorme servercomplexen van internationale techbedrijven die cloud- en AI-diensten leveren. Bekende bedrijven in Nederland zijn onder meer:

• Microsoft — datacenter-campus in Middenmeer
• Google — groot datacenter in de Eemshaven
• Meta — plannen voor grootschalige uitbreiding, onder meer eerder in Zeewolde
• Equinix — meerdere colocatiecentra rond Amsterdam
• Digital Realty — datacenterexploitant in de Randstad

Naast deze grote commerciële partijen bestaan er ook honderden kleinere serverruimtes van vooral ziekenhuizen, universiteiten, telecombedrijven en banken. Die worden in veel statistieken niet meegerekend, aldus het CBS.

Nieuwe datacenters gepland door explosief toegenomen AI-gebruik

Na maatschappelijke weerstand in 2021 voerde het kabinet wat beperkingen in voor hyperscale-datacenters. Vooral het geplande Meta-datacenter in Zeewolde leidde tot politieke discussie vanwege het enorme ruimte- en energieverbruik. Dat project werd uiteindelijk stopgezet.

Volgens recente berichtgeving proberen meerdere nieuwe datacenterprojecten alsnog – met dwang richting overheid – stroomaansluitingen te verkrijgen, ondanks de zware overbelasting van het hoogspanningsnet.

De recente groei wordt sterk aangejaagd door AI-toepassingen. Moderne AI-datacenters gebruiken aanzienlijk meer elektriciteit dan traditionele cloudomgevingen, omdat duizenden krachtige GPU-processoren continu draaien voor training van AI-modellen.

Het excessieve stroomverbruik ten opzichte van Nederlandse huishoudens

Volgens het CBS verbruikten Nederlandse datacenters in 2024 gezamenlijk ongeveer 5,1 miljard kilowattuur (5,1 TWh) elektriciteit. Dat komt neer op bijna 5 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik.

Om dit in perspectief te plaatsen:

• Het datacenterverbruik is vergelijkbaar met dat van bijna 2 miljoen huishoudens.
• In 2017 lag het verbruik nog op slechts circa 1,65 TWh.
• Tussen 2021 en 2024 steeg het verbruik met ongeveer 37 procent.

Omgerekend betekent 5,1 TWh per jaar dat Nederlandse datacenters gemiddeld 13,97 miljoen kWh per dag verbruiken.

Dat is echter slechts het gemiddelde. De drie grote Amerikaanse hyperscale-datacenters hebben piekbelastingen die veel hoger liggen.

Opvallend is bovendien dat ongeveer 45 grote datacenters verantwoordelijk zijn voor circa 90 procent van het totale elektriciteitsverbruik van de sector, aldus het CBS.

Als je je afvraagt waarom de concentratie datacenters zo groot is in Nederland, moet je naar de drie Amerikaanse grootverbruikers hierboven kijken en naar het feit dat het grootste internetdata-knooppunt ter wereld in Amsterdam is gevestigd. Dat bedrijf heet AMS-IX en gaat er prat op momenteel een piekverwerkingscapaciteit van 12.623 terrabyte per seconde te bezitten.

Wat is het effect op de netcongestie?

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag en aanbod tegelijkertijd te verwerken. Dat probleem speelt inmiddels in heel Nederland. Datacenters zijn niet de enige oorzaak van netcongestie, maar wel de grootste. En daar heeft de politiek het blijkbaar liever niet over.

Ook de energietransitie, warmtepompen, laadpalen en zonne-energie spelen een rol. Maar datacenters zijn de grootste probleemveroorzakers van het land.

In Noord-Holland en rond Schiphol zijn meerdere uitbreidingsprojecten vertraagd doordat het netwerk zijn maximale capaciteit nadert. Volgens recente berichtgeving heeft TenneT zelfs eerder toegezegde aansluitingen aan sommige datacenterprojecten tijdelijk opgeschort vanwege overbelasting van het net.

Remmen datacenters de uitbreiding van andere bedrijven en groei van Nederland?

In de praktijk is het antwoord steeds vaker: ja.

Door de schaarste aan netcapaciteit moeten netbeheerders keuzes maken. In veel regio’s staan bedrijven inmiddels jarenlang op wachtlijsten voor een zwaardere stroomaansluiting. Vooral industriële ondernemingen, logistieke bedrijven en duurzame productieprojecten ondervinden daarvan hinder.

In totaal zijn er alleen al 14.000 akkerbedrijven die in de rij staan voor een zwaardere stroomaansluiting en die de concurrentie steeds minder aankunnen door te weinig elektriciteit.

Brancheorganisaties en regionale overheden geven aan dat economische uitbreidingen in het slop raken doordat elektriciteitsaansluitingen ontbreken. In sommige regio’s kunnen nieuwe fabrieken, distributiecentra of woningbouwprojecten niet worden aangesloten. Als daarover geprocedeerd wordt, kiest de rechter de kant van de politiek en wijst claims af.

Wat leveren datacenters de economie op?

De datacentersector, vertegenwoordigd door de DDA, benadrukt zelf dat datacenters cruciaal zijn voor de Nederlandse digitale economie. Vrijwel alle moderne internetdiensten, cloudplatforms, streamingdiensten en AI-systemen draaien immers op de digitale infrastructuur.

De politieke discussie over datacenters is de afgelopen jaren echter sterk veranderd. Waar provincies en gemeenten vroeger actief hyperscale-projecten probeerden binnen te halen, is het beleid tegenwoordig veel terughoudender vanwege:

• het enorme stroomverbruik dat ook een effect heeft op gasconsumptie en -prijzen in Nederland,
• het negatieve effect op de CO2-doelstellingen; meer energieverbruik = meer uitstoot,
• netcongestie en rem op groei van Nederlandse bedrijven,
• geringe bijdrage aan de directe werkgelegenheid; datacenters hebben weinig personeel nodig,
• het koelwatergebruik van deze installaties waar de branche zeer geheimzinnig over doet.

Wanneer de vraag piekt — bijvoorbeeld door AI-datacenters — moet vaak extra gascentraleproductie worden ingezet. Daardoor leidt de extra vraag van datacenters tot extra fossiele opwek. En dat moet weer elders worden gecompenseerd.

Het grote geheim: waterverbruik van datacenters

Er bestaan opvallend weinig harde, openbare cijfers over het totale koelwaterverbruik van Nederlandse datacenters. Dat komt doordat veel exploitanten deze gegevens niet vrijwillig publiceren en landelijke politiek er ook niet om vraagt.

De meest geciteerde schatting is dat Nederlandse datacenters jaarlijks ongeveer 1 miljoen kubieke meter (1 miljard liter) water gebruiken voor koeling. Als je echter nu op de betreffende link klikt, zie je dat deze pagina is verwijderd.

Een nieuwe link op dezelfde website, komt niet met bruikbare antwoorden.

Volgens Drinkwaterplatform.nl gebruiken datacenters jaarlijks bijna 1 miljoen kuub drinkwater. Dat is ongeveer evenveel als het drinkwatergebruik van 10.000 huishoudens. Maar, deze cijfers zijn enkele jaren oud.

Kort maar goed

Datacenters verbruiken dagelijks net zoveel stroom als twee miljoen huishoudens. Dat leidt hoofdzakelijk tot de grootste bijdrage aan netcongestie in Nederland. De gevolgen daarvan zijn een forse rem op de groei van bedrijven en problemen met de infrastructuur.

Ook het waterverbruik staat onder druk door datacenters, ook al is niet bekend hoeveel precies.

Aan werkgelegenheid levert de sector nauwelijks een bijdrage.

Het valt op dat de politiek belangrijke onderwerpen als dit laat liggen.