Politiek

Migratie als politiek chantagemiddel voor financieel gewin

Avatar foto

op

Afname brede welvaart door migratie?
Deel dit nieuws
Foto: ANP

Er blijft veel te doen over migratie. Vooral vanuit Afrikaanse landen naar de EU – Nederland. Daarbij gaat de discussie meestal over zaken als druk op lokale voorzieningen, druk op onze welvaartsstaat, cultuurverschillen, mensensmokkel en verhoogde criminaliteit. Er wordt nauwelijks gekeken naar migratie als politiek drukmiddel vanuit het ene land op het andere. Of vanuit het ene continent op het andere. Daar gaan we het in dit artikel over hebben.

De studie ‘Weapons of Mass Migration’

De VS heeft een aparte universiteit voor militaire studies in Monterey, Californië. Aan deze universiteit is onderzoek gedaan naar motieven om migratie in te zetten als wapen om samenlevingen te ontwrichten, welke landen zich daar aan schuldig maken – of maakten – en om welke redenen.

Die studie is hier terug te vinden.

In Weapons of Mass Migration onderzoekt Kelly M. Greenhill het doelbewust creëren of manipuleren van migratie- en vluchtelingenstromen om andere staten tot concessies te dwingen.

Deze vorm van niet-militaire dwang – die Greenhill “gedwongen gemanipuleerde migratie” noemt – is verrassend wijdverbreid en veel succesvoller dan politici durven te bekennen.

Terwijl veel analyses migratie zien als een humanitair of economisch vraagstuk, laat deze studie zien dat migratie ook vooral een strategisch wapen kan zijn om geld en/of macht te verkrijgen.

Wat is ‘gedwongen gemanipuleerde migratie’?

Volgens Greenhill gaat het om grensoverschrijdende bevolkingsverplaatsingen die opzettelijk worden gecreëerd of gemanipuleerd om politieke, economische of militaire concessies af te dwingen .

Het mechanisme is dus niet toevallig, maar strategisch ontworpen. Daders kunnen staten zijn, rebellengroepen, milities, maar ook opportunistische actoren zoals regimes die bestaande crises uitbuiten en op financieel gewin uit zijn.

Greenhill onderscheidt vier vormen van gemanipuleerde migratie, waarvan er één de dwangvariant betreft:

  1. Onteigenende gemanipuleerde migratie; etnische zuivering of het verdrijven van groepen om territoriale controle te vergroten zoals in Gaza.
  2. Exportief gemanipuleerde migratie; migratie creëren of sturen om tegenstanders intern of extern te destabiliseren.
  3. Gemilitariseerde gemanipuleerde migratie; gebruik van bevolkingsverplaatsing door het leger om militaire voordelen te behalen.
  4. Dwangmatige gemanipuleerde migratie; migratie inzetten als drukmiddel op andere staten.

De vierde dwangvariant is vaak verweven met bredere strategieën, waardoor deze minder zichtbaar is en soms ‘verstopt’ raakt in bredere conflicten of crises.

De EU heeft al jaren met de hierboven beschreven vierde variant te maken door landen van buiten het bondgenootschap, maar maakt zich er intern zelf ook schuldig aan.

Waarom werkt dwangmatige – van buitenaf gemanipuleerde – immigratie?

De meeste politici suggereren dat deze vorm van dwang zelden voorkomt. De verwachting is dat zwakkere landen weinig kans maken wanneer zij sterkere staten proberen te chanteren met migranten of vluchtelingen.

Greenhill toont aan dat er sinds de inwerkingtreding van het VN-Vluchtelingenverdrag (1951) minstens 56 duidelijke gevallen zijn geweest, plus nog een reeks niet-bevestigde voorbeelden. Gemiddeld minstens één poging per jaar.

Landen die mensenrechten, humanitaire waarden en vluchtelingenbescherming sterk hebben verankerd in wetgeving zoals Nederland,  lopen de meeste politieke schade op als ze deze normen openlijk schenden.

Dit creëert wat Greenhill “hypocrisiekosten” noemt: regeringen vrezen beschuldigingen wanneer ze te hard optreden tegen migranten of vluchtelingen, waardoor hun handelspositie zou kunnen verslechteren.

Migratie is in westerse landen vaak een fel gepolariseerd onderwerp. De komst van een nieuw groot azc kan lokale en binnenlandse conflicten aanwakkeren, steun voor regeringen verminderen en electorale risico’s veroorzaken.

Welke doelen worden nagestreefd met dwangmatige migratie?

De eisen die uitdagers stellen lopen sterk uiteen volgens Greenhill. Enkele terugkerende voorbeelden uit zijn onderzoek:

  • financiële steun of economische samenwerking,
  • beëindiging van sancties of handelsblokkades,
  • stopzetten van vijandige activiteiten (zoals steun aan rebellen),
  • politieke erkenning of regimewisseling,
  • militaire interventie of terugtrekking van een buitenlandse bezettingsmacht.

Voorbeelden zijn talrijk. Zo stemde de EU destijds in met het opheffen van laatste sancties tegen Libië in ruil voor samenwerking om migranten uit Afrika tegen te houden.

Welke landen maken zich schuldig aan dwangmatige migratie en hoe?

Het onderzoek van Greenhill noemt meerdere landen die zich schuldig maken aan dwangmatige migratie. Hij benadrukt dat vooral de EU als geheel zeer kwetsbaar is voor deze vorm van chantage door migratie vanwege zijn hoge normatieve – zelf opgelegde – verplichtingen.

De EU wordt expliciet genoemd als meest misbruikte doelwit van dergelijke strategieën:

  • vanwege hoge humanitaire standaarden binnen de westelijke lidstaten,
  • vanwege politieke gevoeligheid rond migratie,
  • vanwege de grote interne verdeeldheid tussen lidstaten in het westen, het oosten en zuiden van de EU.

Als eerste voorbeeld noemt Greenhill voormalig Joegoslavië. Daar werden massamigratie en etnische zuiveringen in de jaren ’90 gebruikt als strategisch middel om de toenmalige EEG te dwingen asielzoekers op te nemen.

Vanaf 1970 tot en met 2010 – veertig jaar lang – wist Libië EU-lidstaten (met name Italië) te dwingen om sancties en handelsbeperkingen te versoepelden in ruil voor het tegenhouden van migrantenstromen uit Noord-Afrika.

President Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland dreigde bij herhaling openlijk dat hij migranten niet langer zou tegenhouden, tenzij de EU zou betalen en politieke concessies zou doen.

De dreiging van Turkije in 2009 om ‘de grenzen te openen’ richting Griekenland en Bulgarije past binnen dezelfde logica en wordt in Greenhills latere boek uitgebreid besproken.

Andere Afrikaanse landen die baat hebben bij dwangmatige migratie

De literatuur wijst vooral één Afrikaans land als een duidelijk en goed gedocumenteerd voorbeeld: Libië. Daarnaast zijn er meerdere Sahel- en Noord-Afrikaanse landen (Tunesië, Mauritanië, Niger) en historische gevallen (Oeganda onder Idi Amin) waarbij migratiepolitiek of EU-coöperatie heeft geleid tot financiële transfers, hulp of politieke concessies.

Vanaf 2011 blijkt de EU een grote financiële sponsor van Tunesië te zijn geworden. Het land ontving van 2014 tot en met 2020 1,4 miljard euro aan Europees belastinggeld om mensensmokkelaars en economische vluchtelingen uit dat land en andere Afrikaanse landen tegen te houden.

Verder is de EU vanaf circa 2015 – Angela Merkel “Wir schaffen das” – landen als Niger en Mauritanië gaan betalen (terugkeer-ondersteuning, grensbeheer) om de onophoudelijke stroom gelukzoekers naar Europa tegen te houden.

Asielzoekers zijn een gevaarlijk economisch probleem aan het worden

Greenhill toont aan dat landen die hoger scoren op de globaliseringsindex, eerder gevoelig zijn voor steun aan asielzoekers. Van de EU staat Nederland bovenaan deze lijst.

Het begint er echter nu ook om te spannen in die landen met hoge moraal omdat de fysieke en economische draagkracht van veel westerse landen – door diezelfde globalisering – uitgeput raakt.

Landen als Italië, Frankrijk en het VK – met onverantwoord hoge staatsschulden en oplopende armoede onder de eigen bevolking – kunnen het naar de eigen bevolking niet meer verkopen om ongewijzigd immigratiebeleid te voeren alsof het nog 1990 was.

Dit geldt ook voor Nederland, waar de komst van grote groepen migranten politieke spanningen toenemend hebben versterkt, wat in juni 2025 tot de val van kabinet-Schoof leidde.

Vind je dit een goed artikel? Steun ons dan voor slechts €2 per maand en houd kritische, vrije journalistiek levend.

INDEPEN staat voor een onafhankelijk en pluriform medialandschap met ruimte voor kritische en diepgaande journalistiek. Steun onafhankelijk nieuws voor slechts €2 per maand.

JA, ik help jullie!

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Politiek

Dit staat Nederland te wachten na Von der Leyens State of the Union

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Dit staat Nederland te wachten na Von der Leyens State of the Union
Foto: ANP

Augustus is de vakantiemaand voor de Europese Commissie en de meeste van de 60.000 medewerkers van de EU. Toch is een klein aantal EU-topambtenaren aan het werk met de voorbereiding van de jaarlijkse ‘State of the Union’ die Von der Leyen op 16 september 2026 uit gaat spreken. Welke onderwerpen zijn het meest ‘hot’ in de ogen van Ursula? Politico interviewde een paar mensen die de speech op 16 september voorbereiden.

Wat is de ‘State of the Union’?

Elk jaar in september houdt de voorzitter van de Europese Commissie de toespraak over de Staat van de Unie (SOTEU) voor het Europees Parlement. In deze toespraak wordt de balans opgemaakt van het afgelopen jaar en worden de prioriteiten voor het komende jaar uiteengezet.

Ook schetst de voorzitter hoe de Commissie de meest urgente uitdagingen voor de Europese Unie volgens haar, zal aanpakken, en worden er plannen gepresenteerd voor de vormgeving van de toekomst van de EU.

Dit artikel is bedoeld als een ‘preview’ van wat Von der Leyen ons op 16 september gaat vertellen en wat Nederland in het EU-seizoen 2026-2027 te wachten staat. Ga er daarbij maar van uit dat we in de dagen en weken na 16 september 2026 soortgelijke ideeën uit Den Haag horen komen.

Wat staat er voor Von der Leyen op het spel?

Volgens de topambtenaren waar Politico mee sprak, moet Von der Leyen laten zien dat haar tweede Europese Commissie daadwerkelijk resultaten boekt, terwijl ze een steeds wankeler parlementaire meerderheid bijeenhoudt.

Ze moet ook reageren op partijen die Brussel ervan beschuldigen de Europese burgers te negeren. Sigrid Friis, Europarlementariër namens Renew Europe, stelde dat de toespraak moet aantonen dat pro-Europese partijen “Europa vooruit kunnen helpen” en dat Von der Leyen met hen zal samenwerken in plaats van “toe te geven aan populisten”.

Volgens de topambtenaren neemt het populistische geluid steeds meer toe en dat moet tegengewerkt worden waardoor een verenigd Europa niet wordt bedreigd.

Von der Leyen “hecht grote waarde aan de SOTEU” als een “beslissend jaarlijks moment” voor haar als hoogste leider; het is gebruikelijk dat hier “maanden van voorbereiding” aan voorafgaan om “de leden van het Parlement en de Commissie samen te brengen”, zo vertelde woordvoerder van de Europese Commissie Arianna Podestà aan Politico.

Verdubbeling van het EU-budget en directe belastingen voor EU-burgers

Wellicht het belangrijkste thema voor 16 september is de beoogde verdubbeling van de EU-begroting voor de periode 2028-2034 en de beoogde belastingheffingen op vermogen van Europese burgers

In de aanloop naar de top van EU-leiders op 15 en 16 oktober 2026 bereidt Von der Leyen zich voor om haar voorgestelde meerjarenbegroting te verdedigen. Het gaat om een verdubbeling van de huidige uitgaven van totaal 2 biljoen euro. Ook de keuzes inzake uitgaven daarvan – meer wapens en minder geld voor agrarische bedrijven – en de nieuwe directe belastingen voor Europeanen die Brussel wil invoeren om de financiering ervan mede mogelijk te maken.

Het wordt jongeren verboden om sociale media te gebruiken

Australië was het eerste land ter wereld met een wettelijk verbod op sociale media voor kinderen tot 16 jaar oud, aldus de NOS in 2024.

We zien steeds vaker gebeuren dat de ‘onzichtbare hand’ achter politieke besluitvorming in het ene westerse land doorwerkt in de politiek van andere westerse landen. Zo ook met dit aangekondigde verbod voor alle kinderen in EU-lidstaten.

Von der Leyen heeft zich regelmatig uitgesproken over beperkingen van de toegang van kinderen tot sociale media. Ambtenaren buigen zich nu nog over de vraag welke platforms hieronder moeten vallen en welke leeftijdsgrens er moet gelden. Naar verwachting zal zij dit onderwerp in haar toespraak aan de orde stellen en later met concrete voorstellen komen over welke platforms verboden worden.

Meer financiële douceurtjes voor kandidaat-lidstaten

Een zo groot mogelijk verenigd Europa is een belangrijk doel van Von der Leyen en de mensen die de agenda bepalen achter de voorzitter van de Europese Commissie. Om dat te versnellen, moeten er meer financiële middelen in het vooruitzicht gesteld worden van potentiële (in principe straatarme) nieuwe lidstaten, aldus verslaggeving van Politico.

Von der Leyen zal uitspreken dat zij van de huidige EU-leiders verwacht dat zij de voordelen van kandidaat-landen bespreken voordat deze formeel toetreden. Voorstellen hiervoor worden opgesteld door ambtenaren van de Europese Commissie. Het doel is om de kandidaat-landen te stimuleren om snel lid te worden, terwijl sceptische kiezers en burgers in bestaande lidstaten worden gerustgesteld dat nieuwe leden niet worden toegelaten voordat ze er ‘klaar’ voor zijn.

Voorbereidingen voor een handelsoorlog met China

EU-topfunctionarissen benutten de zomer ook om maatregelen voor te bereiden tegen Chinese handelspraktijken, waaronder een nieuw juridisch instrument dat Brussel meer ruimte geeft om harde vergeldingsmaatregelen te nemen.

De presentatie van deze plannen worden in oktober verwacht, maar verwacht wordt dat Von der Leyen ze mogelijk al in haar toespraak van 16 september uiteen zal zetten.

De handelspolitiek van de EU krijgt veel kritiek in lidstaten die bang zijn dat dit beleid van Von der Leyen economische zelfschade, interne Europese verdeeldheid en het verlaten van de principes van vrije wereldhandel veroorzaken. De oorzaak van dit beleid – diepe angst voor de regering-Trump – wordt ook onderkend.

Trump heeft de EU immers voor de keuze gesteld: of met China handel drijven, of met de VS. Niet met beiden.

De EU profileert zich traditioneel als de kampioen van de multilaterale wereldorde en de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Door nu zelf mee te gaan in het agressieve VS-beleid van Donald Trump, verliest zij haar morele geloofwaardigheid, aldus de Duitse publieke omroep DW.

Wat betekenen deze plannen voor Nederlanders?

Het spreekt voor zich dat de beoogde verdubbeling van de EU-begroting in ons land onvermijdelijk tot hogere belastingen voor bedrijfsleven en burgers zal leiden. Het zal ten koste van besteedbare inkomens gaan.

Tot op heden ging een derde van de EU-begroting naar landbouw en een derde naar de infrastructuur, bij elkaar 66 procent van het totale budget. Nu voegt de Europese Commissie die twee samen in de nieuwe begroting die in totaal nog slechts 50 procent van de het totaal uitmaakt.

Europese boeren zullen hard geraakt worden door dit nieuwe EU-beleid en dat zal leiden tot hogere supermarktprijzen. Ook zal de economische groei worden geremd door bezuinigingen op infrastructuur. Deze bezuinigingen komen echter weer ten goede van de Europese munitie- en wapenproducenten en bijvoorbeeld de producenten van vleesvervangers.

Tot slot wordt de vrijheid om te communiceren van jongeren beperkt.

Ik vraag me af hoe Von der Leyen dit allemaal denkt te kunnen verkopen aan een steeds meer EU- kritische bevolking.

We gaan het binnenkort meemaken.

Verder Lezen

Politiek

Het duistere verleden van D66-minister Elanor Boekholt

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Het duistere verleden van D66-minister Elanor Boekholt
Foto: ANP

Hoe kun je een topfunctionaris van Defensie met een duister verleden qua functioneren tot minister benoemen? D66 durfde dat zonder gewetensbezwaar aan in de vorm van de aanstelling van Elanor Boekholt als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Een vrouw met een schimmig verleden. Onbetrouwbaarheid en gebrek aan ruggengraat lijken bijna een vereiste bij hedendaagse politieke benoemingen.

NieuwRechts deed een boekje open over Boekholts verleden

Op 28 juli 2026 publiceerde NieuwRechts dit opzienbarende verhaal over het verleden van Elanor Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening sinds sinds 23 februari 2026.

Dat artikel vonden wij zodanig choquerend, dat we een eigen onderzoek naar het verleden van Boekholt bij Defensie deden.

Feitelijk was omroep BNNVARA de eerste die aan de bel trok over deze D66-politica. Op 9 februari 2026 – twee weken voor haar benoeming – schreef de omroep dit artikel dat eigenlijk al meer dan voldoende vertelt over haar verleden.

In de komende maanden zal de huidige regering dus haar knopen moeten gaan tellen waar het om het handhaven van deze minister gaat. Sterker nog: de Nederlandse bevolking mag wat ons betreft haar knopen gaan tellen over de positie van een partij als D66 in de regering; een partij die er niet voor terugdeinst om mensen met een twijfelachtig verleden zoals mevrouw Boekholt tot minister te verkiezen.

Maar eerst: wat heeft deze dame zoal op haar kerfstok?

Onbetrouwbaar verleden als commandant van Vliegbasis Eindhoven

In juni 2016 trad Boekholt aan als commandant van Vliegbasis Eindhoven en was de direct leidinggevende van luchtmachtpiloot Victor van Wulfen die op 4 februari 2015 aanvankelijk in het gelijk was gesteld door de Onderzoeksraad Integriteit Overheid (OIO) inzake de melding van ernstige misstanden op diezelfde vliegbasis.

Boekholt zou het positieve besluit van de OIO jegens van Wulfen niet hebben gecontinueerd, zoals verderop blijkt.

Inzake die eerdere misstanden merkte Victor van Wulfen al in 2008, dat piloten onvoldoende getraind waren en veiligheidsregels niet werden gevolgd.

Terwijl het wettelijk verplicht is, bleken er op Vliegbasis Eindhoven onvoldoende vastgelegde reglementen en veiligheidsprocedures te zijn.

Het ontbreken van procedures leverde in de cockpit soms ronduit gevaarlijke situaties op. Van Wulfen was vastberaden om de cultuur- en veiligheidsproblemen aan de kaak te stellen, zo berichtte Transparency International in 2016 middels een uitgebreid rapport over de wantoestanden op de luchtmachtbasis, waar mevrouw Boekholt sinds juni 2016 de scepter zwaaide.

De OIO stelde vast dat Defensie destijds zwaar tekortschoot bij het management van de vliegbasis en de daarbij behorende veiligheidsprocedures. De rol van Boekholt in het vanaf 2016 dwarsbomen van klokkenluider Van Wulfen en het gebruik van een zwijgcontract zorgden voor grote morele twijfels bij haar politieke benoeming, aldus het eerdergenoemde artikel van BNNVARA.

D66 lapte de waarschuwing aan zijn laars en zette de benoeming gewoon door.

Gerommel met medische dossiers

In het interview dat Transparency International in 2016 met Van Wulfen had, staat over de de periode 2008-2009:

“Ik kwam zoveel onveilige situaties tegen dat ik me op een gegeven moment geroepen voelde om er echt wat aan te doen. En dan ga je een gesprek aan met je baas en die ontkent alles, zegt dat het allemaal niet waar is. Vervolgens ga je op vakantie en dan kom je terug en is er, zoals later bleek, met je medisch dossier gerommeld. Daar is een consult in verschenen dat ik op 16 november 2009 bij de arts ben geweest en dat de diagnose ‘psychische stoornissen’ is gesteld. Als je kijkt naar de stempels op mijn paspoort dan zie je dat ik op dat moment in Zuid-Afrika was en op 21 november 2009 pas terugreisde naar Nederland.”

Blijkbaar was er sprake van valsheid in geschrifte binnen defensie, als middel om een reputatie te redden.

Boekholt voorkomt in 2017 dat Van Wulfen zijn taken weer op kan pakken

In 2017 meldt het Eindhovens Dagblad dat Van Wulfens commandant – Elanor Boekholt – had besloten om hem weer aan de grond te houden. Bij dat besluit was zelfs toenmalig minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert betrokken.

De reden om Van Wulfen weer in zijn functioneren te beperken nadat hij door de OIO in het gelijk was gesteld, lag volgens het Eindhovens Dagblad in het feit dat Van Wulfen de zaak niet los kon laten en doorging met zijn strijd om gerechtigheid binnen Defensie.

Victor van Wulfen is pas op 2 juni 2026 in hoger beroep vrijgesproken van smaad en belediging. Eerder werd hij nog veroordeeld tot een voorwaardelijke werkstraf, aldus de Onafhankelijke Defensiebond.

Op 29 juni 2026 stapte Van Wulfen naar de rechter om een schadevergoeding van 5 miljoen euro van de staat voor de – gedurende 18 jaar – geleden mentale en reputatieschade.

De huidige minister van Defensie Dilan Yeşilgöz, weigert hier in mee te gaan.

Maar er is meer….

Fraude en ‘joyriding’ op Vliegbasis Eindhoven

Onder haar verantwoordelijkheid op dezelfde vliegbasis speelde een tweede schandaal rondom grootschalige declaratiefraude en het onrechtmatig gebruik maken van Defensievliegtuigen (joyriding), aldus NieuwRechts.

Het Huis voor Klokkenluiders stelde later vast dat deze fraude daadwerkelijk heeft plaatsgevonden (paywall), waarbij critici Boekholt wederom beschuldigen van het toedekken van de zaak.

Leugens over de Nederlandse Afghanistan-missie en zwak leiderschap

In maart 2026, kort na haar beëdiging, loog zij of sprak zij onwaarheden in de Britse krant The Guardian. Zij beweerde dat Nederlandse militairen tijdens hun uitzending in Afghanistan moesten betalen voor douche- en telefoonmuntjes. Uit onderzoek van De Volkskrant bleek dit feitelijk onjuist, wat haar op felle kritiek van onder andere het CDA kwam te staan wegens een “slechte start” en het niet spreken van de waarheid.

Er is al van meet af aan gespeculeerd over de ware motivatie achter de benoeming van een oud-militair commandant tot minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).

De officiële motivatie van haar eigen partij D66 voor de komst van Boekholt-O’Sullivan naar het departement van VRO is haar bewezen staat van dienst in complex leiderschap.

Gezien bovenstaande feiten, kun je jezelf afvragen hoe goed mevrouw Boekholt is in ‘complex leiderschap’.

Immers, het tegenwerken van een in het gelijk gestelde klokkenluider, het toedekken van illegale joyriding-activiteiten op een militaire vliegbasis en het aanklagen van dezelfde klokkenluider die een miljoenenfraude aan het licht brengt, zijn allen bewijs van het tegenovergestelde van wat D66 beweert over deze minister.

We schrijven er maandelijks over: de beroerde kwaliteit van de Nederlandse politiek in de afgelopen decennia. We hopen dat dit dossier na het zomerreces resulteert in het vertrek van mevrouw Boekholt als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

Het vertrouwen in de politiek moet toch echt een keer hersteld worden!

Verder Lezen

Politiek

Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing
Foto: ANP

Nederland heeft inmiddels 38 van de geplande 51 openbare verhoren in de parlementaire enquête corona achter de rug. De rol van de Europese Commissie tijdens de coronacrisis is slechts summier behandeld. Ik had ook niet anders verwacht. Daarom in dit artikel een uitleg over hoe de EU achter de schermen opereerde om het verenigde Europa als federatie weer een stap dichterbij te brengen.

De huidige status van de parlementaire enquête

De parlementaire enquêtecommissie Corona bevindt zich momenteel in de fase van de openbare verhoren, waarbij het merendeel daarvan inmiddels is afgerond. De commissie heeft de eerste zes verhoorweken afgesloten en heeft momenteel een zomerstop.

De enquêtecommissie is van plan om in totaal 51 verhoren af te nemen.

Vanaf maandag 24 augustus 2026 start de zevende verhoorweek. Dit blok zal specifiek in het teken staan van het thema de rol van de Tweede Kamer tijdens de crisis. In totaal zijn er negen verhoorweken gepland.

Na de laatste verhoren start de schrijffase. De commissie verwacht het officiële eindrapport in het eerste kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer te presenteren.

De belangrijkste conclusies tot dusver

Vlak voor de zomerstop, in de week van 10 juli 2026, zijn enkele cruciale sleutelfiguren verhoord, waaronder oud-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge, oud-minister van Justitie Ferdinand Grapperhaus en RIVM-topman Jaap van Dissel.

Hoofdrolspelers zoals Hugo de Jonge gaven aan dat het destijds “twee jaar balanceren op een koord” was. Hoewel ze de zware maatschappelijke impact van maatregelen (zoals de avondklok en de sluiting van verpleeghuizen) erkennen, verdedigden zij de keuzes destijds als onvermijdelijk op basis van de toenmalige kennis.

Die avondklok bleek een exclusief idee van Mark Rutte – met geweld erdoorheen gedrukt – en de QR-code voor horeca bezoek vooral een idee van Hugo de Jonge.

Er is onder getuigen brede consensus dat de sluiting van de scholen achteraf gezien een grote fout was. De Kinderombudsvrouw uitte felle kritiek en stelde dat de belangen van kinderen destijds nauwelijks serieus zijn genomen door het kabinet.

Wat is er wel in de openbaarheid gebracht over de communicatie met de EU?

Bij het coronatoegangsbewijs kwam de Europese invloed aan bod. Het Nederlandse systeem moest immers aansluiten op het digitaal coronacertificaat van de EU om internationaal reizen weer mogelijk te maken.

Volgens een uitgebreid rapport, uitgegeven door de Universiteit van Cambridge, was dit ‘coronapaspoort’ in strijd met de meeste privacyregels die de EU zelf had uitgevaardigd.

Datzelfde – privacy gevaarlijke – coronapaspoort zou later door Hugo de Jonge als basis worden gebruikt / misbruikt voor de QR-code als toegangsbewijs voor horeca en andere uitgaansgelegenheden.

Ook is aandacht besteed aan de gezamenlijke inkoop van vaccins onder leiding van de EU.

Hier bleek wederom een overambitieuze en ronduit simpel denkende Hugo de Jonge de eveneens simpele EU-aanpak van Pfizeraankopen te gebruiken om te ‘scoren’. Zie dit dit citaat uit het AD: “onze nieuwe wedstrijd is de hoogste vaccinatiegraad van Europa”.

Wat er allemaal niet bekend is gemaakt of besproken over de EU-invloed

De coronapandemie leidde opnieuw tot een uitbreiding van de grip vanuit Brussel op de nationale politiek van de lidstaten, maar dat is in de enquête tot dusver nauwelijks aan de orde gesteld.

In 2020 werd direct het corona-‘herstelprogramma’ NextGenerationEU opgezet, met als belangrijkste onderdeel de Recovery and Resilience Facility (RRF).

Voor het eerst in haar bestaan ging de EU op grote schaal gezamenlijk schulden aan om investeringen en hervormingen in lidstaten te financieren. Op grote schaal zijn op deze manier miljarden euro’s van rijkere EU lidstaten overgeheveld naar armere, zonder dat nationale parlementen daar veel over te zeggen hadden.

Critici zien hierin een verdere centralisatie van beleidsvorming, omdat Europese instellingen – en vooral de Europese Commissie – tijdens en na corona direct invloed namen op:

  • digitaliseringsbeleid;
  • klimaatbeleid;
  • arbeidsmarkthervormingen;
  • nationale publieke investeringen.

Lidstaten bepaalden weinig eigen beleid tijdens de coronaperiode

Velen van ons hebben zich tijdens de coronaperiode verbaasd over hoe snel bepaalde ingrijpende besluiten achter elkaar in verschillende lidstaten werden genomen.

Van verplichte mondkapjes, vaccinatiedwang tot lockdowns. De besluiten leken inhoudelijk  allemaal zo sterk op elkaar, dat het leek of er een centrale sturing achter zat.

Welnu, die sturing werd vanuit Brussel geregeld. Meestal wekelijks, vaak zelfs dagelijks. De pers besteedde hier – om logische redenen – geen aandacht aan.

Tijdens de coronacrisis vond er op EU-niveau een ongekend intensief patroon van overleg plaats tussen de regeringsleiders van de lidstaten en de Europese instellingen. Dat blijkt onder andere uit verslagen als deze en deze.

De lidstaten spraken af om zowel alle ministers van volksgezondheid, als die van binnenlandse zaken dagelijks met elkaar te laten overleggen om tot gemeenschappelijke Europese besluiten te komen.

Komt de sturende rol van Brussel verder nog aan de orde tijdens het werk van de coronacommissie?

Ik vermoed van niet.

Nederlandse regering – vooral Hugo de Jonge en Mark Rutte – maakten het wel erg bont

Het digitaal coronacertificaat was door de Europese Unie in de eerste plaats bedoeld als een facilitator voor vrij reizen. Het moest de lappendeken aan nationale inreisbeperkingen en quarantaineplichten binnen de EU opheffen.

Het Nederlandse kabinet gebruikte het coronatoegangsbewijs (CTB) daarnaast ook als sturingsinstrument. Het werd ingezet om de horeca, cultuursector en evenementen versneld te kunnen afsluiten voor de niet gevaccineerde en daarmee – indirect –  de vaccinatiebereidheid te stimuleren. Staatssecretaris Mona Keijzer uitte kritiek op deze on-Nederlandse dwang en werd vervolgens ontslagen door premier Rutte.

De techniek achter de QR-code zelf is echter een Europese coproductie. Er is een duidelijk onderscheid tussen wie de QR-code heeft ontworpen (de EU) en wie heeft bedacht om hem verplicht te stellen aan de horecadeur (het Nederlandse kabinet-Rutte III).

De maatschappelijke woede over het coronatoegangsbewijs richtte zich destijds op het gevoel van maatschappelijke uitsluiting en dwang. Critici en demonstranten vonden de verplichte QR-code voor toegang tot de horeca, evenementen en cultuur ongrondwettelijk, omdat ongevaccineerden of mensen zonder testbewijs werden buitengesloten.

Het opgelegde, dwangmatige karakter van de in Nederland bedachte toepassing van de QR-code, leidde tot een behoorlijk toegenomen wantrouwen richting kabinet-Rutte III.

Ook de felomstreden avondklok komt uit de hoed van Mark Rutte persoonlijk. Uit de verhoren en reconstructies bleek dat Rutte de maatregel destijds hard heeft doorgedrukt. Ministers zoals Ferdinand Grapperhaus (Justitie) verklaarden onder ede dat zij aanvankelijk een “gespierde tegenzin” hadden vanwege de grondrechtelijke bezwaren.

Alles overziende, heeft de Europese Commissie de coronacrisis in weten te zetten om haar grip over de lidstaten te versterken. Nederland maakte een regering mee die op een – voor ons land –ongebruikelijk ondemocratische manier grondrechten aan hun laars lapte.

Verder Lezen

Recent

Dit staat Nederland te wachten na Von der Leyens State of the Union Dit staat Nederland te wachten na Von der Leyens State of the Union
Politiek3 uur geleden

Dit staat Nederland te wachten na Von der Leyens State of the Union

Augustus is de vakantiemaand voor de Europese Commissie en de meeste van de 60.000 medewerkers van de EU. Toch is...

Migratie als verdienmodel Migratie als verdienmodel
Economie3 dagen geleden

Migratie als verdienmodel

Onze mensen schreven al vaak over de kosten van immigratie – de letterlijke en figuurlijke kosten – voor de Nederlandse...

Alles is logisch in Nederland. Behalve de logica. Alles is logisch in Nederland. Behalve de logica.
Column4 dagen geleden

Alles is logisch in Nederland. Behalve de logica.

In Nederland werken ongeveer 1,1 miljoen mensen bij de overheid. Dat zijn stuk voor stuk mensen die dat met plezier...

De stille uitholling van de allriskverzekering De stille uitholling van de allriskverzekering
Binnenland5 dagen geleden

De stille uitholling van de allriskverzekering

Naast stijgende (gemeente-)belastingen, steeds hogere bankkosten, lage spaarrentes en hoge inflatie, zijn nu ook verzekeraars uit op je portemonnee. Hogere...

Het dagboek van Fauci maakt ‘trust the science’ tot een fabeltje Het dagboek van Fauci maakt ‘trust the science’ tot een fabeltje
Column6 dagen geleden

Het dagboek van Fauci maakt ‘trust the science’ tot een fabeltje

Bij ieder tegenargument voor de meest ridicule coronamaatregelen was ‘trust the science’ het gevleugelde antwoord. Vooral niet ingaan op de...

Het duistere verleden van D66-minister Elanor Boekholt Het duistere verleden van D66-minister Elanor Boekholt
Politiek1 week geleden

Het duistere verleden van D66-minister Elanor Boekholt

Hoe kun je een topfunctionaris van Defensie met een duister verleden qua functioneren tot minister benoemen? D66 durfde dat zonder...

Gratieverlening redt Anthony Fauci niet Gratieverlening redt Anthony Fauci niet
Wetenschap1 week geleden

Gratieverlening redt Anthony Fauci niet

Anthony Fauci, The Godfather van corona. Een klein beetje zoeken op internet en binnen de kortste keren stuit je op...

Belastingdienst, leuker kunnen ze het voor zichzelf niet maken Belastingdienst, leuker kunnen ze het voor zichzelf niet maken
Column2 weken geleden

Belastingdienst, leuker kunnen ze het voor zichzelf niet maken

Nog niet zo lang geleden wisten een aantal ‘experts’ van de Belastingdienst een goudomrande vertrekregeling in elkaar te zetten. Toenmalig...

‘Woke’ is een Amerikaans export- en verdienmodel ‘Woke’ is een Amerikaans export- en verdienmodel
Economie2 weken geleden

‘Woke’ is een Amerikaans export- en verdienmodel

Het ‘woke’ gedachtengoed, zoals vastgelegd in de DEI- en ESG-kaders, blijkt een exportmodel van Amerikaanse origine, ontwikkeld door adviesbureaus als...

De zelfdestructie van Nederland is grenzeloos geworden De zelfdestructie van Nederland is grenzeloos geworden
Column2 weken geleden

De zelfdestructie van Nederland is grenzeloos geworden

Iemand die voor zijn eigen rechten opkomt is een egoïst, iemand die zélf over zijn eigen lot wil beslissen is...

Nog maar 52 procent van Nederlanders op zomervakantie Nog maar 52 procent van Nederlanders op zomervakantie
Economie2 weken geleden

Nog maar 52 procent van Nederlanders op zomervakantie

Ieder jaar gaan er minder mensen op zomervakantie vanwege een toenemend gebrek aan geld. Dit jaar is de terugval zo...

Datacenters en netcongestie: oplossing of probleem? Datacenters en netcongestie: oplossing of probleem?
Klimaat2 weken geleden

Datacenters en netcongestie: oplossing of probleem?

Voor Extinction Rebellion zijn datacenters de ultieme vertolking van de zondige, kapitalistische samenleving en mogen ze dus niet gebouwd worden....

Is dit nog het Nederland waarvoor we stemmen? Is dit nog het Nederland waarvoor we stemmen?
Column3 weken geleden

Is dit nog het Nederland waarvoor we stemmen?

Nederland wordt momenteel aangestuurd door een verdichtsel van ondemocratische publieke en private molochen met megalomane doelstellingen. Of het nu de...

Horeca Nederland luidt noodklok over belastingverhogingen Horeca Nederland luidt noodklok over belastingverhogingen
Economie3 weken geleden

Horeca Nederland luidt noodklok over belastingverhogingen

De een na de andere sector dreigt te bezwijken onder de gevolgen van het wanbeleid van de fiscale politiek in...

Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing
Politiek3 weken geleden

Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing

Nederland heeft inmiddels 38 van de geplande 51 openbare verhoren in de parlementaire enquête corona achter de rug. De rol...

Een voortdurende crisis: Nederlandse asielopvang 1993 – 2026 Een voortdurende crisis: Nederlandse asielopvang 1993 – 2026
Politiek3 weken geleden

Een voortdurende crisis: Nederlandse asielopvang 1993 – 2026

Wanneer we de NOS-beelden over asielopvang uit juli 1993 bekijken, is het net of we naar een NOS-reportage van juli...

Hoe de ECB via inflatie en lage spaarrentes staatsschulden laat verdampen Hoe de ECB via inflatie en lage spaarrentes staatsschulden laat verdampen
Economie3 weken geleden

Hoe de ECB via inflatie en lage spaarrentes staatsschulden laat verdampen

Het IMF-rapport The Liquidation of Government Debt beschrijft een methode waarmee overheden hun schulden kunnen verminderen zonder belastingen zichtbaar te...

EU-macht vergeleken met Sovjetmacht EU-macht vergeleken met Sovjetmacht
Politiek4 weken geleden

EU-macht vergeleken met Sovjetmacht

De Europese Unie kent steeds meer essentiële kenmerken van het oude systeem van de Sovjet-Unie: gecentraliseerde leiding over een aantal...

Het volgende roofkapitaal: erfenissen hoger belasten Het volgende roofkapitaal: erfenissen hoger belasten
Column4 weken geleden

Het volgende roofkapitaal: erfenissen hoger belasten

We waarschuwden er al in een eerder artikel voor: een verhoging van de erfbelasting is een nieuw doel geworden van...

Van een middel een doel maken: de mindfuck van Hugo Van een middel een doel maken: de mindfuck van Hugo
Column4 weken geleden

Van een middel een doel maken: de mindfuck van Hugo

Hugo de Jonge werd gehoord. Niet door een psychiater of een psycholoog die de mindfucks die uitgehaald werden zou doorzien,...

Brussel richt pijlen op Europese partij van FVD en AfD Brussel richt pijlen op Europese partij van FVD en AfD
Politiek4 weken geleden

Brussel richt pijlen op Europese partij van FVD en AfD

Het Europees Parlement heeft op 7 juli 2026 gestemd voor een onderzoek naar het Europa van Soevereine Naties (ESN) –...

De donkergroene lobby waar niemand over praat De donkergroene lobby waar niemand over praat
Klimaat4 weken geleden

De donkergroene lobby waar niemand over praat

Er is een zeer invloedrijke lobbyclub in Europa, opgericht en gevestigd in Den Haag, waar u vast nog nooit van...

Corona, stikstof, klimaat en toeslagen: hoe modellen de samenleving ontwrichten Corona, stikstof, klimaat en toeslagen: hoe modellen de samenleving ontwrichten
Column1 maand geleden

Corona, stikstof, klimaat en toeslagen: hoe modellen de samenleving ontwrichten

Tijdens het verhoor van Maurice de Hond bij de coronacommissie werd wederom duidelijk dat de macht van de modellenwereld in...

Rusland staat niet bepaald te popelen om Duitsland binnen te vallen Rusland staat niet bepaald te popelen om Duitsland binnen te vallen
Column1 maand geleden

Rusland staat niet bepaald te popelen om Duitsland binnen te vallen

Ondanks de dreigende taal van Europese ministers van defensie en politiek leiders, staat Poetin niet bepaald te popelen om bijvoorbeeld...

Stroomnet overvol, maar overheid blijft desastreus beleid doorzetten Stroomnet overvol, maar overheid blijft desastreus beleid doorzetten
Klimaat1 maand geleden

Stroomnet overvol, maar overheid blijft desastreus beleid doorzetten

Het stroomnet is overvol, dat is inmiddels wel bij iedereen bekend. In enkele provincies is het al onmogelijk geworden een...

Vanaf 1 juli opnieuw hogere lasten Vanaf 1 juli opnieuw hogere lasten
Economie1 maand geleden

Vanaf 1 juli opnieuw hogere lasten

Ieder jaar worden op 1 juli aanpassingen in wetgeving doorgevoerd die een effect hebben op de kosten van levensonderhoud en...

Artikel ‘Pandemie van de gevaccineerden’ leidt tot merkwaardige reacties van professoren Artikel ‘Pandemie van de gevaccineerden’ leidt tot merkwaardige reacties van professoren
Wetenschap1 maand geleden

Artikel ‘Pandemie van de gevaccineerden’ leidt tot merkwaardige reacties van professoren

In het door ons geplaatste artikel ‘Bewijs voor pandemie van de gevaccineerden werd 3 jaar achtergehouden’ vormt gaslighting weer de...

Pleegde Grapperhaus meineed tijdens coronaverhoren? Pleegde Grapperhaus meineed tijdens coronaverhoren?
Column1 maand geleden

Pleegde Grapperhaus meineed tijdens coronaverhoren?

Verdachten zelf hoeven in principe niet onder ede te verklaren en hebben een zwijgrecht, dus voor hen geldt meineed niet...

Bewijs voor pandemie van de gevaccineerden werd 3 jaar achtergehouden Bewijs voor pandemie van de gevaccineerden werd 3 jaar achtergehouden
Wetenschap1 maand geleden

Bewijs voor pandemie van de gevaccineerden werd 3 jaar achtergehouden

Bij de invoering van de QR-code werd iedereen collectief in de waan gelaten dat het de ‘pandemie van de ongevaccineerden’...

Wat is er met die 28 miljard euro voor het klimaat gebeurd? Wat is er met die 28 miljard euro voor het klimaat gebeurd?
Klimaat1 maand geleden

Wat is er met die 28 miljard euro voor het klimaat gebeurd?

Het kabinet-Rutte IV – destijds vertegenwoordigd door klimaatminister Jetten – presenteerde in april 2023 een plan om een extra reductie...

Destructie66 van de landbouw of doelbewuste polarisatie van de samenleving Destructie66 van de landbouw of doelbewuste polarisatie van de samenleving
Column1 maand geleden

Destructie66 van de landbouw of doelbewuste polarisatie van de samenleving

In de brief Weer ruimte voor boer, natuur en bouw: maatregelpakket voor landbouw, natuur en stikstof, van 26 juni 2026,...

Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing Corona: een nieuwe fase van Europese en nationale sturing
Wetenschap1 maand geleden

Coronaverhoren: schoolsluitingen zonder berouw

“Trust the science” was de gevleugelde uitspraak tijdens corona. Wat steeds meer duidelijk wordt in de coronaverhoren is dat de...

Hoe de EU het medialandschap in Nederland bepaalt Hoe de EU het medialandschap in Nederland bepaalt
Media1 maand geleden

Hoe de EU het medialandschap in Nederland bepaalt

Een gewaardeerde collega vroeg zich onlangs af hoe het zo kan zijn dat de meeste media in ons land vergelijkbare...

Code rood voor betutteling, maar met welk doel? Code rood voor betutteling, maar met welk doel?
Column2 maanden geleden

Code rood voor betutteling, maar met welk doel?

Waarschuwing: de afgelopen dagen is code rood voor betutteling ingegaan. Mensen die hier helemaal niets van begrijpen zijn mensen die...

Bijna 40 procent van alle Nederlanders kan nauwelijks rondkomen Bijna 40 procent van alle Nederlanders kan nauwelijks rondkomen
Economie2 maanden geleden

Bijna 40 procent van alle Nederlanders kan nauwelijks rondkomen

De financiële situatie van Nederlandse huishoudens gaat behoorlijk achteruit, aldus het Nibud-rapport van 23 juni 2026. 38 procent zegt moeilijk...

Aan genetisch gemanipuleerd voedsel is niet meer te ontsnappen Aan genetisch gemanipuleerd voedsel is niet meer te ontsnappen
Gezondheid2 maanden geleden

Aan genetisch gemanipuleerd voedsel is niet meer te ontsnappen

U gaat genetisch gemanipuleerd voedsel eten. Ook als u bij de 25 procent van de Europeanen behoort die volgens peilingen...

Regeren op basis van emotie of feiten? Regeren op basis van emotie of feiten?
Column2 maanden geleden

Regeren op basis van emotie of feiten?

Gelijk hebben en gelijk krijgen zijn twee verschillende zaken. De emotie-gedreven ‘linkse’ politiek is voornamelijk gebaseerd op het slachtofferschap van...

Europese Commissie is autoritaire Ursula meer dan zat Europese Commissie is autoritaire Ursula meer dan zat
Politiek2 maanden geleden

Europese Commissie is autoritaire Ursula meer dan zat

Volgens berichten van Politico van 17 juni 2026, zijn een aantal leden van de Europese Commissie haar autoritaire, ondemocratische en...

Pleegde Hugo de Jonge ambtsmisdrijven? Pleegde Hugo de Jonge ambtsmisdrijven?
Column2 maanden geleden

Pleegde Hugo de Jonge ambtsmisdrijven?

Ambtenaren nemen het niet zo nauw met de wet als het henzelf betreft, we schreven hier vier jaar geleden al...

Geld in Nederland is op, behalve voor Oekraïense bommen en granaten Geld in Nederland is op, behalve voor Oekraïense bommen en granaten
Politiek2 maanden geleden

Geld in Nederland is op, behalve voor Oekraïense bommen en granaten

Ik kan een ernstig gevoel van ongeloof en misselijkheid niet meer onderdrukken als ik op dezelfde dag lees dat Nederlandse...

Trending

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

© Stiching Indepen - alle rechten voorbehouden. - indepen.eu | KVK: 88160408 | Algemene voorwaarden

Colofon FAQ Contact

Volg ons via