Klimaat
Klimaatpaniek voorbij? Europa gaat stug door
op
Door
Marcel Crok
De klimaathysterie is voorbij. Goddank. Eindelijk. Wie het onderwerp nauwlettend volgt, zoals ik al twintig jaar doe, ziet dat vrijwel alle tekenen daarop wijzen. Tegelijkertijd zijn we er nog lang niet vanaf. Hoe dat kan zal ik proberen uit te leggen in dit eerste artikel voor Indepen, in een serie die wat mij betreft duurt zo lang als nodig is.
Dat de klimaathysterie op haar laatste benen loopt kunnen zelfs burgers die uitsluitend de mainstream media volgen meekrijgen. In een toespraak bij de Verenigde Naties noemde president Trump klimaatverandering “de grootste zwendel die ooit over de wereld is uitgestort”. Trump trok Amerika opnieuw terug uit het Klimaatakkoord van Parijs, symbolisch belangrijk, maar belangrijker voor de praktijk: hij stopte ook alle financiering aan de UNFCCC, de VN-organisatie die de jaarlijkse klimaatconferenties organiseert.
Amerika stuurde dan ook geen officiële delegatie naar de recente klimaattop in het Braziliaanse Belém en van andere belangrijke landen, zoals India en China, schitterden de leiders door afwezigheid. De top werd een complete flop. “Fossiele brandstoffen”, alom verantwoordelijk geacht voor die vermaledijde klimaatverandering, werden niet genoemd in het slotdocument, laat staan het uitfaseren ervan.
Nu kun je Amerika onder Trump natuurlijk afdoen als vier jaar oponthoud, en de situatie kan uiteraard weer veranderen als Trump opgevolgd zou worden door een Democratische kandidaat. Hoewel, zelfs dat is de vraag, want Democraat Kamala Harris roerde het thema in haar campagne ook maar mondjesmaat aan. Ondertussen zijn er invloedrijke en onverdachte figuren die recent van hun geloof zijn gevallen, dan wel plots andere prioriteiten lijken te hebben.
Bill Gates, die altijd erg alarmistisch was over klimaatverandering, schreef onlangs dat klimaatverandering niet het einde van de wereld betekent en dat armoedebestrijding, schoon drinkwater en dergelijke prioriteit zouden moeten hebben. Gates ontsloeg enkele tientallen mensen bij zijn klimaatorganisatie Breakthrough Energy. Dit werd internationaal, ook door de mainstream media beschouwd als een grote draai.
Doom and gloom
Greta Thunberg heeft haar belangstelling voor klimaat verloren en richt zich tegenwoordig vooral op de Palestijnse kwestie. Tot tweemaal toe voer ze met activisten naar Gaza om vervolgens door Israël opgepakt te worden en met het vliegtuig (auw, dat deed pijn) uitgezet te worden. Lucy Biggers, een Amerikaanse mede-activiste van Thunberg, is van haar geloof gevallen en plaatst nu dagelijks video’s op X, waarin ze benadrukt dat er geen klimaatcrisis is en hoe belangrijk fossiele brandstoffen zijn voor de economie, onze welvaart en ons welzijn.
Michael Shellenberger, een prominente Amerikaanse milieuactivist en klimaatactivist van het eerste uur, was al enkele jaren aan het schuiven, maar kreeg deze zomer het laatste zetje, nota bene door een wetenschappelijk artikel van de Nederlandse ingenieur Hessel Voortman, die aantoonde dat er wereldwijd geen versnelling optreedt in de zeespiegelstijging.
Shellenberger voelde zich ronduit verraden door het IPCC (de klimaatwetenschappelijke tak van de VN) en door de vele experts die jarenlang doom and gloom over ons uitstortten, niet alleen over de zeespiegel, maar ook over orkanen, overstromingen, bosbranden en droogte. Niets van dat alles klopte, aldus Shellenberger.
Hij heeft gelijk en ikzelf heb vorige week nog tijdens een voor ons (stichting Clintel) bijzondere persconferentie in Brussel in een paar minuten tijd uitgelegd waarom er geen klimaatcrisis is: geen toename van extremen zoals orkanen, overstromingen, droogte en bosbranden, geen toename in wereldwijde schade en een spectaculaire afname van slachtoffers door extreem weer. We zijn, zoals ik eerder dit jaar schreef, als moderne mens vrijwel immuun voor klimaatverandering.
Er is geen sprake van een klimaatcrisis
De persconferentie van Clintel vorige week in Brussel stond in het teken van een bijzondere benoeming: de voormalige president van Tsjechië (2003-2013), Václav Klaus, werd benoemd tot president van Clintel. Hij is daarmee de opvolger van emeritus hoogleraar Guus Berkhout, met wie ik in 2019 Clintel oprichtte. Klaus is al jaren ondertekenaar van de Clintel World Climate Declaration die eveneens stelt dat er geen sprake is van een klimaatcrisis en inmiddels is ondertekend door meer dan 2000 wetenschappers en experts (waaronder twee Nobelprijswinnaars).
Klaus, een econoom en aanhanger van de Oostenrijkse school (klassiek liberalisme, vrije markten), werd na de val van het communisme in Oost-Europa eerst minister van Financiën, daarna minister-president en tenslotte nog tien jaar president. Toen hij begin deze eeuw te maken kreeg met de klimaatagenda herkende hij het onmiddellijk voor wat het was: communisme in een groen jasje. Hij was van meet af aan allergisch voor de klimaatpropaganda en hield al in 2007 een kritische speech bij de VN. In de Financial Times schreef hij in dat jaar: “Niet het klimaat, maar onze vrijheid is in gevaar.”
Uitgerekend tijdens deze persconferentie zei Klaus: “We moeten erkennen dat wij [klimaatsceptici] niet aan de winnende hand zijn.”
Huidige klimaatbeleid blijft doordenderen – maar waarom?
En dat brengt me bij het tweede deel van dit artikel. Waarom we ondanks alle gunstige tekenen nog lang niet van de klimaatagenda verlost zijn. Ook hier vinden we vrijwel dagelijks bewijzen voor in de mainstream media. Vandaag bijvoorbeeld bereikt ons het nieuws dat de EU een akkoord heeft bereikt om de uitstoot broeikasgassen in 2040 met 90 procent te verlagen. Voor wie het zich niet realiseert; dat is een krankzinnig ambitieus doel, dat alleen maar gehaald kan worden met zeer ingrijpende maatregelen in alle lagen van de samenleving.
Het lijkt pure symboliek. Alle seinen voor het klimaatbeleid staan op rood. De Europese industrie staat zwaar onder druk, vooral door het klimaatbeleid, dat heeft geleid tot hoge energieprijzen. Bedrijven kunnen daardoor niet meer concurreren met bedrijven in Azië en de VS, die vanwege de schaliegasrevolutie aldaar juist profiteren van lage gas- en olieprijzen.
Op X circuleren lijsten van industriële bedrijven die in Nederland hebben aangegeven de deuren te gaan sluiten, fors te gaan krimpen of uit Nederland te vertrekken. Ook in Duitsland zijn er duizenden ontslagen en de Duitse automobielindustrie kraakt in haar voegen vanwege hoge energieprijzen, overregulering en het voornemen van de EU om de brandstofmotor per 2035 te verbieden.
Windmolenparken op de Noordzee zijn subsidievrij, verkondigde minister Henk Kamp van Economische Zaken vol trots in 2017. Dat was destijds al een heel misleidende claim, omdat de kosten voor het stopcontact op zee en de uitbreiding van het elektriciteitsnet (inmiddels door TenneT geschat op zo’n 200 miljard euro) niet werden meegeteld en vanuit algemene middelen opgehoest moeten worden.
Maar acht jaar later wil desondanks geen enkele bouwer meer een bod doen op nieuw te bouwen windparken. De huidige minister van Klimaat en Groene Groei (‘groene groei’ is een contradictio in terminis wat mij betreft), Sophie Hermans, overweegt daarom om opnieuw subsidie te gaan verstrekken. De klimaatdoelen zijn immers heilig. Ondertussen hebben nota bene Delftse onderzoekers, normaal gesproken groot pleitbezorgers van groene stroom, uit de doeken gedaan dat Nederland de opbrengst van windstroom op de Noordzee veel te rooskleurig afschildert. Zijn we verbaasd?
Ook Tata Steel hoopt op miljardensteun van Hermans, om ‘groene’ staal te gaan maken met behulp van waterstof. In totaal is echter maar liefst 6,5 miljard euro nodig om deze overgang te maken en de grote vraag is of ‘groene’ staal wel kan gaan concurreren op de wereldmarkt. En of er überhaupt wel waterstof geproduceerd gaat worden, want ook de businesscase daarvoor is rampzalig, en deze week werd tevens bekend dat er miljarden euro’s extra nodig zijn voor de aanleg van een waterstofnetwerk. Weer mag de Nederlandse belastingbetaler de buidel trekken. Berichten daarover verschijnen gewoon bij de NOS, het NRC en andere kranten.
Ondergang communisme
Stel dat de VN, de EU, de Nederlandse overheid en al die andere overheden in de EU, commerciële bedrijven zouden zijn. Dan zouden al deze duurzame plannen al lang opgeblazen zijn, of nee, dan zouden ze überhaupt nooit verder dan de tekentafel gekomen zijn. Maar het zijn geen commerciële bedrijven en falend beleid heeft vrijwel nooit consequenties voor mensen die bij de overheid werken. Daar hebben we de laatste jaren genoeg schrijnende voorbeelden van voorbij zien komen. En dus kunnen de vertegenwoordigers van de bureaucratische elite doen alsof alles pais en vree is.
Een sterk staaltje hiervan toonde Diederik Samsom, als rechterhand van Eurocommissaris Frans Timmermans, een van de architecten van de Europese Green Deal, onlangs bij de Belgische publieke omroep: “Klimaat- en energiebeleid, ook van de EU, staat nog steeds heel sterk. We hebben een kasteel gebouwd, de Green Deal. Het wordt flink beschoten, met name door politici, maar er zit nog geen gat in.”
Nee, repliceerde ik op X: “Dat kasteel van Diederik Samsom was en is een kaartenhuis en het staat op omvallen. De kleur op zijn wangen verraadt dat hij het zelf ook wel weet. Ook de presentatrice gelooft hem niet meer. De vraag is alleen: wie fluit dit soort mannen, Samsom, Hoekstra, Timmermans, nu definitief terug? Wanneer stoppen we met de miljarden verslindende Green Deal?”
Voor het antwoord moeten we terug naar de einddagen van het communisme in Oost-Europa. Vrijwel tot aan de val van de muur hadden de communistische leiders een geweldig leven met veel voorrechten ten opzichte van het gewone volk, dat in de rij stond voor voedsel en vijftien jaar kon wachten op een Trabant. Zo ook, is mijn verwachting, zal het hier aflopen. Onze klimaatleiders in de EU zullen doorgaan tot het bittere eind, totdat de Europese beschaving piepend en krakend tot stilstand is gekomen. Pas dan zal de klimaatagenda werkelijk ophouden.
Marcel Crok is wetenschapsjournalist en schrijft sinds 2005 vrijwel fulltime over klimaat, het klimaatdebat en klimaatbeleid. Hij is auteur van De Staat van het Klimaat en medeauteur van het boek Ecomodernisme. In 2019 richtte hij samen met Guus Berkhout stichting Clintel op dat de andere kant van het klimaatverhaal laat horen. Bij Clintel publiceerde Crok het boek De starre Klimaatvisie van het IPCC.
Marcel Crok gaat een wekelijkse column/artikel publiceren bij Indepen over klimaatverandering en klimaatbeleid en alles wat daarmee samenhangt. Incidenteel zal hij uitstapjes maken naar aanpalende onderwerpen zoals de ‘stikstofcrisis’. Vandaag de eerste aflevering in deze serie.
INDEPEN staat voor een onafhankelijk en pluriform medialandschap met ruimte voor kritische en diepgaande journalistiek. Steun onafhankelijk nieuws voor slechts €2 per maand.
JA, ik help jullie!
Lees verder
-
Duitsland erkent dat de energietransitie een grote ramp is
-
Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
-
Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit
-
Teruggetrokken klimaatonderzoek blijft onterecht leidend
-
Miljarden naar klimaatbeleid: wat levert het echt op?
-
Activistisch referendum Hamburg voorbode voor Amsterdam
Klimaat
Duitsland erkent dat de energietransitie een grote ramp is
Gepubliceerd
3 dagen geledenop
19 januari 2026Door
David van Diemen
Zelfs bij de hoogste baas van Duitsland, Friedrich Merz, is nu eindelijk doorgedrongen dat de gedwongen ‘energietransitie’ in Duitsland is uitgelopen op een grote ramp voor de Duitse samenleving. In een toespraak voor volk en vaderland erkent hij dat Duitsland één van de hoogste energierekeningen van Europa moet betalen. Nederland steekt daar nog met kop en schouders bovenuit overigens.

Moderne mijnschachten zijn opgeblazen, er is gestopt met kerncentrales, de Nordstream gaspijpleiding is opgeblazen, de olie uit Rusland is gesanctioneerd, er wordt duur vloeibaar aardgas (lng) uit het Midden-Oosten en de VS gehaald en eindelijk is het kwartje zelfs bij Merz gevallen. Dit alles leidt ertoe dat de Duitse industrie niet meer kan concurreren en de burger een onbetaalbare energierekening krijgt; het resultaat van jarenlange kortzichtige energiepolitiek.
In Nederland deden we daar nog een schepje bovenop. De enige eigen energiebron, het aardgas uit Groningen, werd rigoureus gestopt en we kiepten de gasputten vervolgens nog vol met beton ook. De kolencentrales braken we af, en in de nog bestaande kolencentrales stoken we met voornamelijk ‘biomassa’ in plaats van steenkool waardoor er nog meer CO2 de lucht in wordt geblazen in vergelijking met steenkool. En uiteraard hanteren we de weerzinwekkende belastingen op energie, die nog 2,5 keer hoger zijn dan in Duitsland.

Gelukkig is de aankomende minister-president Rob Jetten zelf mede-veroorzaker van deze vergelijkbare ellende in Nederland, en kan hij het in de aankomende periode zelf ook gaan herstellen, toch? Bij de NOS leven ze nog in de waan dat het andersom zit: door het slopen van de bestaande Nederlandse energiebronnen is er nu een dreigend tekort aan alternatieven, en ‘dus’ zal daar meer geld naartoe moeten… de omgekeerde werkelijkheid die zo kenmerkend is voor de NOS.
Klimaat
Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
Gepubliceerd
6 dagen geledenop
16 januari 2026Door
Marcel Crok
De Amerikaanse president Trump heeft een meer dan symbolische daad verricht door de VS terug te trekken uit 66 internationale organisaties, waaronder het belangrijke klimaatverdrag van Rio uit 1992 en het VN-klimaatpanel IPCC. Als belangrijkste financier van de VN geeft Amerika daarmee een belangrijk signaal af dat het afgelopen moet zijn met de globalistische en misantropische VN-agenda’s.
President Trump kondigde vorige week aan dat hij middels een presidentieel decreet uit 66 internationale organisaties stapt, waaronder diverse VN-organisaties. Die organisaties druisen in tegen de belangen van de VS, aldus het decreet. De meest in het oog springende organisaties op de lijst zijn het United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), ook wel het Klimaatverdrag van Rio genoemd en het VN-klimaatpanel IPCC, dat iedere zes tot acht jaar drie lijvige rapporten publiceert, die als basis dienen voor de onderhandelingen binnen het UNFCCC.

Het Klimaatverdrag van Rio uit 1992 is de basis geworden voor de jaarlijkse klimaatconferentie, de zogenaamde Conference of the Parties (COP), waarvan die in Parijs in 2015 de bekendste is geworden, vanwege het daar gesloten Klimaatakkoord van Parijs. Zowel het Kyotoprotocol als het Klimaatakkoord van Parijs (het is geen verdrag met bindende afspraken) borduren dus voort op het Klimaatverdrag van Rio.
Vorig jaar, meteen nadat Trumps tweede termijn inging trok hij Amerika voor de tweede keer terug uit het Klimaatakkoord van Parijs (Biden had de VS weer aangesloten bij het akkoord). Maar terugtrekking uit het UNFCCC is veel fundamenteler. “Dit is een monumentale verandering”, stelde een zichtbaar stralende Marc Morano, een van de bekendste Amerikaanse critici van het UNFCC, dan ook in een tv-interview. Ook Matthew Wielicki, een op 𝕏 zeer actieve klimaatscepticus reageert positief op de beslissing in een op 𝕏 gepubliceerd artikel: “Tegenwoordig zijn veel onderdelen van de VN niet langer gericht op het voorkomen van oorlog. Ze zijn gericht op het afdwingen van klimaatbeleid, het bevorderen van ‘gelijkheid’ (equity), en het normaliseren van permanente financiële transfers van rijke landen naar armere landen.” Voorstanders van ambitieus klimaatbeleid veroordelen uiteraard de beslissing van Trump en stellen onder andere dat Amerika zichzelf daarmee in de eigen voet schiet.
Amerika is nu het enige land ter wereld dat geen deel meer uitmaakt van het UNFCCC. Juristen zullen nog wel een tijdje steggelen over de vraag of een Amerikaanse president dit zomaar kan doen via een decreet. Het verdrag werd namelijk in 1992 geratificeerd door de Amerikaanse senaat (met 92 voor en nul tegen). Maar voorlopig lijkt het antwoord dat het inderdaad kan en dat het best lastig kan worden om in de toekomst weer toe te treden, omdat de senaat dan opnieuw erover moet stemmen.
Geld
De jaarlijkse grote klimaatconferenties, die door tienduizenden onderhandelaars, activisten, handelaren en journalisten bezocht worden, gaan tegenwoordig vrijwel uitsluitend over geld. Hoeveel moet het Westen, dat historisch gezien het meeste CO2 heeft uitgestoten, gaan betalen, via allerlei fondsen, aan ‘ontwikkelingslanden’? Dit laatste woord staat tussen aanhalingstekens omdat landen als China en India (nummer 1 en 3 van de wereld als het om de uitstoot van broeikasgassen gaat) volgens het verdrag uit 1992 zich nog altijd mogen opstellen als een ontwikkelingsland en formeel dus geen verplichtingen hebben om hun CO2-uitstoot af te bouwen.

Jaarlijkse CO2-emissies per land. Bron: Our World in Data
Green Climate Fund
Een van de fondsen die de laatste jaren vanuit de klimaatconferenties werd opgetuigd is het Green Climate Fund. Dit fonds financiert wereldwijd projecten zowel op het gebied van mitigatie (hier: CO2-reductie) als adaptatie (je aanpassen aan veranderingen, denk aan het bouwen van dijken). Dit fonds valt direct onder het UNFCCC-proces en niet verrassend kreeg het fonds dan ook te horen dat de Amerikaanse financiële bijdrage eraan (tot nu toe twee miljard dollar) met onmiddellijke ingang wordt stopgezet en dat de VS zijn zetel in de board opgeeft.
Amerika is met 22 procent de grootste financier van de VN en ditzelfde percentage gold dan ook voor het UNFCC. De Amerikaanse bijdrage aan de UNFCCC is op zich bescheiden (orde van grootte tien miljoen dollar per jaar). Filantropen zoals Michael Bloomberg hebben al aangeboden om het gat te dichten en het hele UNFCCC-proces, dat wil zeggen de klimaatonderhandelingen en de organisatie van de jaarlijkse klimaatconferenties, komt derhalve niet meteen in gevaar. De Amerikanen praten alleen niet meer mee.
De 66 organisaties bij elkaar, waaruit Trump de VS nu terugtrekt, waren volgens schattingen van AI-model Grok goed voor 650 miljoen dollar aan Amerikaanse steun in 2023. Dat is al een wat serieuzer bedrag.
Maar het echt grote geld gaat om in het klimaatbeleid zelf, de duizenden miljarden die nodig zijn voor de transitie naar een CO2-vrije economie. Mark Carney, destijds als speciaal klimaatgezant van de VN (tegenwoordig is hij premier van Canada), zei in een speech in 2019 dat er tussen 2015 en 2030 al 90 biljoen dollar (90.000 miljard dollar, dat komt in de buurt van het mondiale bnp) nodig zou zijn aan investeringen in infrastructuur. Ook binnen de klimaatonderhandelingen worden de geëiste bedragen almaar hoger. Waar eerst 100 miljard dollar per jaar werd gevraagd door ontwikkelingslanden is dat bedrag de laatste jaren opgelopen naar 1300 miljard dollar per jaar vanaf 2035. Dit bedrag is niet toegezegd door de rijke landen en klimaatonderhandelingen gaan dus daarover. Het belangrijkste signaal dat Trump met zijn actie afgeeft is dat Amerika niets ziet in dergelijke betalingen. Daarnaast is het een duidelijk signaal dat Amerika onder Trump geen heil meer ziet in tal van globalistische organisaties (eerder stapten de VS ook al uit de wereldgezondheidsorganisatie WHO) en hun vaak misantropische agenda’s. Tenslotte is het ook het nakomen van een verkiezingsbelofte.
Rio en IPCC
Het Klimaatverdrag van Rio uit 1992 stelt dat een gevaarlijke verstoring van het klimaat door de mens vermeden dient te worden. Met ‘door de mens’ bedoelde men destijds al de uitstoot van broeikasgassen. Dat was opmerkelijk omdat het eerste rapport van het VN-klimaatpanel IPCC, gepubliceerd in 1990, nog geen bewijs had gevonden dat de opwarming van de aarde door CO2 en andere broeikasgassen veroorzaakt werd. Pas in 1995 concludeerde het IPCC, in het tweede rapport, dat er “een waarneembare invloed van de mens was op het klimaat”. Dat gebeurde echter na last minute wijzigingen in het rapport, die zeer omstreden waren. Het debat tussen klimaatsceptici en mainstream onderzoekers ontbrandde daarmee in volle hevigheid, eerst in de VS en later in de hele wereld. Het debat raakte gepolariseerd en gepolitiseerd en dat duurt tot op de dag van vandaag voort.
Critici, waaronder ondergetekende, stellen dat de politiek vooruit liep op de wetenschap en daarmee de klimaatwetenschap onder druk gezet heeft. Het IPCC had in feite als taak gekregen van de politiek om met ‘het bewijs’ te komen voor de politieke VN-agenda om broeikasgassen te beteugelen. Deze politisering van de klimaatwetenschap werd openlijk zichtbaar in de climategate-affaire eind 2009 (destijds voor mij de aanleiding om met de website climategate.nl te beginnen), waarbij duizenden e-mails van prominente en aan het IPCC gelieerde klimaatwetenschappers na een hack online werden gezet. Wat sceptici al jaren bevroedden bleek waar te zijn: klimaatwetenschappers gebruikten hun posities bij instituten en wetenschappelijke tijdschriften om klimaatsceptici uit de literatuur en uit het IPCC-rapport te weren. Ze sloegen zichzelf in de e-mails op de borst als dat weer eens gelukt was.
Starre klimaatvisie
In mijn boek De Staat van het Klimaat, verschenen eind 2010, analyseer ik de eerste vier IPCC-rapporten en stel ik al hardop de vraag: is het IPCC nog te redden? De Nederlandse overheid vroeg mij officieel (naar aanleiding van de kritiek in mijn boek) om het vijfde IPCC-rapport te reviewen als expert reviewer. In latere rapporten en boeken analyseerde ik met collega’s ook het vijfde en het zesde IPCC-rapport (in een boek getiteld The Frozen Climate Views of the IPCC, vertaald verschenen als De starre klimaatvisie van het IPCC).
Het probleem van het IPCC is gemakkelijk samen te vatten. Het IPCC selecteert alleen wetenschappers die de gewenste boodschap (klimaatverandering is volledig veroorzaakt door CO2 en het is een groot probleem) al volledig ondersteunen. Sceptici worden dus buitengesloten en zijn veroordeeld tot de rol van expert reviewers. Als ze al de moeite nemen om review commentaren in te dienen kunnen die gemakkelijk terzijde worden geschoven door de auteurs. Met de selectie van met name de hoofdauteurs (lead authors) ligt de uitkomst van het rapport derhalve bij voorbaat vast. Die selectie vindt ook nog eens achter gesloten deuren plaats.
De Amerikaanse klimaatonderzoeker John Christy was een van de laatste klimaatsceptici die meewerkte aan het IPCC. In reactie op de beslissing van Trump om de VS ook uit het IPCC terug te trekken zegt hij nu: “Het IPCC heeft soms best redelijke documenten geproduceerd, maar het was duidelijk een bureaucratische VN-organisatie die was opgezet met een specifiek beleidsdoel: het uitfaseren van fossiele brandstoffen”, aldus Christy. “Dat vind ik op basis van mijn eigen ervaring als lead author en doordat ik de enorme bias heb gezien bij de selectie van de auteurs.”
“Landen blijven fossiele brandstoffen gebruiken”, stelt Christy, omdat die “extreem goed werken en betaalbaar zijn.” Landen zoals Engeland en Duitsland, en staten als Californië en New York, die volop hebben geïnvesteerd in hernieuwbare energie, “gaan achteruit”, zei hij “en moeten dit zien op te lossen voordat ze zichzelf (weer) in de Donkere Middeleeuwen terugvinden.”
Het IPCC werkt op dit moment aan het zevende assessment rapport (AR7 geheten), dat tussen 2028 en 2030 zal verschijnen. Normaal gesproken is ongeveer 10 procent van de auteurs Amerikaans. Nu is dat percentage al lager en het is op dit moment onduidelijk wat de terugtrekking van Trump uit het IPCC voor hen betekent. Wel is duidelijk dat Amerikaanse auteurs niet op de kosten van de overheid naar buitenlandse bijeenkomsten kunnen vliegen. Maar ook hiervoor worden in de VS al steunfondsen opgetuigd.
Klimaat
Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit
Gepubliceerd
2 weken geledenop
8 januari 2026Door
Marcel Crok
De laatste drie jaar behoren wereldwijd tot de warmste jaren sinds de metingen rond 1850 begonnen zijn, maar anders dan je zou vermoeden schiet de broeikastheorie tekort om deze periode te begrijpen, aldus Marcel Crok.
Terwijl een voor Nederland ongekende hoeveelheid sneeuw uit de hemel neerdwarrelt is het hoog tijd om terug te blikken op het afgelopen jaar. Mediahysterie is uitgebleven, want 2025 was niet het warmste jaar ‘ooit’, waarbij ‘ooit’ dan meestal duidt op het begin van de metingen, ergens rond 1850. Wel eindigt het in de top 3 van warmste jaren, ongeveer gelijk met het jaar 2023, terwijl 2024 het warmste jaar blijft.
Hoe ‘krankzinnig’ het jaar 2024 was kan goed gezien worden in deze figuur van de Amerikaanse klimaatscepticus Roy Spencer:

Dit is een ranking van de warmste jaren sinds 1979 (links staat het warmste jaar, daarna het een na warmste enzovoorts), het jaar dat satellietmetingen van de troposfeer (de onderste paar kilometer van de atmosfeer) beginnen. Deze reeks wordt door Spencer zelf onderhouden. Het jaar 2024 torent hoog boven alle andere jaren uit. Het was tevens het eerste jaar dat uitkwam boven de grens van 1,5 graden Celsius, die gesteld is in het Parijs Klimaatakkoord in 2015.
In een artikel bij de EU-klimaatorganisatie Copernicus wordt deze piek één op één gekoppeld aan de uitstoot van broeikasgassen. “De mensheid is verantwoordelijk voor haar eigen lot, maar onze reactie op de klimaatcrisis moet gebaseerd zijn op bewijs. De toekomst ligt in onze handen – snel en doortastend handelen kan de koers van ons toekomstige klimaat nog veranderen.”, aldus Carlo Buontempo, directeur van Copernicus.
Ronkende persberichten
Wie echter verder kijkt dan de ronkende persberichten van dit soort internationale en vaak sterk politiek beïnvloede organisaties komt er al snel achter dat zowel 2023 als 2024 zeer abnormale jaren waren die juist niet gemakkelijk te verklaren zijn door onze uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen. Dit werd mondjesmaat ook door zeer prominente klimaatwetenschappers erkend. Zo schreef NASA-onderzoeker Gavin Schmidt, zeer vaak geciteerd in de Amerikaanse pers, al in maart 2024 het volgende in tijdschrift Nature: “Rekening houdend met alle bekende factoren, warmde de planeet vorig jaar [in 2023 dus, red.] 0,2 °C méér op dan klimaatwetenschappers hadden verwacht. Meer en betere data zijn dringend nodig.”
Een recenter stuk bij Carbon Brief, een platform dat ook keurig de mainstream wetenschap volgt, constateert feitelijk hetzelfde. Het somt een viertal logische kandidaten op die de warme periode 2023-2025 veroorzaakt zouden kunnen hebben:
- een relatief sterke El Niño,
- een snelle daling in zwaveldioxide-uitstoot door aangescherpte regels voor de scheepvaart,
- een onverwachte vulkaanuitbarsting op Tonga in 2022 en
- een sterker dan verwachte zonnecyclus.
Onderaan de streep blijft er echter ook bij Carbon Brief een onverklaarde restwarmte over.
Bij Clintel hebben we een artikel geplaatst van de Spanjaard Javier Vinós over deze materie. Vinós is van origine een neurowetenschapper, maar de laatste tien jaar spendeerde hij vrijwel fulltime aan klimaatonderzoek. Hij spitte duizenden wetenschappelijke artikelen door en schreef op basis daarvan het boek Solving the Climate Puzzle, een doorwrocht (maar niet eenvoudig) boek met krankzinnig veel data en grafieken. Het heeft als belangrijkste boodschap, dat we veel meer moeten kijken naar energietransport binnen het klimaat (vooral van de tropen naar de Noordpool) dan naar alleen het broeikaseffect, dat zich uitsluitend focust op binnenkomende (zonne-) en uitgaande (infrarode) straling.
Hunga Tonga
Het stuk van Vinós maakt duidelijk dat we bij een uitzonderlijke gebeurtenis, de opwarming in 2023 en 2024, op zoek moeten gaan naar een uitzonderlijke mogelijke oorzaak. De enige en meest logische kandidaat is de uitbarsting op 15 januari 2022 van de onderzeese Hunga Tonga vulkaan, in de Stille Oceaan ten noordoosten van Nieuw-Zeeland. Dit was de grootste vulkaanuitbarsting wereldwijd sinds de uitbarsting van de Pinatubo in 1991. Maar anders dan bij de Pinatubo, wat geen onderzeese vulkaan is, leidde de uitbarsting van de Hunga Tonga tot een spectaculaire toename van waterdamp in de stratosfeer, de hoge luchtlaag boven de troposfeer. Ook Carbon Brief meldde deze spectaculaire toename door onderstaande figuur te tonen:

De grafiek toont de extreme toename van waterdamp op een hoogte van 20 tot 80 kilometer en hoe die extra waterdamp na de uitbarsting lang in die luchtlaag blijft rondhangen en nog steeds niet helemaal weg is.
De mainstream klimaatwetenschap probeert het klimaateffect van zo’n spectaculaire waterinjectie te begrijpen door het in klimaatmodellen te stoppen. Die modellen suggereren vervolgens dat het effect zeer gering is, in de orde van 0,05 graden opwarming, veel minder dan de totale opwarming die in 2023 en 2024 plaatsvond. Dat kan het dus niet zijn, concludeert men dan.
Vinós wijst op een waslijst aan bijzondere gebeurtenissen in de periode 2023-2025, waaronder uitzonderlijke opwarming in de oceanen, extreem weinig zeeijs rond Antarctica, extreme droogte in de Amazone, een opmerkelijke stilte in orkaanactiviteit in de Noord-Atlantische Oceaan, extreme hitte in grote delen van de wereld en een laagterecord aan wolkenbedekking.
Wolken
De clou om deze periode te begrijpen ligt volgens hem bij die zeer geringe wolkenbedekking (het laagste sinds 1940). Een jaar na de uitbarsting van de Hunga Tonga is er opmerkelijk weinig lage bewolking in de tropen, wat tot gevolg heeft dat de zon diep in de oceanen kan doordringen. Dit kan onmogelijk door de El Niño veroorzaakt zijn want die begint pas later in dat jaar. Vinós laat ook zien dat de opwarming begint in de Zuidelijke Oceaan en zich later uitbreidt naar de Grote Oceaan. Dit leidde ertoe dat wereldwijd de oceanen in 2023 en 2024 een spectaculaire opwarming vertoonden. In 2025 koelden de oceanen echter weer af waardoor we inmiddels terug zijn op het niveau van voor de uitbarsting:

Deze grafiek geeft de wereldwijde temperatuur van de oceanen weer. Klimaatmodellen zijn niet in staat al bovengenoemde exceptionele gebeurtenissen te ‘verklaren’. Met name de sterke afkoeling in 2024 en 2025 is een ‘ramp’ voor de modellen. Klimaatmodellen warmen op als de concentratie CO2 stijgt (wat het deed in 2024 en 2025) en als de luchtverontreiniging daalt (want aerosolen als zwaveldioxide reflecteren zonlicht en hebben daarmee een koelend effect). De uitstoot van zwaveldioxide (SO2) daalt al decennia (juist in China waar luchtverontreiniging ook een issue is geworden) en strengere normen voor de scheepvaart leidde op de oceanen tot een extra daling rond 2020. Dus de combinatie van stijging van broeikasgassen en daling van luchtverontreiniging zou in 2024 en 2025 moeten leiden tot opwarming, niet spectaculaire afkoeling.
Dus concludeert Vinós, en ik deel die mening, dat de spectaculaire opwarming en afkoeling in de periode 2022-2025 juist de zwakte van de broeikastheorie blootlegt. Het is niet zo dat Vinós precies begrijpt (en dus kon voorspellen) waarom Hunga Tonga deze uitwerking heeft gehad op het klimaat. Het lijkt echter volgens hem duidelijk, dat de uitbarsting een hele reeks aan dynamische effecten heeft gehad op het klimaat, die veel verder gaan dan alleen de directe effecten op straling en dus het broeikaseffect. Om het klimaat beter te begrijpen zullen klimaatonderzoekers zich dus veel meer in deze effecten op de atmosferische circulatie moeten gaan verdiepen. De klimaatwetenschap zit echter muurvast in haar denken en zal dat advies niet snel ter harte nemen, vreest Vinós.
De bekende Amerikaanse klimaatalarmist James Hansen, de vroegere directeur van het NASA klimaatcentrum GISS, ziet louter opwarming in het verschiet en voorspelt dat 2026 met 1,7 graden boven pre-industrieel zelfs zal uitkomen boven het recordjaar 2024. Vinós zelf houdt het op een lichte daling waarbij 2026 uitkomt op 1,4 graden boven pre-industrieel en op 𝕏 daagt hij lezers uit een weddenschap met hem aan te gaan als ze denken dat Hansen gelijk zal krijgen. Over precies een jaar praat ik u bij. Als het recente verleden ons iets geleerd heeft is het wel dat het klimaat verrassingen voor ons in petto kan hebben.
Recent
Mainstreammedia mythemeter
‘Wie bewaakt de bewakers?’ schreef een Romeinse dichter ooit. Maar wie controleert de zelfverklaarde hoeders van het vrije ware woord...
Hoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 1)
De (politieke) meningen en opinies die we allemaal hebben, zijn grotendeels het gevolg van jarenlange beïnvloeding, manipulatie van feiten en...
De leaseauto als melkkoe én machtsmiddel van de politiek
De leaseauto is voor velen een noodzakelijk gereedschap om zijn of haar beroep uit te oefenen. Voor de Belastingdienst is...
Duitsland erkent dat de energietransitie een grote ramp is
Zelfs bij de hoogste baas van Duitsland, Friedrich Merz, is nu eindelijk doorgedrongen dat de gedwongen ‘energietransitie’ in Duitsland is...
Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
De Amerikaanse president Trump heeft een meer dan symbolische daad verricht door de VS terug te trekken uit 66 internationale...
Nieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen
Vanaf 2026 en 2027 gelden nieuwe EU-regels die bedrijven verplichten tot transparantie over herkomst en milieu-impact van de gebruikte materialen...
Europese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten
Er gaat regelmatig wat goed fout in de Europese Unie als gevolg van beleid van de Europese Commissie. Denk aan...
De mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland
Per 1 januari 2026 heeft de Bulgaarse regering, na maandenlange massale burgerprotesten, de euro als wettig betaalmiddel ingevoerd. De euro...
Zakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit
Het Centraal Planbureau (CPB) deed voor de Nederlandse politiek onderzoek naar de gevaren van economische en financiële samenwerking met de...
Armoede in Nederland neemt toe
Uit nieuwe cijfers van het CBS uit december 2025 blijkt dat de armoede in Nederland voor het eerst in vijf...
Trending
-
Economie1 week geledenNieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen
-
Economie1 week geledenDe mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland
-
Klimaat3 dagen geledenDuitsland erkent dat de energietransitie een grote ramp is
-
Klimaat6 dagen geledenAmerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
-
Economie1 week geledenEuropese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten
-
Politiek1 dag geledenHoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 1)
-
Economie1 week geledenZakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit
-
Politiek2 dagen geledenDe leaseauto als melkkoe én machtsmiddel van de politiek


