Nederlandse economie bergafwaarts door oorlog Iran

Om maar met de deur in huis te vallen: bijna 5 procent van alle in Nederland verbruikte stroom gaat momenteel naar – voornamelijk Amerikaanse – datacenters. Die 5 procent staat gelijk aan het verbruik van twee miljoen Nederlandse huishoudens. Het stroomverbruik van die datacenters vormt een forse rem op de groei van onze economie, werkgelegenheid en belastinginkomsten. Kortom: de datacenters zijn het zoveelste voorbeeld van mislukte landelijke politiek. Dit had Den Haag al tien jaar geleden aan moeten zien komen.                                                                                                                    

Hoeveel datacenters heeft Nederland?

Volgens het CBS telt Nederland momenteel ongeveer 200 commerciële datacenters. 45 daarvan gebruiken met elkaar 90 procent van alle elektriciteit van het totaal aantal datacenters. De meeste van de grootsten zijn in Amerikaanse handen en bevinden zich in de regio Amsterdam, rond Rotterdam, Eindhoven, Groningen en Middenmeer in Noord-Holland. Ze betalen in principe geen belasting in Nederland.

Een belangrijk deel van deze markt bestaat uit hyperscale datacenters: enorme servercomplexen van internationale techbedrijven die cloud- en AI-diensten leveren. Bekende bedrijven in Nederland zijn onder meer:

• Microsoft — datacenter-campus in Middenmeer
• Google — groot datacenter in de Eemshaven
• Meta — plannen voor grootschalige uitbreiding, onder meer eerder in Zeewolde
• Equinix — meerdere colocatiecentra rond Amsterdam
• Digital Realty — datacenterexploitant in de Randstad

Naast deze grote commerciële partijen bestaan er ook honderden kleinere serverruimtes van vooral ziekenhuizen, universiteiten, telecombedrijven en banken. Die worden in veel statistieken niet meegerekend, aldus het CBS.

Nieuwe datacenters gepland door explosief toegenomen AI-gebruik

Na maatschappelijke weerstand in 2021 voerde het kabinet wat beperkingen in voor hyperscale-datacenters. Vooral het geplande Meta-datacenter in Zeewolde leidde tot politieke discussie vanwege het enorme ruimte- en energieverbruik. Dat project werd uiteindelijk stopgezet.

Volgens recente berichtgeving proberen meerdere nieuwe datacenterprojecten alsnog – met dwang richting overheid – stroomaansluitingen te verkrijgen, ondanks de zware overbelasting van het hoogspanningsnet.

De recente groei wordt sterk aangejaagd door AI-toepassingen. Moderne AI-datacenters gebruiken aanzienlijk meer elektriciteit dan traditionele cloudomgevingen, omdat duizenden krachtige GPU-processoren continu draaien voor training van AI-modellen.

Het excessieve stroomverbruik ten opzichte van Nederlandse huishoudens

Volgens het CBS verbruikten Nederlandse datacenters in 2024 gezamenlijk ongeveer 5,1 miljard kilowattuur (5,1 TWh) elektriciteit. Dat komt neer op bijna 5 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik.

Om dit in perspectief te plaatsen:

• Het datacenterverbruik is vergelijkbaar met dat van bijna 2 miljoen huishoudens.
• In 2017 lag het verbruik nog op slechts circa 1,65 TWh.
• Tussen 2021 en 2024 steeg het verbruik met ongeveer 37 procent.

Omgerekend betekent 5,1 TWh per jaar dat Nederlandse datacenters gemiddeld 13,97 miljoen kWh per dag verbruiken.

Dat is echter slechts het gemiddelde. De drie grote Amerikaanse hyperscale-datacenters hebben piekbelastingen die veel hoger liggen.

Opvallend is bovendien dat ongeveer 45 grote datacenters verantwoordelijk zijn voor circa 90 procent van het totale elektriciteitsverbruik van de sector, aldus het CBS.

Als je je afvraagt waarom de concentratie datacenters zo groot is in Nederland, moet je naar de drie Amerikaanse grootverbruikers hierboven kijken en naar het feit dat het grootste internetdata-knooppunt ter wereld in Amsterdam is gevestigd. Dat bedrijf heet AMS-IX en gaat er prat op momenteel een piekverwerkingscapaciteit van 12.623 terrabyte per seconde te bezitten.

Wat is het effect op de netcongestie?

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag en aanbod tegelijkertijd te verwerken. Dat probleem speelt inmiddels in heel Nederland. Datacenters zijn niet de enige oorzaak van netcongestie, maar wel de grootste. En daar heeft de politiek het blijkbaar liever niet over.

Ook de energietransitie, warmtepompen, laadpalen en zonne-energie spelen een rol. Maar datacenters zijn de grootste probleemveroorzakers van het land.

In Noord-Holland en rond Schiphol zijn meerdere uitbreidingsprojecten vertraagd doordat het netwerk zijn maximale capaciteit nadert. Volgens recente berichtgeving heeft TenneT zelfs eerder toegezegde aansluitingen aan sommige datacenterprojecten tijdelijk opgeschort vanwege overbelasting van het net.

Remmen datacenters de uitbreiding van andere bedrijven en groei van Nederland?

In de praktijk is het antwoord steeds vaker: ja.

Door de schaarste aan netcapaciteit moeten netbeheerders keuzes maken. In veel regio’s staan bedrijven inmiddels jarenlang op wachtlijsten voor een zwaardere stroomaansluiting. Vooral industriële ondernemingen, logistieke bedrijven en duurzame productieprojecten ondervinden daarvan hinder.

In totaal zijn er alleen al 14.000 akkerbedrijven die in de rij staan voor een zwaardere stroomaansluiting en die de concurrentie steeds minder aankunnen door te weinig elektriciteit.

Brancheorganisaties en regionale overheden geven aan dat economische uitbreidingen in het slop raken doordat elektriciteitsaansluitingen ontbreken. In sommige regio’s kunnen nieuwe fabrieken, distributiecentra of woningbouwprojecten niet worden aangesloten. Als daarover geprocedeerd wordt, kiest de rechter de kant van de politiek en wijst claims af.

Wat leveren datacenters de economie op?

De datacentersector, vertegenwoordigd door de DDA, benadrukt zelf dat datacenters cruciaal zijn voor de Nederlandse digitale economie. Vrijwel alle moderne internetdiensten, cloudplatforms, streamingdiensten en AI-systemen draaien immers op de digitale infrastructuur.

De politieke discussie over datacenters is de afgelopen jaren echter sterk veranderd. Waar provincies en gemeenten vroeger actief hyperscale-projecten probeerden binnen te halen, is het beleid tegenwoordig veel terughoudender vanwege:

• het enorme stroomverbruik dat ook een effect heeft op gasconsumptie en -prijzen in Nederland,
• het negatieve effect op de CO2-doelstellingen; meer energieverbruik = meer uitstoot,
• netcongestie en rem op groei van Nederlandse bedrijven,
• geringe bijdrage aan de directe werkgelegenheid; datacenters hebben weinig personeel nodig,
• het koelwatergebruik van deze installaties waar de branche zeer geheimzinnig over doet.

Wanneer de vraag piekt — bijvoorbeeld door AI-datacenters — moet vaak extra gascentraleproductie worden ingezet. Daardoor leidt de extra vraag van datacenters tot extra fossiele opwek. En dat moet weer elders worden gecompenseerd.

Het grote geheim: waterverbruik van datacenters

Er bestaan opvallend weinig harde, openbare cijfers over het totale koelwaterverbruik van Nederlandse datacenters. Dat komt doordat veel exploitanten deze gegevens niet vrijwillig publiceren en landelijke politiek er ook niet om vraagt.

De meest geciteerde schatting is dat Nederlandse datacenters jaarlijks ongeveer 1 miljoen kubieke meter (1 miljard liter) water gebruiken voor koeling. Als je echter nu op de betreffende link klikt, zie je dat deze pagina is verwijderd.

Een nieuwe link op dezelfde website, komt niet met bruikbare antwoorden.

Volgens Drinkwaterplatform.nl gebruiken datacenters jaarlijks bijna 1 miljoen kuub drinkwater. Dat is ongeveer evenveel als het drinkwatergebruik van 10.000 huishoudens. Maar, deze cijfers zijn enkele jaren oud.

Kort maar goed

Datacenters verbruiken dagelijks net zoveel stroom als twee miljoen huishoudens. Dat leidt hoofdzakelijk tot de grootste bijdrage aan netcongestie in Nederland. De gevolgen daarvan zijn een forse rem op de groei van bedrijven en problemen met de infrastructuur.

Ook het waterverbruik staat onder druk door datacenters, ook al is niet bekend hoeveel precies.

Aan werkgelegenheid levert de sector nauwelijks een bijdrage.

Het valt op dat de politiek belangrijke onderwerpen als dit laat liggen.

Op 20 mei 2026 bracht het CBS weer de jaarlijkse Monitor Brede Welvaart in Nederland uit. De conclusies uit dat lijvige rapport zijn zeer verontrustend! Ondanks alle zelf beweerde voordelen van de bemoeienissen van de EU met het beleid in Nederland, gekoppeld aan dat van de recente kabinetten-Rutte en kabinet-Schoof, glijdt ons land aantoonbaar verder af. Met dank aan verregaande Brusselse bemoeizucht en kwalitatief steeds slechter landsbestuur.

Wat brede welvaart is en uit welke componenten het bestaat

Brede welvaart betreft volgens het CBS de kwaliteit van leven hier en nu, en de mate waarin deze ten koste gaat van de brede welvaart van latere generaties.

De brede welvaart ‘later’ gaat over mensen die over één of enkele decennia in Nederland zullen leven en die, om een zelfde niveau van brede welvaart te kunnen bereiken, hulpbronnen nodig zullen hebben die de huidige generatie nu gebruikt.

Het CBS schrijft in de samenvatting van het hoofdrapport: “Het wordt moeilijk voor volgende generaties om een zelfde niveau van brede welvaart ‘hier en nu’ te bereiken wanneer het onderling vertrouwen verwatert en de sociale, maatschappelijke en politieke participatie van grote groepen vermindert, wanneer technologie veroudert en infrastructuur wordt verwaarloosd (…).”

En al deze zaken blijken juist aantoonbaar de verkeer kant op te lopen in ons land.

De onderwerpen waarop brede welvaart wordt gemeten:

• subjectief welzijn,
• materieel welzijn,
• milieu,
• gezondheid,
• arbeid en vrije tijd,
• wonen,
• kwaliteit van de samenleving,
• veiligheid.

Wat gaat goed?

Niet verassend is dat Nederland nog steeds hoog scoort binnen de Europese Unie. Vele lidstaten, vooral die na het jaar 2000 massaal aan de Unie zijn toegevoegd, kennen aanmerkelijk lagere levensstandaarden dan wij. Denk vooral aan de lidstaten uit de voormalige Sovjet Unie.

Nederlanders zijn gemiddeld tevreden, inkomens liggen hoog en de werkloosheid is laag. Toch laat de monitor ieder jaar in toenemende mate zien dat hogere inkomens niet automatisch betekent dat de brede welvaart duurzaam is. Juist in rijke samenlevingen kunnen onderliggende spanningen lange tijd verborgen blijven doordat economische indicatoren positief ogen.

En als we daar doorheen kijken, komen we de volgende – groeiende – problemen tegen.

Sociale cohesie verslechtert jaar na jaar

Een eerste belangrijke verslechtering betreft de sociale cohesie. Het CBS signaleert expliciet dat sociale contacten, vrijwilligerswerk en informele hulp in 2025 verder zijn afgenomen. Vooral jongeren en mensen met een migratieachtergrond participeren minder in vrijwilligerswerk dan voorheen. En migranten, daar komen er ieder jaar meer van.

Ook het verlenen van informele hulp aan anderen neemt af. Deze ontwikkeling is relevant omdat sociale verbanden het vertrouwen vergroten, evenals sociale stabiliteit en maatschappelijke veerkracht. Het CBS noemt expliciet dat afname van participatie en onderling vertrouwen de brede welvaart van toekomstige generaties verder ondermijnen.

Indepen heeft in een artikel (maart 2026) een verband kunnen leggen tussen de ongehoorde, explosieve groei van het aantal asielzoekers dat naar de grote steden van ons land trekt, en de achteruitgang van sociale cohesie in die steden.

De redactie van Indepen deed zelfs een oproep aan het CBS dit verder te onderzoeken.

Daarnaast verslechtert het gevoel van maatschappelijke verbondenheid. Indicatoren zoals ‘contact met familie, vrienden of buren’, ‘vertrouwen in andere mensen’ en ontwikkeling van normen en waarden’ laten volgens het CBS een structureel negatieve ontwikkeling zien. Dat is opmerkelijk omdat Nederland traditioneel  – vóór de grote immigratiestromen  –  juist hoog scoorde op sociaal vertrouwen.

Kwaliteit van arbeid, vrije tijd en geestelijke gezondheid hollen achteruit

Ook op het terrein van arbeid, vrije tijd  en mentale gezondheid verslechtert de brede welvaart. Hoewel de werkloosheid laag blijft, constateert het CBS dat de psychische vermoeidheid door werk toeneemt. Werknemers en middenklasse worden steeds massaler uitgebuit middels een combinatie van monetaire manipulatie door de ECB en acties van (Europese) politici.

Nederlanders werken steeds meer uren en de arbeidsproductiviteit stijgt, maar daar staat tegenover dat mensen daar niet evenredig voor worden beloond, waardoor zij stress en mentale uitputting ervaren.

Door de groeiende macht van multinationals blijft de koopkrachtontwikkeling van werkenden fors achter: het voor inflatie gecorrigeerde uurloon van werknemers was in 2024 ongeveer even hoog als in 2009, constateert het CBS. Dat betekent feitelijk dat een groot deel van de productiviteitsgroei van de afgelopen vijftien jaar niet heeft geleid tot hogere reële lonen, maar alleen tot hogere winstuitkeringen voor aandeelhouders.

Hier bevinden we ons in een structureel probleem dat de meeste Nederlanders niet in de gaten hebben.

“Het heersende narratief dat de wereldeconomie na de crisis van 2008 is hersteld, is een vorm van gecoördineerde misleiding door de superrijken. Terwijl de politieke en financiële elite spreken over de ‘langste economische expansie in de geschiedenis’, maskeert dit beeld de berekende vernietiging van de middenklasse. De kille – rekenkundige – realiteit is dat het mondiale financiële systeem in de herfst van 2008 om zeep is geholpen”, schreef ik begin mei 2026.

Aan deze ontwikkeling, waarin de middenklasse steeds verder wordt vernietigd ten gunste van de superrijken, werkt niet alleen onze eigen politiek mee – zie de nieuwe box 3- wetgeving – maar ook de EU wordt hierin aantoonbaar gestuurd door Europese superrijken/oligarchen.

Woningmarkt nog nooit zo dramatisch geweest

Een ander belangrijk terrein van achteruitgang van welvaart is de woningmarkt. De monitor laat zien dat het woningtekort in 2025 is opgelopen tot bijna 400.000 woningen. Het kopen of huren van een woning wordt steeds duurder en steeds meer jongvolwassenen wonen noodgedwongen bij hun ouders. Vooral starters en lagere inkomensgroepen ondervinden hierdoor een verslechtering van hun brede welvaart. Betaalbaar wonen beïnvloedt ook gezinsvorming, mentale gezondheid, sociale mobiliteit en toekomstperspectief, aldus de monitor.

Voor de hoofdoorzaak van al dit persoonlijk leed, komen we ook weer op Europees niveau uit. In een interview met Indepen van oktober 2025, legt emeritus hoogleraar economie en oud-directeur van De Nederlandsche Bank – Lex Hoogduin – aan mij uit welke ongekend enorme impact het grenzeloze geld bijdrukken en rentebeleid van de ECB heeft op de Nederlandse huizenprijzen.

Veiligheidsgevoel loopt achteruit

Ook het veiligheidsgevoel laat een negatieve trend zien. Het CBS constateert dat een relatief kleine maar groeiende groep mensen zich vaak onveilig voelt in de eigen buurt. Hoewel de criminaliteitscijfers niet sterk stijgen, neemt het subjectieve gevoel van onveiligheid wel toe.

Het CBS signaleert een afnemend veiligheidsgevoel én afnemende sociale cohesie. In maatschappelijke en politieke discussies wordt immigratie vaak genoemd als mogelijke factor daarin, maar het rapport zelf levert daarvoor geen direct bewijs.

Kortom: kabinet-Jetten heeft twee decennia verwaarlozing van de Nederlandse staat te repareren. Dat gaat zeker niet lukken door aan het handje van de EU of de georganiseerde clubs voor superrijken mee te blijven lopen.

Het gaat alleen lukken als een Nederlandse regering eerst de problemen in eigen huis oplost, in plaats van miljarden euro’s aan buitenlandse oorlogen te besteden of hersenloos mee te deinen op het sentiment van de EU.

De tijd is er rijp voor: een artikel over hoe de elites in het Westen vanaf circa het jaar 2000 de portemonnees van de niet-elites leeg weten te trekken. Via welke crises, welke (supranationale) organisaties en met welke rol voor (centrale) banken en politiek? We lijken nu op een dieptepunt te zijn beland dat gevaarlijke kantjes begint te krijgen. Hoe gaat dit verhaal aflopen?

Over welke elite(s) hebben we het?

Elite (Frans: élite = uitkiezen) is een kleine groep binnen de maatschappij met buitengewone kwalificaties of privileges, waardoor deze op een bepaald vlak de hoogste machtspositie inneemt. Elite wordt vaak opgedeeld in vier groepen: een politieke, militaire, economische en een culturele elite.

De mensen met een paar miljoen op de bank, de lokale dominee, schooldirecteur en huisarts horen niet (meer) tot de elite, zoals dat in mijn jeugd het geval was.

Hedendaagse elites zijn voornamelijk ceo’s van multinationals, premiers, ministers, staatssecretarissen, leden van de Europese Commissie en het Europees Parlement en mensen die samen komen bij clubs als het WEF, de Trilaterale Commissie, de Bilderbergconferentie of de ERT.

De huidige (westerse) elites hebben een bepaalde agenda uitgerold waarvan de kenmerken worden beschreven in twee academische werken uit het jaar 1999 en 2000.  Het eerste boek (1999) is van professor Gary Teeple en heet ‘Globalization and the decline of social reform’. Het tweede boek is van professor Loreena Hertz en heet ‘The silent takeover – global capitalism and the death of democracy’.

Beide boeken beschrijven een periode van 20 tot 30 jaar – vanaf 2000 – waarin de westerse wereld te maken krijgt met de ene crisis na de andere. Bij iedere crisis wordt er meer macht gecentraliseerd bij de elites, wordt de middenklasse financieel verder afgebroken en neemt de kloof tussen arm en rijk schrikbarend toe.

Eindstation; democratie en welvaartsstaat zijn vervangen door een technocratische dictatuur.

Die crises waren geen toeval. Ik loop de paar grootste langs.

De kredietcrisis en grote recessie in 2008

De grootste crisis van de eeuw in financieel opzicht, begon in de VS in 2007 en eindigde pas formeel in 2011. De oorzaak? Vanaf 2002 werden in de VS hypotheken verstrekt aan mensen met een te laag, of geen inkomen. De zogeheten “subprime” hypotheken. Daar werd massaal gebruik van gemaakt door werkloze Amerikanen.

Aangezien op veel van deze rommelhypotheken geen rente of aflossingen werden betaald, kwamen veel hypotheekverstrekkende banken in de liquiditeitsproblemen. Ze moesten massaal door de staat worden gered met honderden miljarden belastinggeld van de burgers.

Ook de Nederlandse banken ING en ABN-AMRO hadden op grote schaal deze financiële rommel uit de VS aangekocht en werden door de Nederlandse regering, met goedkeuring van de EU, opgekocht.

In deze periode kelderden aanvankelijk wereldwijd de prijzen van huizen en verloren tientallen miljoenen mensen hun baan.

Gezien de omvang en diepte van de crisis, gingen de twee grootste centrale banken – FED en ECB – rente verlagen en geld bijdrukken. Quantitative easing, waardoor spaargeld aan waarde daalde en huizenprijzen op termijn onbetaalbaar zouden worden.

Tussen 2008 en 2010 werden in de VS ruim een miljoen huizen gedwongen verkocht nadat de vastgoedzeepbel knapte. Investeringsmaatschappijen als Blackstone kochten deze woningen voor minder dan 50 procent van de waarde op om ze vervolgens duur te verhuren.

Ook in Nederland kochten Amerikanen, als gevolg van de door hen zelf veroorzaakte kredietcrisis, voor 15 miljard aan huizen op.

De kredietcrisis is wellicht de grootste operatie geweest met langjarige effecten om de portemonnee van burgers te legen ten faveure van de mondiale elite.

De eurocrisis in 2009-2010

De Europese staatsschuldencrisis of eurocrisis is de financiële crisis die eind 2009 uitbrak binnen de eurozone, nadat Griekenland, lid van de Europese Unie en van het eurogebied, zijn schulden niet meer zelfstandig kon financieren.

Door de invoering van de euro konden mediterrane landen met hoge schulden, waaronder Griekenland, profiteren van extreem lage rentes die de ECB garandeerde. Dat leidde – in combinatie met leugens van de Griekse overheid over de eigen staatsschuld – tot het massaal lenen van geld bij Duitse en Franse commerciële banken. Het EU-/ECB-reddingsplan voor Griekenland zou – met geld van de Europese belastingbetaler – deze banken uit de problemen halen.

De Europese migratiecrisis (2015)

In 2015 steeg het aantal asielzoekers uit Syrië en Afghanistan naar Europa tot een absoluut hoogtepunt qua aantallen. De oorzaak van deze stromen naar Europa ligt – volgens het Amerikaanse Cato Institute – bij de regering en elites van de Verenigde staten.

De motieven achter deze Amerikaanse acties liggen volgens het rapport van het Cato Institute voornamelijk bij de belangen van Amerikaanse defensiebedrijven.

De coronacrisis van 2020

Of de coronacrisis nu wel of niet bewust is veroorzaakt – en door wie – zullen we waarschijnlijk nooit weten. Wat we wél weten is dat:

• Voorafgaand aan de crisis een simulatie van een coronacrisis – onder de naam Event 201 – in elkaar is gezet door onder andere Bill gates en de Rockefeller Foundation.
• De winst van Microsoft door de coronacrisis met ongeveer 40 miljard dollar in één jaar (2020) toenam door lockdowns en thuiswerken.
• Het Amerikaanse Pfizer de wereldwijd grootste leverancier van coronavaccins werd en daar 35 miljard dollar winst mee behaalde.
• De Amerikaanse FED drukte in twee jaar tijd 5 biljoen dollar bij (van 4 naar 9 biljoen) om de “economie overeind te houden”, wat de waarde van spaargeld dramatisch reduceerde, de aandelenbeurzen deed exploderen in plaats van instorten en de kloof tussen arm en rijk onvoorstelbaar vergrootte.
• De ECB drukte bijna 2 biljoen euro bij in 2020 en 2021, mede oorzaak voor de huidige Europese huizencrisis.
• Vele Amerikaanse bedrijven in de digitale economie – waaronder Amazon – zagen omzet en winst meer dan verdubbelen door gestegen online aankopen. Tegelijkertijd gingen volgens de FED miljoenen mkb-winkelbedrijven failliet.

De Oekraïne oorlog in 2022 (of 2014?)

De VS en de EU gingen zich intensief met Oekraïne bemoeien vanaf eind 2013 toen toenmalig president Janoekovytsj – onder druk van Rusland – afzag van het associatieverdrag met de EU.

Volgens dit artikel speelden de VS en EU een aanzienlijke rol bij het aanwakkeren van protesten en geweld in het land dat uiteindelijk in 2014 tot de vlucht van de president, het annexeren van de Krim door Rusland en het ontstaan van een burgeroorlog in de Donbas leidde.

2014 vormde de voorgeschiedenis voor de oorlog die in 2022 door Rusland is begonnen en tot op de dag van vandaag voortduurt.

Inmiddels heeft ook deze oorlog miljarden aan Europees – en Nederlands – belastinggeld verbrand en de levens van honderdduizenden jonge mensen geëist.

Wie hebben belang bij het voortzetten van deze crisis?

Volgens deze website heeft de Europese wapenindustrie – vertegenwoordigd door de EU – grote belangen bij het voortzetten van de oorlog met belastingcenten van Europese burgers. Uiteraard spint ook de NAVO – en daarmee de Amerikaanse wapenindustrie – garen bij een voortdurende oorlog, ook al beweren alle partijen het tegenovergestelde.

De VS/Israël – Irancrisis in 2026

Deze meest recente crisis van Amerikaans/Israëlische makelij, richt grote economische schade aan bij burgers over de hele wereld. In Nederland merken we het aan de pomp en aan oplopende inflatie. Sommige landen in het Midden-Oosten bevinden zich al in een brandstof- en voedselcrisis.

Terwijl de humanitaire en economische kosten wereldwijd uit de hand lopen, profiteren specifieke sectoren en geopolitieke spelers van de aanhoudende instabiliteit.

De verstoring van de energiemarkt en de toegenomen vraag naar defensiematerieel creëren duidelijke economische winnaars:

• Landen als de VS, Noorwegen, Canada en Rusland profiteren van hogere exportopbrengsten aan olie en gas nu Golf-olie nauwelijks beschikbaar is.
• Grote Amerikaanse en Israëlische wapenfabrikanten zoals Northrop Grumman, RTX en Lockheed Martin zien hun beurswaarden en orders exploderen door de miljardenuitgaven aan munitie en materieel.

De grote verliezers van deze geopolitieke spelletjes zijn altijd de burgers. Zij betalen de prijs met hun vermogen en soms hun eigen leven.

Westerse politiek is nergens meer betrouwbaar

Het patroon dat in de bovengenoemde twee boeken wordt beschreven, is uitgekomen; van de ene naar de andere mondiale crisis, waarvan de oorsprong telkens in de VS ligt. Bij iedere crisis meer verlies van levens en overdracht van financieel vermogen van ‘de gewone man’ naar de bovenklasse. Daarbij kunnen we er absoluut van uitgaan dat geen regering nog het belang van de eigen burgers dient.

In Nederland zagen we dat onder de kabinetten-Rutte. Opvolger Schoof wist in zijn korte tijd als premier ook miljarden euro’s belastinggeld, zonder akkoord van het parlement, te verkwanselen aan oorlog en maakte een zwaai richting dictatuur.

Het huidige kabinet-Jetten zet de gang naar de afgrond ongewijzigd voort.

De oplossing tegen deze roofpraktijken is niet simpel, maar ligt niet meer bij democratische besluitvorming. Het begint bij collectief bewustzijn.