Warmtepomp-eigenaren worden wakker!

De chemische industrie in Europa staat op omvallen. De industrie zelf luidt al geruime tijd de noodklok en erkent dat hoge energieprijzen de voornaamste oorzaak zijn. Toch benoemt niemand de olifant in de kamer: de hoge energieprijzen zijn het gevolg van de torenhoge klimaatambities van de EU. Wanneer durft de industrie dit zelf ook te benoemen?

“Het is niet langer vijf voor of vijf over twaalf voor de Europese chemische industrie. De sluitingen verdubbelen elk jaar, de investeringen halveren en koersen af op nul. Het is somber. En wij zijn de moeder aller industrieën. Dit is een waarschuwingssignaal voor iedereen.” Dit schreef Marco Mensink vorige week (in het Engels) op zijn Linkedin-pagina, nadat zijn organisatie Cefic, de brancheorganisatie voor de Europese chemische industrie, een zeer alarmerend rapport had gepubliceerd over de staat van de chemische industrie. Mogelijk maakte Mensink een foutje en bedoelde hij “het is niet langer vijf voor maar vijf over twaalf”, of bedoelde hij werkelijk dat ook “vijf over twaalf” niet langer een accurate beschrijving is voor de nijpende situatie waarin de chemische industrie zich bevindt. Hoe dan ook, zijn boodschap is duidelijk, zijn sector staat het water tot aan de lippen.

Veel media-aandacht kreeg het Cefic-rapport niet in Nederland, maar de kranten die er aandacht aan besteedden kwamen met koppen die er niet om liegen. “Nederlandse chemiesector stort in”, aldus De Telegraaf en het FD koos voor “Europese chemie krijgt rake klappen, Nederland hard geraakt”.

Roland Berger

De koppen doen absoluut recht aan het door managementconsultant Roland Berger opgestelde rapport, dat gebaseerd is op publiek beschikbare informatie en op een enquête onder chemiebedrijven. De afgelopen vier jaar kondigden bedrijven aan dat ze 37 miljoen ton productiecapaciteit in Europa gaan sluiten, wat neerkomt op 9 procent van de totale capaciteit. In Nederland gaat het met 7,2 megaton zelfs om 20 procent van de capaciteit en in Duitsland met 8,8 megaton om 25 procent van de capaciteit, waarmee deze twee traditionele chemielanden aan kop gaan in de neerwaartse trend. In de petrochemie is de sluiting van negen stoomkrakers aangekondigd, wat neerkomt op 16 procent van de Europese capaciteit. Investeringen in nieuwe fabrieken zijn ondertussen gedaald naar bijna nul. Cefic schat dat zo’n 20.000 directe banen gaan verdwijnen en het aantal indirecte banenverlies kan oplopen tot 89.000.

Hoge energiekosten

Het is zeker niet voor het eerst dat de chemiesector de noodklok luidt. Vorig jaar besteedde Nieuwsuur enkele malen (hier en hier) aandacht aan de problemen in de sector. Directeur Ronald van Klaveren van chemiebedrijf LyondellBasell zei bang te zijn dat de “sector gaat omvallen” en “dat we nog hard werken aan een patiënt op de operatietafel maar dat die zal gaan overlijden”. Ook Shell-topman Frans Everts waarschuwde bij WNL voor “de ineenstorting van de chemische industrie”. Sir Jim Ratcliffe, de baas van het Britse chemieconcern INEOS wond er vorig jaar in een open brief aan “alle Europese politici” ook geen doekjes om: “De Europese chemische industrie sterft uit”. De oorzaak is voor hem zonneklaar: “Overheidsbeleid heeft gezorgd voor enorm hoge energieprijzen en verlammende CO₂-belastingen.”

In het Cefic-rapport geeft de helft van de bedrijven aan dat de hoge energiekosten de belangrijkste reden voor de sluitingen zijn. Woorden die ontbreken in het rapport zijn ‘klimaatverandering’ en ‘net zero’. Dit is typisch want laten dat nou net de belangrijkste oorzaken zijn achter de exorbitant hoge energieprijzen waar de industrie zo’n last van zegt te hebben. Geloof niet in het verhaal dat het allemaal de schuld is van de oorlog in Oekraïne. Ja, dat gaf een enorme piek in de gasprijzen, maar die piek was tijdelijk en, zoals te zien in onderstaande grafiek van de Deense milieueconoom Bjorn Lomborg, zette de stijging van de prijzen in de EU zich al jaren eerder in en loopt die gelijk op met de beslissing om vol in te zetten op ‘duurzame’ energiebronnen als wind en zon.

Lomborg vat het in zijn tweet als volgt samen: “Het EU-klimaatbeleid brengt enorme kosten met zich mee. De elektriciteitsprijzen voor de industrie zijn sinds 2000 in reële termen met 70 procent gestegen. Europese industrieën betalen nu 2,7 keer de elektriciteitsprijs in de VS (en 1,9 keer die in China). Europese huishoudens betalen nu 2 keer de elektriciteitsprijs in de VS (en 3,3 keer die in China).”

Atomausstieg

De tweet dateert van september 2024, maar de situatie is niet verbeterd, integendeel. Duitsland heeft zijn laatste kerncentrales inmiddels gesloten. Merz heeft onlangs wel toegegeven dat die beslissing, van zijn partijgenoot en voorganger Angela Merkel, “een grote strategische fout” was. Maar denk niet dat hij de kerncentrales weer gaat opstarten. Hij wil nu in allerijl gascentrales gaan bouwen. Maar die mogen vanwege de sancties niet draaien op goedkoop gas uit Rusland en zullen dus afhankelijk zijn van duur LNG (vloeibaar aardgas) uit de VS of het Midden-Oosten.

Nederland deed het geen haar beter en besloot het gasveld in Groningen permanent te sluiten en de vorige regering ging zelfs zo ver om de gasputten vol te laten storten met beton zodat ze nooit meer open kunnen. Nederland zet net als Duitsland, Engeland en Denemarken vol in op de productie van windstroom op land en op zee. Landen die veel ‘duurzame’ energie produceren hebben (niet verrassend) ook de hoogste energieprijzen. In Nederland heeft TenneT aangegeven 200 miljard (!) euro nodig te hebben voor uitbreiding van het stroomnet. De voornaamste reden voor deze ingrijpende uitbreiding is de toename van variabele wind- en zonnestroom die Nederland wil opwekken en distribueren. Dit geeft enorme pieken in de productie die het bestaande net niet kan opvangen.

Onderdeel van het klimaatbeleid is dat alles in de samenleving elektrisch moet worden (denk aan warmtepompen in huis en elektrische auto’s op de weg) en daarnaast is er nog een AI-revolutie op gang gekomen waarvoor massa’s datacenters nodig zijn die ook veel stroom vreten. Dus u krijgt steeds te horen dat de toenemende vraag de reden is voor de uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. Maar ondanks de toename van warmtepompen, elektrische auto’s en datacenters is de stroomvraag in Nederland al jaren min of meer constant. Dit is ongetwijfeld deels het gevolg van afname van de vraag in de industrie.

Olifant in de kamer

Hoewel de analyse van de problematiek klip en klaar is, namelijk de hoge energiekosten, blijven beleidsmakers, politici en de industrie zelf voortdurend om de hete brij heen draaien. De olifant in de kamer is het Europese klimaatdoel voor 2050: net zero. Europa neemt nog maar 6 procent van de wereldwijde CO2-emissies voor zijn rekening en zelfs als je de berekeningen met modellen serieus neemt, dan is het effect van net zero in de hele EU op het klimaat verwaarloosbaar klein, becijferde opnieuw Bjorn Lomborg.

Waarom deelt de chemische industrie deze grafiek niet massaal en publiekelijk? Helpen wij daadwerkelijk de industrie om zeep voor slechts een honderdste graad minder wereldwijde opwarming in 2050? In hun publieksuitingen blijft de industrie benadrukken dat ze meewerken aan het Parijs klimaatakkoord en dat de industrie in 2050 ook net zero wil zijn. Shell deed dat in de rechtszaak met Milieudefensie. Eind december zei Tabita Verburg, directeur van Dow Benelux, het letterlijk in een interview met NRC: “Dow houdt vast aan zijn doelstellingen om in 2050 wereldwijd net zero te zijn.”

De oplossing in de EU is altijd dat meer overheidsbeleid (en dus meer geld naar de overheid) moet gaan zorgen voor lagere energieprijzen. Draghi pleitte in zijn rapport The Future of European Competitiveness uit september 2024 voor een jaarlijkse extra 750-800 miljard euro aan investeringen, die nodig zouden zijn om de concurrentiekracht te herstellen en niet verder achterop te raken bij de VS en China. Vergroening van de industrie is een belangrijk onderdeel van zijn plan. Hij negeert dat we juist door de ambitieuze vergroeningsplannen in deze misère terecht zijn gekomen.

Groene sprookjes

Het nieuwe kabinet blijft in het coalitieakkoord hameren op “klimaat en groene groei”. Het schrijft: “We zetten vol in op elektrificatie, omdat dit de belangrijkste route is om de industrie te verduurzamen.” Het zegt te willen investeren in energiezekerheid en betaalbare energie. Daarna volgt een opsomming van doelen en projecten: het aanpakken van de netcongestieproblemen, meer wind op zee, meer ondergrondse CO2-opslag, de productie van groen gas en groene waterstof. Al deze projecten zijn niet economisch rendabel zonder overheidssubsidie en zelfs mét subsidie (denk aan groene waterstof) komen ze vaak niet van de grond. Hoe kunnen deze plannen energie betaalbaar maken? Dat kunnen ze niet. Het zijn niet meer en niet minder dezelfde groene sprookjes die ons al jaren verkocht worden en die geleid hebben tot de exorbitant hoge prijzen waar zowel de industrie als de consument nu mee opgezadeld zitten.

De VNCI, de branchevereniging van de chemische industrie, reageerde positief op de plannen van het kabinet. Hoe kan dat, zult u denken? Welnu, het betekent meestal dat de VNCI vindt dat de politiek goed genoeg naar zijn wensen geluisterd heeft: “De industrie krijgt daarnaast financiële lucht door het verlagen van de elektriciteitskosten voor energie-intensieve bedrijven en er is eindelijk zekerheid over het definitief schrappen van de nationale CO₂-heffing. Ook netcongestie krijgt voorrang, met een speciale Crisiswet […]”.

Aangezien de eerder genoemde plannen veel geld gaan kosten (hoeveel vertelt het regeerakkoord uiteraard niet) betekent lastenverlichting voor de industrie een lastenverzwaring voor de rest van de samenleving. Ergo, meer belasting, linksom of rechtsom. Er komt op het gebied van klimaat geen enkele koerswijziging vanuit het kabinet. De doelen blijven heilig, elektrificatie blijft het middel, en de prijs ervoor zal exorbitant hoog zijn maar dat wordt er niet bij gezegd. Geen van de ‘stakeholders’ zal roepen dat de keizer geen kleren aan heeft, want diegene zal gekielhaald worden.

En dat, tenslotte, is het ‘knappe’ aan deze hele exercitie. Hoe krijg je een heel continent zover dat het zichzelf ten val brengt, niet vanwege een noodlot of externe dreiging, maar puur vanwege het eigen streven naar een moreel verheven doel, namelijk ‘het redden van de planeet’ (waartoe het beleid dus sowieso niet kan leiden). Zoals journalist Tilak Doshi het op 02 februari 2026 beschrijft in zijn artikel “De chemische afrekening van Duitsland: Hoe Europa zijn industriële kern afbreekt”, waarin hij zegt: “Kernenergie ontmantelen, binnenlandse fossiele brandstoffen afknijpen en Russisch gas sanctioneren – zonder echte alternatieven – was een morele kruistocht. Energierealisme werd geofferd op het altaar van klimaatdeugd. De gevolgen lagen voor de hand.”

Ook de altijd messcherpe Duitse econoom Hans-Werner Sinn liet zich onlangs in een interview het volgende ontvallen: “Het meest rampzalige was de ideologisering van het klimaatbeleid, met de ambitie om fossiele brandstoffen tot nul te brengen: dat is pure, afgedwongen de-industrialisatie.”

Terug naar Marco Mensink, algemeen directeur van Cefic. In zijn zelfde post op Linkedin deed hij de volgende oproep aan beleidsmakers: “Dus aan alle beleidsmakers, nogmaals: er is geen onafhankelijk, veerkrachtig, veilig of welvarend Europa zonder een bloeiende industrie. Jullie moeten handelen. Heb lef. Nu. Red onze industrie voordat het te laat is en jullie weer volledig afhankelijk zijn van de rest van de wereld.”

Tegen Mensink en al die andere betrokken mensen in de industrie zou ik het volgende willen zeggen: alleen als de absurde klimaatdoelen van tafel gaan is het nog mogelijk om de industrie te redden. Zoals jullie zelf zeggen, er is geen tijd meer te verliezen. Heb lef en doe wat je tot nu toe niet durfde. Zeg dat de klimaatdoelen niet heilig zouden moeten zijn.

Het KNMI publiceerde deze week nieuwe temperatuurcorrecties voor De Bilt. Het gaat om correcties van oude metingen van voor 1950. Door eerdere correcties waren veel tropische dagen en hittegolven in die periode uit de boeken geschrapt. Een groep critici, waaronder Marcel Crok, hebben de correcties jarenlang inhoudelijk bekritiseerd. Zij krijgen nu gelijk. Crok blikt in dit artikel terug op deze lange battle en op de rol die het KNMI en de media speelden.

Mijn inbox en social media kanalen stromen deze week vol met felicitaties. Aanleiding is onderstaande kop en dit artikel in de Volkskrant (gratis versie hier): KNMI ‘vindt’ zeven hittegolven van vóór 1950, een overwinning en principekwestie voor klimaatcritici. Na een slepende discussie van zo’n zeven jaar heeft het KNMI erkend dat wij – vier onderzoekers – gelijk hadden met onze kritiek op de temperatuurcorrecties van ons nationaal weer- en klimaatinstituut. Ook andere media pikken het inmiddels op zoals RTL Nieuws, de Telegraaf en de NOS.

Een grote overwinning voor ons? Absoluut. De aanhouder wint? In dit geval wel tenminste. Lees even mee wat de Volkskrant schrijft:

“Het KNMI komt daarmee tegemoet aan critici van de stichting Clintel, een denktank die het nut van klimaatbeleid betwist. De klimaatcritici wijzen er al acht jaar op dat het KNMI een aantal hittegolven ten onrechte uit de boeken heeft geschrapt. ‘Het is goed dat het KNMI ons nu bij deze herziening heeft betrokken en dit rechtzet’, zegt Clintel-directeur Marcel Crok. ‘Maar het was wel een heel lange battle.’

En even verderop zegt KNMI-onderzoeker Peter Siegmund zelfs het volgende:

“Ruim zes jaar geleden verklaarde het KNMI nog aan de Volkskrant ‘dat we geen enkele behoefte voelen inhoudelijk te reageren’ op de kwestie. De critici zouden zich te veel ‘in de hoek van achterdocht en ontkenning positioneren’, zei een woordvoerder destijds. Daarop komt het instituut nu terug. ‘Deze criticus had gewoon een punt’, zegt KNMI-klimaatwetenschapper Peter Siegmund over de belangrijkste criticus, de gepensioneerde mycoloog Frans Dijkstra.

Frans Dijkstra is een van de vier onderzoekers en de eerste auteur van de wetenschappelijke paper die wij in 2021 over deze kwestie publiceerden. Op de website van het KNMI zelf leest het artikel over deze kwestie zoveel mogelijk als een nothing to see here. Maar de journalist van de Volkskrant, had het haarscherp in de gaten. Dit is nieuws. Een jarenlang ‘conflict’ tussen ons en het KNMI werd plots in ons voordeel beslecht en een KNMI-er erkent het in de krant. Voor wie het klimaatdebat volgt is deze erkenning door het KNMI bijna een mirakel. Ik zal in dit artikel vooral het proces beschrijven. Mijn collega’s Frans Dijkstra en Rob de Vos schreven al een artikel dat inhoudelijk de nieuwe correcties van het KNMI bespreekt.

Hittegolven

Over deze kwestie heeft Clintel in 2019 een dik rapport geschreven met de Suske en Wiske-achtige titel Het raadsel van de verdwenen hittegolven (een beetje humor erin houden is belangrijk vonden wij) en later in 2021 een wetenschappelijk artikel. Het draait om het volgende: Het KNMI corrigeerde in 2016 oude temperatuurmetingen (periode 1901-1950) in De Bilt vanwege de overgang naar een nieuw meetstation en een verplaatsing van een paar honderd meter op het KNMI-terrein. Normaal gesproken meet je dan een paar jaar met de oude en nieuwe methode op dezelfde locatie en dan kun je corrigeren voor een eventuele systematische afwijking tussen de twee methoden en heb je weer een ‘homogene’ reeks (vandaar dat het proces homogenisatie heet).

Het KNMI beweerde aanvankelijk echter dat er geen parallelmetingen gedaan waren in 1950 (later bleken die er wel te zijn, maar alleen niet voor de verplaatsing) en besloot De Bilt daarom met een statistische methode te corrigeren aan de hand van station Eelde dat 150 kilometer ten noordoosten van De Bilt ligt. De correcties van het KNMI voor De Bilt hadden nagenoeg geen effect op de jaargemiddelde temperaturen (dus leken in orde) maar op extreem warme dagen liepen de dagcorrecties hoog op, tot wel 1,2 graden op warme junidagen, 1,6 graden op julidagen en maar liefst 1,9 graden op augustusdagen. Als gevolg daarvan verdwenen er 16 van de 23 hittegolven uit de periode 1901-1950 uit onze geschiedenisboeken. De bloedhete zomer van 1947, die met vier hittegolven recordhouder was (tot dan toe) verloor er drie en zakte dus uit de top weg.

De kwestie laaide op in de warme zomer van 2018. Claims dat hittegolven tegenwoordig drie keer zo vaak voorkomen waren geregeld te horen in de media. Ja, na de correcties van het KNMI, repliceerde ik op twitter (nu 𝕏). Ik deed een oproep voor crowdfunding en Rob de Vos van de website klimaatgek.nl en ik gingen aan de slag om te kijken of de correcties van het KNMI legitiem waren. Later sloten Frans Dijkstra en Jan Ruis, allen gepensioneerd, zich bij ons aan. Ons rapport in 2019 stelde dat het KNMI (veel) te ver was doorgeschoten in haar correcties en dat die correcties wat ons betreft ‘onverdedigbaar’ waren. De Telegraaf bereidde een artikel voor, met wederhoor van het KNMI, maar op het laatste moment werd dat teruggefloten door de hoofdredactie van de krant. Later vernam ik dat de toenmalige directeur van het KNMI, Gerard van der Steenhoven, op een bijeenkomst voor KNMI-alumni had gepocht dat het artikel door zijn toedoen niet verschenen was.

Potkaars

Ik werd benaderd door Rico Brouwer die mij wilde interviewen voor zijn podcast Potkaars.nl. Brouwer besloot vooraf het KNMI te vragen om een reactie en dat werd een heel interessant gesprek. Cees Molenaars, destijds woordvoerder van het KNMI (inmiddels overleden), zei onder andere:

• Wat Marcel Crok schrijft is kwalijk.
• Hij wordt niet serieus genomen, de Telegraaf prikte er doorheen en anderen media publiceren ook niet, geven hem geen podium.
• Hij denkt dat KNMI het expres doet.
• Hij wil niet weten hoe het echt zit.
• Crok doet dit voor zijn klimaat sceptisch beeld.
• KNMI heeft steeds laten zien aan hem hoe het zat.
• Hij leeft van het feit dat hij een van de klimaatontkenners is.
• Gelieerd aan Thierry baudet, PVV, Rechterflank.
• Hij wil hetze aan KNMI ontketenen.
• Te veel eer hem van repliek te dienen.

Molenaars kon op dat moment het rapport nog niet gelezen hebben. Toch waren dit bij voorbaat zijn reacties. Voornamelijk speculaties over mijn motieven en diverse ad hominems. Aangezien Brouwer deze opmerkingen online had gezet nam ik per e-mail contact op met de KNMI-directeur Gerard van der Steenhoven en ik vroeg hem of dit de manier is waarop een door de overheid gefinancierd instituut met critici wil omgaan. Een gesprek op het KNMI volgde met hem en Cees Molenaars en dat was een onthutsende ervaring. Op mijn vraag of het KNMI zou gaan reageren op ons rapport was het antwoord ontkennend. Op mijn vraag waarom niet was het antwoord: “We vertrouwen jou niet.” “Wetenschap is geen kwestie van vertrouwen”, antwoordde ik. “Of het klopt wat wij schrijven of niet en in beide gevallen wil ik het graag horen.’

Wij probeerden ook met de KNMI-onderzoeker die de homogenisatie had uitgevoerd in contact te komen, maar die wilde geen gesprek en uitsluitend per e-mail corresponderen.

De houding van het KNMI laat zich verklaren. Wij zijn vier buitenstaanders. Zij hebben de autoriteit, het geld (ons onderzoek al die jaren is vrijwel zonder financiering gedaan), goede contacten in Den Haag en getuige het incident bij De Telegraaf hadden ze de media ook behoorlijk onder controle. Zolang de media en de politiek er geen heisa van maakten was ons negeren verreweg het gemakkelijkst. We stonden 10-0 achter, ook al wisten we dat we gelijk hadden.

Peer reviewed

We besloten het over een andere boeg te gooien. Het KNMI had zijn homogenisatie nooit peer reviewed gepubliceerd. Ons rapport was ook niet peer reviewed maar werd onder andere om die reden niet serieus genomen. We besloten onze kritiek samen te vatten in de vorm van een wetenschappelijk artikel en na een aantal afwijzingen (deels terechte kritiek die ons werk beter heeft gemaakt) slaagden we er in december 2021 in ons werk te publiceren in een degelijk wetenschappelijk tijdschrift. De kern van onze kritiek is gebundeld in onderstaande figuur die ook in de paper staat:

Hier zie je de verhouding van tropische dagen (dagen warmer dan 30 graden Celsius) bij de vijf Nederlandse hoofdstations voor en na 1950. Het getal 1 langs de verticale as betekent net zo veel tropische dagen in de 50 jaar voor 1950 als in een even lange periode na 1950. Een getal groter dan 1 betekent meer tropische dagen voor 1950 dan erna. Te zien is dat de verhouding redelijk overeenkomt bij de vier hoofdstations en dat De Bilt voor de homogenisatie (donkergrijs) in lijn is met de andere hoofdstations, maar erna (lichtgrijs) plots een enorme outlier is geworden. Dit is het keiharde bewijs dat de correcties in De Bilt veel te ver zijn doorgeslagen. Je kunt je zelfs afvragen of homogeniseren überhaupt nodig was.

Voorsprong

Nu lagen de kaarten plots heel anders. Wij hadden peer reviewed gepubliceerd, het KNMI zelf niet. Voor het eerst in deze jarenlange discussie stonden wij 5-0 voor. De media negeerden onze paper echter nog altijd, ook al stuurden we een persbericht rond. Het KNMI beloofde echter in De Andere Krant, dat hen om een reactie vroeg, dat ze ernaar zouden kijken. Dat heeft dus nog vier jaar geduurd, maar nu is daar dan eindelijk de erkenning dat wij ‘een punt’ hadden. Precies wat wij eind 2021 in ons persbericht schreven is gebeurd: gebruik bij de homogenisatie meerdere stations (KNMI gebruikt nu Eelde en Beek) en gebruik van een langere vergelijkingsperiode (KNMI gebruikt nu 15 jaar, eerder slechts 56 maanden). De grafiek die we hierboven plaatsten ziet er nu zo uit:

De Bilt is nu geen outlier meer ten opzichte van de andere stations. Het gevolg is dat zeven van de verdwenen hittegolven weer terug in de boeken staan en dat 1947 opnieuw het recordjaar is geworden met vier hittegolven. Zonder peer reviewed publicatie was dit nooit gelukt, hoe oneerlijk het ook is, omdat het KNMI zelf ook niet peer reviewed over deze kwestie heeft gepubliceerd. Maarten Keulemans, die het nieuws nu oppikte, sloeg er in het verleden ook nooit op aan. Het was in zijn ogen een mierenneukerige detailkwestie.

Ik was en ben het daar niet mee eens. Van meet af aan ging dit niet over de vraag wat meer of minder hittegolven in het piepkleine Nederland nu betekenen voor de bredere wereldwijde klimaatdiscussie. Voor mij ging het om de neiging van het KNMI om telkens weer met alarmistische claims te komen en in hoeverre die nu wel of niet terecht waren. Het ging over de betrouwbaarheid van het instituut. Kunnen we het KNMI vertrouwen? Of is hier sprake van een institutionele bias?

Het antwoord is nu gegeven. We konden het KNMI inderdaad niet vertrouwen en zij deden er alles aan om critici met ad hominem argumenten weg te zetten in plaats van inhoudelijk te reageren. Het imago van het KNMI heeft een deuk opgelopen door deze affaire, hoewel ze met deze versie 2.0 van hun homogenisatie en de transparantie (onze auteur Frans Dijkstra was gevraagd dit nieuwe rapport te reviewen) waarmee dat gepaard ging een stap in de goede richting hebben gezet.

Terwijl de elite met hun privéjets naar Davos vloog, organiseerde het Amerikaanse Heartland Institute een World Prosperity Forum in Zürich. In de lezingen daar, onder andere van Marcel Crok, werd het immense contrast zichtbaar tussen het klimaatbeleid in Europa en de VS.

Deze week reisde ik af naar Zwitserland om het … nee beste lezers, ik was niet uitgenodigd door het World Economic Forum. Zover zijn ze daar nog (lang) niet. De aanleiding van mijn trip was uiteraard wel het jaarlijkse event van de gewezen oprichter en voorzitter van het WEF, Klaus Schwab (waar zal hij uithangen deze week?). Mijn Amerikaanse collega’s van het (conservatieve) Heartland Institute organiseren deze week een online conferentie onder de titel World Prosperity Forum. De kersverse Clintel-president Václav Klaus (de vroegere president van Tsjechië) en ikzelf mochten daar spreken.

Gekozen was voor Zürich, zo’n 150 kilometer verwijderd van Davos, omdat iets organiseren in Davos zelf nagenoeg onmogelijk is, tenzij je geld als water hebt, zoals de 709 rijken die dit jaar met hun privéjet naar het Zwitserse bergoord vlogen. Wie in Davos een huis bezit doet er verstandig aan rond het WEF-event een paar weken op vakantie te gaan. Dan hoef je de rest van het jaar niet meer te werken.

Own Nothing

We herinneren ons allemaal de beroemde slogan van het WEF: “You’ll own nothing and you’ll be happy”. Die leus veroorzaakte zoveel commotie dat ‘ie stilletjes van de website is gehaald. Ook “The Great Reset” krijgt weinig aandacht meer. Het thema dit jaar is weinig opwindend en eerlijk gezegd ook vrij ongeloofwaardig: “A Spirit of Dialogue”. Natuurlijk is er geen dialoog met werkelijk andersdenkenden, zoals bijvoorbeeld de sprekers bij het Heartland-event in Zürich.

Maar de tijden zijn wel degelijk veranderd. Het WEF zelf likt zijn wonden. Schwab werd op basis van vage beschuldigingen weggestuurd, de werkelijke reden voor zijn vertrek blijft onduidelijk. De softe slogan dit jaar verraadt dat de mondiale elite zich in ieder geval publiekelijk wat op de vlakte wil houden. En over klimaatverandering praat het WEF steeds minder. Dit blijkt ook uit de jaarlijkse peiling onder 1300 ‘experts’ over wat zij zien als de grootste risico’s voor de planeet.

(Bron: Climate Realism)

Economische risico’s winnen terrein, klimaat- en milieurisico’s hebben de daling ingezet. Er zijn weinig mensen die zulke trends beter kunnen duiden dan Marc Morano, een Amerikaanse klimaatjournalist en commentator, die sinds 2002 als kritisch waarnemer alle grote VN-klimaatconferenties bezocht heeft. Hij publiceert op zijn eigen platform climatedepot.com en  publiceerde meerdere boeken (waaronder één getiteld: The Great Reset). Het is altijd een genoegen om hem te horen spreken. In Zürich was de strekking van zijn betoog (hier te zien vanaf minuut 42:20) dat klimaat helemaal passé is in de VS. Van Bill Gates (klimaat is niet het einde van de wereld), Jeff Bezos (schroefde klimaatinvesteringen flink terug) tot zelfs Larry Fink (de interim covoorzitter van het WEF), die geregeld laat doorschemeren dat je met zon en wind nooit de benodigde stroom kunt produceren voor de AI-revolutie.

Strafhof Den Haag

Morano interviewde Robert Kennedy Jr. (nu de minister van Volksgezondheid onder Trump) in 2014 voor een documentaire over klimaat. Het interview ging viral. Volgens Kennedy hoorden ceo’s van oliebedrijven thuis in de gevangenis in Den Haag om berecht te worden door het internationale strafhof. Tien jaar – en met name sinds de coronapandemie – later stelde Kennedy dat zijn ogen wat betreft klimaat geopend waren. “Klimaatverandering wordt uitgebuit door het World Economic Forum, Bill Gates en al die andere megamiljardairs, op precies dezelfde manier als Covid werd uitgebuit, om het als excuus te gebruiken voor top-down totalitaire controle op de samenleving.”

Volgens Morano was het de Orange Menage (denigrerende bijnaam voor Trump) die al in zijn 2020 Davos-speech de klimaatagenda van het WEF een zware klap toebracht. Destijds zei Trump, het waren de hoogtijdagen van Greta Thunberg: “Om de mogelijkheden van morgen te omarmen, moeten we de eeuwige profeten van het onheil en hun apocalypsvoorspellingen afwijzen.”

Green New Scam

In zijn veel langere speech deze week noemde Trump het woord klimaat niet eens meer. Wel deelde hij wederom een sneer uit aan Europa vanwege de investeringen in met name windenergie. Hij zei daarover: “Door mijn overweldigende verkiezingsoverwinning hebben de Verenigde Staten de rampzalige energie-instorting voorkomen die alle Europese landen trof die de Green New Scam nastreefden, misschien wel de grootste hoax aller tijden. De Green New Scam: windmolens overal, verwoest je hele land.”

Overigens ging Trump meteen daarna volledig de mist in door te stellen dat China weliswaar windmolens produceert en er economisch flink van profiteert maar dat de Chinezen slim genoeg zijn om ze zelf niet in het landschap neer te zetten. Dat is onzin. Volgens cijfers en schattingen heeft China inmiddels 600 gigawatt aan windcapaciteit geïnstalleerd wat neerkomt op ongeveer 225.000 windmolens.

Maar Trumps punt over windenergie in Europa is een schot in de roos. Hoe meer zon en wind landen gebruiken in hun stroomproductie des te hoger de elektriciteitsprijzen. Hoewel ik van nature een optimist ben, moest ik in mijn praatje in Zürich (hier te zien vanaf minuut 1:10:30) toegeven dat het contrast tussen het praatje van Morano over de VS (klimaatagenda in rap tempo weggevaagd) en Europa (dendert door met haar economisch verwoestende net zero-beleid) niet groter kon zijn. Ook Václav Klaus benadrukte in zijn eerste speech als Clintel-president (hier vanaf minuut 35:00) dat “we niet aan de winnende hand zijn”, waarbij ‘we’ slaat op de klimaatrealisten, maar vooral die in Europa.

Black-out Berlijn

Symbolisch voor de staat van Europa was de grote black-out die plaatsvond in Berlijn begin januari, die zo’n 100.000 mensen dagenlang in het donker en de kou hield. De grote black-out in Spanje vorig jaar had technische redenen (teveel zon en wind volgens sommige experts, achterblijvende investeringen in het elektriciteitsnet volgens anderen), maar de black-out in Berlijn was het gevolg van een terroristische aanslag door eco-activisten. In een verklarende brief stelden de activisten van de Vulkangruppe: “In hun hebzucht naar energie wordt de Aarde leeggezogen, uitgemergeld, verbrand, gemarteld, platgebrand, verkracht, vernietigd. Gehele regio’s worden onbewoonbaar gemaakt door de hitte. Ze branden gewoon weg. Of leefgebieden verdwijnen onder de watermassa’s van stortregens of door stijgende zeespiegels. Fossiele centrales uitzetten is geen kwestie van vrijblijvend gepraat, maar keihard fysiek werk.”

Hoe ironisch is het dat deze aanslag juist in Duitsland plaatsvond, het land dat zich in Europa, sowieso al het continent met het meest ambitieuze klimaatbeleid ter wereld, opwerpt als klimaatleider. Duitsland probeert de ‘groenste’ economie ter wereld te worden, sloot na Fukushima al zijn kerncentrales en investeerde al meer dan 500 miljard euro in de zogenaamde Energiewende. Het resultaat, zo laat ik in mijn praatje zien, is echter desastreus. De energieprijzen zijn er torenhoog en als gevolg daarvan vindt er een de-industrialisatie plaats van jewelste. Honderdduizenden banen zijn verdwenen in de Duitse industrie. Bedrijven vluchten het land en Europa uit.

Merz: grote strategische fout

Overigens gaf Friedrich Merz, de Duitse Bondskanselier, vorig week in een lezing voor Duitse ondernemers voor het eerst publiekelijk toe dat het sluiten van de kerncentrales een “grote strategische fout” was. Dat is een ongekende stap van Merz omdat die Atomausstieg in 2011 door zijn partijgenoot Angela Merkel was ingezet. Merz zei ook: “Zo voeren we nu de duurste energietransitie ter wereld uit. Ik ken geen enkel ander land land dat het zichzelf zo moeilijk en zo duur maakt als Duitsland.” Overigens is Merz niet van plan de kerncentrales weer in gebruik te nemen. Hij wil ze vervangen door gascentrales en het gas daarvoor komt veelal in de vorm van het dure LNG uit de VS.

Situatie in Nederland

Nederland, zo hield ik mijn Amerikaanse publiek voor, voert nauwelijks verstandiger beleid dan Duitsland. Wij sloten geheel vrijwillig het grootste Europese gasveld in Groningen. We investeren net als Duitsland vooral in zon en wind en ook hier verdwijnt steeds met energie-intensieve industrie. Het dorp Moerdijk moet plaatsmaken voor de converterstations die de stroom van de windparken op zee aan land moeten gaan brengen. Alle economische signalen voor deze groene transitie staan op rood, bedrijven bieden niet eens meer op nieuwe tenders voor wind op zee.

Maar in plaats van de koers te wijzigen doet Europa er eerder een schepje bovenop. Eurocommissaris Wopke Hoekstra drukte onlangs een nieuw en volledig onrealistisch klimaatdoel door van 90 procent CO2-reductie in 2040. En klimaatminister Sophie Hermans besloot doodleuk om dan maar weer subsidie te gaan verstrekken voor wind op zee.

Symbolisch voor de situatie in Nederland is het rapport dat de groene lobby vorige week de wereld in slingerde en dat uiteraard kritiekloos werd overgenomen door de NOS: “Tekort aan duurzame energie kan Nederland miljarden euro’s kosten”. Tekort, zult u zich afvragen? Ja, stelt het rapport, Nederland zal zijn doelstelling voor duurzame energie in 2030 (39 procent) niet halen en zal het ‘gat’ dan moeten kopen bij landen die hun doelstelling al ruim gehaald hebben. Dit bedrag kan oplopen tot 2,6 miljard euro. Dus is het beter om nu weer miljardensubsidies te gaan verstrekken aan de duurzame energiesector, aldus het rapport.

Zijn er dan helemaal geen lichtpuntjes? Gelukkig wel. Oost-Europa verzet zich tegen de groene ambities van Brussel, voor zover dat mogelijk is, want sancties dreigen. Een rechtse regering in Zweden kiepert een groot deel van het klimaatbeleid overboord, stopt de bouw van windparken op zee, laat een grote batterijfabrikant gewoon failliet gaan in plaats van opnieuw staatssteun te verlenen en investeert in de bouw van kerncentrales. Wat dat betreft is het tekenend dat Greta Thunberg tegenwoordig vooral bezig is met het conflict in Gaza.