Economie
Verontrustende ontwikkeling Nederlandse economie
Introductie van de aflevering
Welkom bij aflevering 5 van Indepen Business Nieuws. In deze aflevering gaan we verder in op de verontrustende ontwikkeling van de Nederlandse economie. Kim Tjoa gaat in gesprek met bedrijfsstrateeg en columnist bij Indepen, Twan Houben.
Economie
Media-econoom Jona van Loenen, het nieuwe gezicht van de grijpgrage staat
Een belasting van 50 procent op de winst bij verkoop van een woning, extreem hogere erfbelasting. Jona van Loenen wil de fiscale spelregels van Nederland veranderen, maar lijkt niet over de gevolgen na te hebben gedacht. Zijn boodschap raakt maatschappelijke gevoeligheden, maar de vraag is welke schade zijn oplossingen kunnen veroorzaken en daarmee wat voor econoom hij eigenlijk is.
Wie is Jona van Loenen?
Jona van Loenen (1994) is in zeer korte tijd bekend geworden als economisch commentator in Nederlandse media door zijn wilde economische ideeën. Hij verschijnt geregeld op radio en televisie om zijn ideeën over de economie en ons belastingstelsel te ventileren.
Vooral te gast in populaire praatprogramma’s waaronder Vandaag Inside en Goedemorgen Nederland, wordt hij ook wel als ‘media-econoom’ aangeduid aldus Wikipedia.
Van Loenen heeft economie en financiën gestudeerd aan maar liefst drie universiteiten:
- Tilburg University: bachelors in bedrijfseconomie (2013-2016) en organisatiewetenschappen (2015-2017).
- Bocconi Universiteit (Milaan): master in finance, die hij summa cum laude afrondde.
- Erasmus Universiteit Rotterdam: masteropleiding in financial economics, maar die heeft hij afgebroken.
Ondanks zijn eigen hoge opleidingsniveau, profileert hij zich vaak uiterst kritisch over het grote aantal hoogopgeleiden in Nederland. Tijdens een interview met zijn voormalige universiteitsblad, zei het volgende daarover: “We studeren onszelf de vernieling in”.
50 procent belasting heffen over woningwinst bij verkoop
Landelijke bekendheid verwierf Van Loenen met het bizarre idee om 50 procent belasting op woningwinst te gaan heffen.
In zijn eigen publicatie op Substack, die de Volkskrant later graag als column overnam, beschrijft hij zijn persoonlijke ervaring op dit vlak. Hij verkocht zijn woning en zag de waarde ervan in ongeveer twee jaar met 70.000 euro stijgen. Die winst kon hij onbelast incasseren. Hij stelde daar de werknemer tegenover die hetzelfde bedrag met werken verdient en daarover een aanzienlijk deel aan belasting betaalt.
Logisch denkpatroon voor een econoom nietwaar?
Niet waar!
Wie een huis verkoopt, kan met Van Loenen zijn opvattingen slechts de helft van de overwaarde meenemen naar de volgende aankoop en daardoor geen vergelijkbaar pand meer kopen.
Dat zal veel woningbezitters ervan weerhouden om een andere woning te kopen met de volgende economische effecten:
- De doorloopsnelheid van koopwoningen neemt af, wat een effect op de huizenprijzen zal hebben.
- De arbeidsmobiliteit neemt ernstig af; mensen zullen veel minder geneigd zijn een andere baan te zoeken als ze daardoor aanmerkelijk in woongenot achteruitgaan.
- Het eigen huis als pensioenpotje wordt gesloopt waardoor gepensioneerden minder te besteden hebben en dat leidt tot aanmerkelijk minder koopkracht wat ten nadele is van de economie.
Om de arbeidsmobiliteit en het pensioen – dat toch al onder vuur ligt – te beschermen moeten we heel snel dit idee van ‘media-econoom’ Van Loenen naar de prullenbak verwijzen.
De erfbelasting: maximaal 250.000 euro belastingvrij, daarna 35 en 50 procent
In 2026 heeft Van Loenen uitgebreide kritiek gespuid inzake de overdracht van vermogen tussen generaties via erfenissen. In zijn boek De babyboomerbiljoenen betoogt hij dat Nederland dreigt te veranderen van een meritocratie — een samenleving waarin talent en werken bepalend zijn — naar een erfocratie, waarin de financiële positie van ouders de kansen van kinderen bepaalt.
Van Loenen doet alsof hij iets compleet nieuws heeft ontdekt; dat rijke ouders kinderen meer na laten na hun dood dan niet rijke ouders, en dat daarmee kinderen van rijke ouders een oneerlijke voorsprong hebben op kinderen van ‘modale ouders’.
Wat is hier nieuw aan?
Wellicht de ‘berekeningen’ van de media-econoom over de babyboomers die aan hun uittocht uit het aardse leven zijn begonnen.
De babyboomers in Nederland bezitten volgens Van Loenen 1 biljoen euro. De komende decennia zal volgens hem de grootste vermogensoverdracht uit erfenis ooit plaatsvinden en dat moet voor een groot deel ten gunste van ons allen komen via forse belastingheffingen.
Als je het zo allemaal van een afstandje bekijkt, lijkt er een nieuwe Nederlandse Karl Marx te zijn opgestaan die een boek schreef – De babyboomerbiljoenen – dat een soort flauw aftreksel lijkt van Marx zijn standaardwerk Het kapitaal.
Maar alhoewel heel links en ‘midden-rechts’ Nederland met Van Loenen wegloopt, zouden wij als redactie toch zeker niet Karl Marx willen beledigen door hem te vergelijken met Van Loenen.
Van Loenen maakt namelijk ook hier weer een aantal forse denkfouten:
- De titel van zijn boek luidt ‘De babyboomerbiljoenen’, maar in dat hele boek gaat het verder over 1 biljoen euro. Enkelvoud dus.
- Over die ene biljoen aan vermogen is al jaren belasting betaald. Van Loenen predikt dubbele belastingheffingen.
- Het tegenovergestelde van zijn theorie zal de realiteit blijken; we worden er allemaal arm van als we Van Loenen zijn plannen gaan uitvoeren.
Zie hieronder.
Economische kletspraat van de bovenste plank
Van Loenen zijn praatjes vallen goed bij de huidige Europese en nationale politieke trends om burgers steeds verder van hun rechten en vermogens te beroven en een EU en nationale overheid die steeds meer van het bnp wil kunnen spenderen aan wapens en CO2-reductie.
Over de enorme risico’s van zijn eigen plannen, heeft deze jeugdige econoom niet nagedacht:
- Kapitaalvlucht en braindrain
Als Nederland (of de EU) vermogen substantieel zwaarder gaat belasten, verplaatsen vermogende families en succesvolle ondernemers hun kapitaal naar landen met een gunstiger belastingklimaat (zoals Zwitserland, Singapore of specifieke staten in de VS).
De overheid loopt hierdoor niet alleen de verwachte erfenisbelasting mis, maar ook de lopende inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en bestedingen van deze rijke families in de lokale economie.
- Afname van investeringen en innovatie
Veel van het vermogen van rijkere families is geïnvesteerd. Het zit in aandelen, obligaties, durfkapitaal voor startups en in familiebedrijven. Rijkere families treden vaak op als ‘engelinvesteerders’ die risicovolle innovaties financieren die banken niet aandurven.
Als de overheid dit kapitaal aanzienlijk belast, krimpt de private investeringspool. Bedrijven kunnen minder makkelijk groeien, er is minder geld voor innovatie en dat remt uiteindelijk de economische groei en de creatie van nieuwe banen.
- De vernietiging van familiebedrijven
Een specifiek pijnpunt bij zware erfbelasting is het mkb en grote familiebedrijven. Als kinderen plotseling 30 of 40 procent belasting moeten betalen over de waarde van het bedrijf, hebben zij dat geld vaak niet liggen. Het vermogen zit immers gebonden in machines, bedrijfspand en voorraad.
Om de belastingen van Van Loenen te kunnen betalen, worden families gedwongen (delen van) het bedrijf te verkopen aan buitenlandse investeerders of private equity-partijen, of het bedrijf op te knippen. Dit kan leiden tot banenverlies en meer macht voor buitenlandse aandeelhouders.
- Demotivatie om te sparen en iets van waarde op te bouwen
Een fundamentele drijfveer is de wens om de eigen kinderen een betere startpositie te geven. Dit motiveert mensen om hard te werken, risico’s te nemen met ondernemingen en sober te leven om te kunnen sparen. Als mensen weten dat de overheid het grootste deel van hun nalatenschap zal opeisen, verdwijnt de prikkel om vermogen op te bouwen voor de lange termijn.
Jona van Loenen is het product van deze tijd en sluit geweldig aan bij de heersende politieke agenda’s, maar toont hetzelfde mankement als de huidige politiek; goed nadenken over consequenties is er niet meer bij!
Economie
Frankrijk is rijp voor vertrek uit de euro
De extreme maatschappelijke onrust en onvrede, gekoppeld aan de financiële chaos waarin de Franse staat verkeert, maken een vertrek uit de euro wel erg aantrekkelijk. In hoeverre is die euro oorzaak van de huidige Franse problemen en wat zou een vertrek uit de gezamenlijke munt het land opleveren? Wat betekent een Frans vertrek uit de euro voor de Nederlandse economie?
Grote schulden en grote maatschappelijke onrust
Als je naar de situatie in Frankrijk kijkt weet je dat het mooie verhaal, van een succesvol verenigd Europa onder Brussels leiderschap en een gezamenlijke munt, geen gewenst resultaat heeft opgeleverd voor de Franse bevolking.
De Franse problemen zijn uiteraard niet uitsluitend het gevolg van de EU of de euro. Ze hebben ook te maken met langdurige begrotingstekorten, politieke verdeeldheid, relatief zwakke economische groei en de moeilijkheid om uitgaven te beperken of belastingen te verhogen.
De Europese Commissie rapporteerde in 2026 dat de Franse overheidsuitgaven in 2025 ongeveer 57,2 procent van het bbp bedroegen, 7,7 procentpunt boven het EU-gemiddelde. Een hoofdreden hiervoor is het feit dat Frankrijk zo’n beetje op nummer 1 staat in de EU als het om sociale voorzieningen gaat. En die worden steeds minder goed betaalbaar.
Een vertrek uit de euro kan veel van de huidige problemen oplossen.
ECB dreigt inflatiebestrijding te gaan staken en daarmee haar bestaansrecht te verliezen
De situatie in Frankrijk is zo ernstig dat de Europese Centrale Bank (ECB) overweegt om haar (zelfbenoemde) kernactiviteit – inflatiebestrijding – op te gaan schorten.
De inflatie in de EU ligt momenteel rond de 3,8 procent – vooral door de economische sloophamer als gevolg van de oorlogen in het Midden-Oosten – terwijl de huidige ECB-rente op 2,5 procent ligt. Er is genoeg druk om die rente fors te verhogen, maar dat lijkt voorlopig niet te gebeuren.
Een renteverhoging door de ECB betekent dat de rente op staatsleningen verder omhoog zal gaan en die is nu al veel te hoog voor Frankrijk met de huidige 5 procent als gevolg van verlies aan vertrouwen door beleggers. De huidige Franse rente is de hoogste in 24 jaar.
Woedende reacties over ECB-beleid en vrees voor een nieuwe eurocrisis
Macro-economen, zoals te horen via BNR Nieuwsradio, vrezen dat de ECB terughoudend wordt met het beschermen van burgers voor inflatie uit angst dat een nog hoger renteniveau de Franse economie te gronde richt.
Het huidige ECB-beleid wordt bijvoorbeeld “onacceptabel” genoemd door macro-econoom Edin Mujagić:
“Als land kunnen we niet accepteren dat de Europese Centrale Bank Frankrijk redt.”
En verder:
“Als het met Frankrijk misgaat, gaat het ook mis met de euro. Ieder Frans probleem is per definitie een probleem van de eurozone.”
“Ik vind dat onacceptabel. Dat betekent namelijk dat de rente structureel te laag wordt gehouden, waardoor de inflatie langer te hoog blijft. Daar betalen wij de prijs voor, want ons geld wordt minder waard.”
Ons geld – de euro – wordt steeds minder waard omdat de ECB feitelijk het belang van de Europese burger aan de kant gooit om Frankrijk binnen boord te houden.
Waarom het voor de Franse bevolking goed is om de eurozone te verlaten
Reuters meldt op 21 oktober 2026 dat de Franse begrotingsproblemen en politieke onzekerheid de financiering van de staat verder onder druk zetten. Het wordt steeds moeilijker – en duurder – om geld uit de kapitaalmarkt te halen voor de Franse regering met de euro als munt.
Voor een land met problemen als Frankrijk en Italië zijn dit zijn belangrijkste redenen om de euro te verlaten:
- De mogelijkheid krijgen om de waarde van een eigen munt te devalueren en daarmee de export sterk te bevorderen.
- Een goedkopere eigen munt kan het toerisme en de verkoop van woningen aan buitenlanders sterk stimuleren.
- De mogelijkheid krijgen om de rente zelf te sturen opdat inflatie meer onder controle wordt gebracht.
- Door zelf de waarde en rente van een eigen munt te sturen, kan de Franse verzorgingsstaat makkelijker in stand worden gehouden.
Wat als Frankrijk uit de euro stapt? De gevolgen voor Nederlandse burgers
De huidige situatie in Frankrijk – en Italië niet te vergeten – bewijst zonneklaar dat de euro geen houdbare munt is voor economieën binnen de EU, omdat deze te ver uit elkaar lopen. Een vaak bepleite oplossing is de eurozone in meerdere delen te splitsen die economisch meer met elkaar gemeen hebben – in plaats van de huidige situatie, waarin landen zitten met zeer uiteenlopende productiviteit en sociale systemen.
Maar wat gebeurt er in Nederland als Frankrijk nu uit de euro stapt? Het belangrijkste probleem is waarschijnlijk niet de nieuwe munt zelf, die lost immers vele problemen op, maar de overgang ernaartoe vanuit de euro. Duitsland en Nederland zouden aanvankelijk mogelijk als relatief veilige bestemmingen voor kapitaal worden gezien.
Als beleggers massaal geld naar Nederland en Duitsland verplaatsen, na een Franse terugkeer naar de frank, kan de euro ten opzichte van de nieuwe Franse frank sterker worden. Nederlandse producten worden dan relatief duurder voor Franse afnemers, maar voor Nederlandse consumenten woorden Franse producten en vakanties stukken goedkoper.
Wat als Frankrijk uit de euro stapt? De gevolgen voor Nederlandse bedrijven
De Nederlandse economie is sterk verweven met de Franse markt. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS over 2025:
- goederenexport naar Frankrijk 49,8 miljard euro – 7,6 procent van de totale Nederlandse goederenexport
- dienstenexport naar Frankrijk 19,1 miljard euro
- 145.000 banen in voltijdequivalenten zijn verbonden aan export naar Frankrijk
Een deel van bovenstaand volume in handel met Frankrijk zal – tijdelijk – verminderen met een terugkeer naar de Franse frank. Hoeveel is moeilijk te voorspellen omdat dit sterk afhankelijk zal zijn van de wijze waarop Frankrijk de euro verlaat.
Een chaotisch, afgedwongen, vertrek zal veel meer schade opleveren dan een rustig en – in overleg met de ECB en Europese Commissie – gepland vertrek. De vraag is uiteraard of de ECB en EU tot zo’n rustig gesprek bereid zijn.
Verder spelen voor Nederlandse bedrijven de volgende risico’s bij een terugkeer naar de Franse frank:
- Nederlandse bedrijven die in Frankrijk produceren, inkopen of verkopen, moeten rekening houden met wisselkoersschommelingen, nieuwe contractvoorwaarden en mogelijk betalingsproblemen bij Franse klanten.
- Nederlandse financiële instellingen beleggen in Franse staatsobligaties. De Nederlandsche Bank meldde in 2025 dat Nederlandse instellingen in de eerste helft van dat jaar al verliezen leden op Franse staatsobligaties van 2,4 miljard euro. Deze verliezen kunnen toenemen.
Kortom: een terugkeer naar de Franse frank biedt vooral voordelen en maatschappelijke rust voor burgers in Frankrijk en Nederland. De nadelen zijn het grootst voor het bedrijfsleven.
Door de huidige opstelling en keuzes van de ECB is duidelijk aan wiens kant deze instelling staat. De strijd tussen instanties als de ECB en de bevolking zal toenemen.
Economie
AI bij klantendiensten: ‘pure telefonische marteling’
In een video van influencer Elias Verwilt op Instagram gaat hij uit zijn dak, omdat het niet lukt een mens te spreken bij een klantcontactcentrum, terwijl de kunstmatige intelligentie aan de andere kant van de lijn niet superslim, maar oliedom is.
De kunstmatige intelligentie (AI) blijft reageren: ‘Sorry, ik heb uw vraag niet begrepen’. Verwilt raakt daarop zo gefrustreerd dat hij tegen de telefoon begint te schreeuwen.
Volgens de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zijn het herkenbare beelden en zij verklaren veel meldingen te krijgen van mensen die niet goed geholpen worden en verstrikt raken in het AI-systeem. Er wordt ook geen alternatief geboden voor contact opnemen met het bedrijf.
,,Steeds vaker nemen deze systemen het eerste contact met klanten en burgers over. Soms is dat ook het enige contactmoment. Menselijk contact raakt uit beeld,’’ aldus de ACM in een reactie op vragen van Indepen.
Pure telefonische marteling
Het filmpje van Verwilt werd ondertussen op Instagram in anderhalve week tijd een half miljoen keer bekeken. In korte tijd leverde het duizenden likes op en honderden reacties van mensen die de situatie super-herkenbaar vinden. ,,Pure telefonische marteling. Alleen al door AI bel ik bijna nooit meer naar klantendiensten,’’ reageert ene Julie Smiley op het Instagram-account.
In de comments stelt iemand aan de kaak dat zelfs huisartsen steeds vaker kunstmatige intelligentie inzetten bij telefonisch contact. Terwijl ene C. Wulteputte nog verder gaat en AI-klantenservice zelfs vergelijkt met puur getreiter: ,,Wanneer eindigt klantenservice en start pestgedrag?’’
Contact krijgen met een mens van vlees en bloed is in het dagelijks leven in ieder geval een serieus probleem. Telefoonnummers van bedrijven en overheidsdiensten zijn bovendien steeds vaker onvindbaar. Kritische mensen vragen zich inmiddels af: ‘ben ik nog klant? Of ben ik slechts een tool om superwinsten te creëren voor big corporate?’
Volgens emeritus hoogleraar prof. dr. Bob de Wit van Nyenrode Business Universiteit is het momenteel behoorlijk ‘wildwest’ in de wereld rond AI, omdat het gloednieuw is en er immers nog nauwelijks regels zijn. Een klassiek patroon als je naar de geschiedenis kent, weet hij. ,,Eerst maken we dingen, dan gaat het mis en dan komen er regels.’’
Het nieuwe normaal
Bestaande procedures en mensen worden momenteel in bedrijven en bij de overheid vervangen door AI. ,,Wat er achter zit, is dat veel organisaties mensen zien als kostenpost. AI is dan een kwestie van efficiëncy,’’ weet De Wit, die enthousiast is over kunstmatige intelligentie, maar ook de grote gevaren ziet én verwacht dat er bij klantcontactcentra een keerpunt komt. ,,Ik weet zeker dat bedrijven daarop terugkomen. Omdat klanten zo geïrriteerd raken door de technologie dat ze weglopen.’’
Volgens hem komt er op termijn een nieuwe balans. ,,Tussen technologie en de mens. In dit geval van de AI, maar dat geldt ook voor robots.’’
Maar voorlopig is er nog een tsunami aan AI in klantcontactcentra. Oók bij de banken, waarvan notabene alle kantoren inmiddels óók al spoorloos verdwenen zijn… Waar zijn eigenlijk de banken en hun mensen gebleven???
,,Wen er maar aan,’’ zei recent nog een bron bij een van de banken tegen Indepen: ,,Het is niet altijd leuk, maar het is het nieuwe normaal.’’
AI ter verbetering dienstverlening?
ABNAMRO heeft daarna zelf niet op persvragen over AI in haar klantcontactcentrum gereageerd. ING reageerde wel en stelt dat zij kunstmatige intelligentie juist inzet om meer service te geven.
,,Om de dienstverlening sneller, beter en persoonlijker te maken, onder meer in klantenservice, bij hypotheken, kredietverlening en klantonderzoek,’’ aldus ING die bijvoorbeeld in haar chatomgeving de virtuele assistent Ida gebruikt.
De bank zegt daarbij niet te vrezen voor een enge wereld, waarin de digitale assistent grip heeft op óns geld én almachtig bepaalt of je een mens aan de lijn krijgt – een thriller.
,,Nee, dat beeld herkennen wij niet. Bankieren draait om vertrouwen, veiligheid en eigen regie van de klant. AI wordt door ING ingezet om klanten te helpen bij bankieren en processen te verbeteren. Als een klant er niet uitkomt, wordt altijd een medewerker ingeschakeld.’’
Consumenten kieperen kunstmatige intelligentie overboord
Echter, de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwen wel degelijk voor een glijdende schaal.
Begin 2026 riepen deze organisaties bedrijven, overheidsorganisaties, ontwikkelaars, onderzoekers, consumenten en burgers op mee te denken over het verantwoord gebruik van chatbots bij klantenservice en in het contact met burgers. De ACM en AP zijn nu bezig met het opstellen van een leidraad met praktische vuistregels voor bedrijven en overheidsorganisaties.
Die leidraad wordt dit najaar verwacht, maar consumenten kunnen eigenlijk niet wachten met het overboord gooien van kunstmatige intelligentie in hun app of aan de telefoon.
-
Klimaat2 weken geledenKlimaatclaim 50.000 hittedoden niet gebaseerd op feiten
-
Politiek6 dagen geledenCoalitie-Jetten verliest massaal steun en zakt naar 44 zetels
-
Economie2 weken geledenMedia-econoom Jona van Loenen, het nieuwe gezicht van de grijpgrage staat
-
Gezondheid4 dagen geledenHoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen?
-
Politiek5 dagen geledenJesse Klaver blijft dreigen met aanslagen
-
Column1 week geledenKlimaatgeld verbranden op kosten van de burger
-
Gezondheid1 week geledenPilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp
-
Klimaat3 dagen geledenEnergietransitie: is erover nagedacht of is het beleid?


Marcel Mank
15 december 2024 in 14:47
Kijk naar wat in Duitsland gebeurt en je weet wat hier aankomst en meestal erger.
Corné
15 december 2024 in 16:11
Het lijkt mij stug dat de arbeidsmarkt stabiel blijft terwijl de faillissementen alhier maar blijven stijgen …
https://www.faillissementsdossier.nl/nieuws/24921/aantal-faillissementen-blijft-stijgen-in-november-2024.aspx
En het aanhoudende gemekker omtrent personeelstekorten tracht men te verdoezelen met “vergrijzing”, terwijl de olifant in de kamer maar niet kan en mag gezien worden.