Gezondheid

Hoe ging Stichting Open Nederland met ons belastinggeld om?

Avatar foto

op

Hoe ging Stichting Open Nederland met ons belastinggeld om?
Deel dit nieuws
Foto: ANP

Het doel van Stichting Open Nederland (SON) was om een bijdrage te leveren aan het heropenen van het sociale leven in Nederland tijdens en na de coronapandemie. De stichting was van februari 2021 tot en met maart 2022, dus grofweg één jaar, actief met het programma Testen voor Toegang aan allerlei publieke evenementen en horecagelegenheden. Per 1 september 2022 is dit programma overgedragen aan Dienst Testen van VWS en zijn de activiteiten van Stichting Open Nederland in de ‘parkeerstand’ gezet. Hoeveel belastinggeld ging er in deze stichting om en is dit wel effectief beheerd, of praten we hier over het zoveelste geval van verkwanseld belastinggeld?

 

Verdwenen belastinggeld?

Volgens onderzoek van Follow the Money (FTM), dat al op 13 april 2021 gepubliceerd werd, heeft het ministerie van VWS 925.000.000 euro gestort voor sneltesten bij evenementen in de private Stichting Open Nederland. Volgens FTM is deze constructie hoogst ongebruikelijk en niet transparant, waarbij toezicht op de besteding van het geld ontbrak. Bovendien is de opdracht aan de stichting niet aanbesteed volgens de daarvoor geldende richtlijnen, wat in strijd is met de wet, aldus Follow the Money.

Als je naar de jaarrekening 2021-2022 van de SON kijkt, dan staat daar een bedrag van 350.261.650 euro aan bijdragen vanuit het ministerie. De hele balans van de SON dat jaar is ‘slechts’ 291.892.134 euro groot. Dat is minder dan een derde van het door Follow the Money genoemde bedrag van 925 miljoen euro. Ook de daaropvolgende jaarrekening 2022-2023 biedt geen soelaas. Daarin staat een totaal van 6.953.495 euro aan bijdragen van het ministerie vermeld. In dat jaar werden de activiteiten van de stichting immers alweer afgebouwd.

Tel je de bijdragen het ministerie van 2021 tot 2022 op, dan kom je aan een totaal van 357 miljoen euro. Dat is bij lange na niet de 925 miljoen euro die het Rijk volgens FTM voor dit project heeft uitgetrokken. Waar is die resterende 568 miljoen euro gebleven?

De organisatie van de SON roept ook vraagtekens op

Volgens het artikel van Follow the Money uit 2021 heeft de SON geen toezicht. Dat klopt niet. De stichting heeft wel degelijk een gebruikelijke Raad van Toezicht die het bestuur van de stichting dient te beoordelen en, waar nodig, bijstuurt.

In de Raad van Toezicht zitten prominente Nederlanders als oud-politica Marjanne Sint (PvdA), eveneens lid van de begeleidingscommissie onderzoek coronacrisis (ahum!). Ook Margot Scheltema, die bestuursfuncties bij ASR, Schiphol en de Triodos Bank heeft vervuld en Paul Verheul, die zijn professionele loopbaan in 1981 begon bij de Koninklijke Marine (RNLN), zijn lid.

De voorzitter van het bestuur was aanvankelijk (tot 30 juni 2021) Oud-commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp. Dit was geen vreemde keuze gezien de militaire operatie die deze stichting feitelijk uit diende te voeren: opzetten van nationale testcapaciteit voor corona-infecties binnen zo kort mogelijke tijd.

Waarom werd Middendorp slechts vijf maanden na de start van dit megaproject al opgevolgd door de huidige voorzitter Pier Eringa? Hij heeft weliswaar veel ervaring binnen verschillende rollen, waaronder korpschef bij de politie Flevoland, president-directeur van ProRail en CEO van Connexxion, maar dat is toch wel wat anders dan de militaire basis van Middendorp.

De overige twee bestuurders van SON zijn Paul van Roozendaal en Chris Smulders. Paul heeft ruim twintig jaar ervaring in diverse leidinggevende rollen in consulting en de ICT-industrie en Chris heeft het grootste deel van zijn loopbaan bij de NS gewerkt. Hij is binnen de SON primair verantwoordelijk voor financiën en inkoop, de twee pijlers waar alles om draait.

De SON heeft, behalve de bestuursleden, geen mensen in loondienst, aldus de jaarrekeningen. Alle medewerkers zijn op inleenbasis, of zzp-er.

Bron: Jaarverslag SON 2021-2022

Waar is het geld tot dusver aan uitgegeven?

Het meeste geld is uitgegeven in 2021. Volgens desbetreffende jaarrekening was 315.510.444 euro voor vergoedingen aan commerciële testaanbieders en 34.004.019 euro aan stichtingskosten (inclusief IT-infrastructuur).

In het voorwoord bij het tweede en laatste Jaarverslag van de SON lezen we: “Na de succesvolle bijdrage tot het voorjaar van 2022 door Testen voor Toegang, heeft de daaropvolgende periode in het teken gestaan van het afronden van de oorspronkelijke opdracht. Testen voor Toegang en de bij haar aangesloten testlocaties hebben de deuren gesloten vanaf 23 maart 2022.”

Dus vanaf 24 maart 2022 had de SON geen operationele activiteiten meer. Dat leverde zelfs een plus op in de vergoedingen aan commerciële testaanbieders. Een meevaller van 550.933 euro wegens ‘overcompensatie’ volgens het jaarverslag 2022-2023. Dat wijst erop dat het SON in 2021 te veel geld betaald heeft aan de commerciële aanbieders van testen en in 2022 dat te veel terug heeft gevorderd.

Aan het eind van het voorwoord uit het jaarverslag 2022-2023 lezen we: “De Stichting heeft in het afgelopen jaar (2022) de flexibele schil zo veel mogelijk afgebouwd met behoud van de kern van bestuur en de operationele directie.”

Klinkt logisch als je al vanaf 23 maart 2022 geen operationele activiteiten meer onderneemt, om dan alleen de kern van bestuur en operationele directie te behouden. Maar waarom moest die beperkte kern dan toch nog 7.097.707 euro kosten, waarvan 4.077.715 euro aan inleners??

Er zijn tijdens de operationele fase van de SON 9,5 miljoen testen afgenomen. De totale uitgaven aan organisatie en uitvoering bedroegen 357 miljoen euro. Eén test afnemen kostte dus 37,57 euro aan belastinggeld. Is dat effectief geweest als je naar de kostprijs van  3,57 euro voor één coronatest kijkt?

Veel vragen en weinig antwoorden op dit moment. De Stichting Open Nederland was maar een onderdeel van het hele debacle zoals door de overheid opgetuigd tijdens en na corona. Het laatste woord is hier hopelijk nog niet over gezegd.

INDEPEN staat voor een onafhankelijk en pluriform medialandschap met ruimte voor kritische en diepgaande journalistiek. Steun onafhankelijk nieuws voor slechts €2 per maand.

JA, ik help jullie!

1 Reactie

  1. bertie kremer

    5 april 2024 in 13:44

    IN EEN WOORD: SCHANDALIG!!!!! En de belastingbetaler maar SCHUIVEN, SCHUIVEN, SCHUIVEN….

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gezondheid

Hoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen?

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Hoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen?
Foto: ANP I Tv dokter Ted van Essen
Luister naar dit artikel 7 min luisteren
0:00 6:47

Het griepprikseizoen is weer begonnen, maar de animo onder de Nederlandse bevolking neemt alsmaar verder af. De massamedia geven ruim baan aan tv-dokter Ted van Essen, die daarover de alarmklok mag luiden. Vooral de mensen in de zorg die zich niet laten vaccineren zijn dokter Ted een doorn in het oog. De onafhankelijke medicijnexpert Dick Bijl ziet dat anders. Volgens hem hebben Nederlanders hele goede redenen om de griepprik massaal af te wijzen.

De interesse van de Nederlandse bevolking in de griepprik is al jaren aan het afnemen.  Volgens het Nivel haalde in 2009 nog driekwart van de Nederlandse zestigplussers en ernstig zieken de griepprik. In het vorige griepseizoen was dat nog maar de helft. Ook gezonde mensen die werken in de zorg komen in aanmerking voor de griepprik, maar daar is het prikpercentage nog lager. Het schommelt volgens het RIVM tussen de 13-28 procent.

Vanaf de eerste weken van oktober, toen zestigplussers en ernstig zieken in de post hun uitnodiging ontvingen om hun griepprik te gaan halen, verschijnt Ted van Essen bijna dagelijks in tv-shows, radioprogramma’s en kranten om te vertellen hoe belangrijk de griepprik is. Van Essen, die dankzij zijn optredens bij Omroep Max een bekende Nederlander is geworden en door verslaggevers liefkozend ‘dokter Ted’ wordt genoemd, vertelt dat de griepprik veertig procent van de ziekenhuisopnames door griep kan voorkomen en het aantal mensen dat aan griep overlijdt vermindert.

Morele chantage

Als iedereen die daarvoor in aanmerking komt zijn prik haalt, scheelt dat een miljoen ziektegevallen, vertelt Van Essen op 18 oktober op de website van EenVandaag. En niet alleen zestigplussers en ernstig zieken moeten zich volgens hem laten vaccineren, maar ook jonge en gezonde mensen die werken in de zorg. Nemen die de griepprik, dan beschermen ze hun patiënten. Doen ze dat niet, dan “sterven kwetsbare patiënten onnodig”, kopt De Gelderlander op 28 oktober boven een interview met Van Essen. “Uit het oogpunt van goed zorgverlenerschap zou elke zorgprofessional de prik moeten halen”, aldus dokter Ted.

De reguliere media nemen de uitspraken en claims van de tv-dokter klakkeloos over. Ze voeren hem als een ‘griepexpert’. En dat is Van Essen ook, schreef oud-huisarts en medisch-epidemioloog Dick Bijl op 25 oktober op zijn website OverNu. “( …) maar niet zo’n hele goede. Hij heeft te veel banden gehad met de farmaceutische en vaccinindustrie.”

Bijl beoordeelde tientallen jaren voor het Geneesmiddelenbulletin de werkzaamheid en veiligheid van geneesmiddelen en vaccins. Hij publiceert nog steeds boeken over misstanden rond medicijnen en de farmaceutische industrie. Bijl heeft moeite met de manier waarop de farmaceutische industrie het publiek, de media en de overheid beïnvloedt – en daarbij ook tv-dokter Ted inzet.

Belangenverstrengeling

De banden tussen de tv-dokter en de farmaceutische industrie zijn geen geheim. Van Essen is voorzitter van de Nederlandse Immunisatiestichting (NIS), een organisatie die wordt gefinancierd door vaccinproducenten als Pfizer, Seqirus, Abbott en Moderna. De missie van de NIS ligt voor de hand: het aantal vaccinaties moet omhoog. En om dat voor elkaar te krijgen, zo lezen we in het meest recente jaarverslag van NIS, doen Van Essen en zijn medewerkers lobbywerk in Den Haag, bewerken ze patiëntenverenigingen en ouderenorganisatie en voeren ze campagne op sociale media.

Ondanks alles media-aandacht is de NIS niet succesvol. Zeker na de coronacrisis zijn steeds meer Nederlanders vaccins in het algemeen gaan wantrouwen. Dat wijt Van Essen in de eerste plaats aan ‘desinformatie’. Daarmee bedoelt Van Essen de verhalen over de tegenvallende effectiviteit en de bijwerkingen van de griepprik.

Van Essen hanteert daarbij dan wel een merkwaardige definitie van ‘desinformatie’, constateert Dick Bijl. Want dat de griepprik tamelijk nutteloos is, blijkt gewoon uit de wetenschappelijke literatuur. “Uit onderzoek blijkt dat griepvaccins bij 65-plussers de kans op griep inderdaad met een paar procent verminderen”, vertelt Bijl. “Dat effect is nauwelijks de moeite waard, maar het is ook het enige effect van de griepprik. Uit onderzoek blijkt ook dat de griepprik er niet voor zorgt dat 65-plussers minder vaak ernstig ziek worden of overlijden.”

Ook de claim van Van Essen dat medewerkers in de zorg door de griepprik kunnen voorkomen dat ouderen ziek worden, klopt volgens onderzoek niet.

Onderzoek stopgezet

Die studies komen uit de koker van medisch epidemioloog Tom Jefferson van de universiteit van Oxford. Sinds de jaren negentig verzamelt Jefferson studies waarin proefpersonen een influenzavaccin hebben gekregen en onderzoekers vervolgens het effect van de prik hebben gemeten. Jefferson en zijn medewerkers beoordelen de studies op hun kwaliteit, voegen de resultaten samen en analyseren ze opnieuw.

“Om de paar jaar heeft Jefferson dat onderzoek opnieuw uitgevoerd”, zegt Bijl. “Maar telkens was de uitkomst hetzelfde. Daarom is hij er in 2018 mee gestopt.”

Een factor bij die beslissing was het stopzetten van goede trials door de industrie. Dat komt, vermoedt Bijl, omdat de producenten van griepvaccins zich er inmiddels bij hebben neergelegd dat hun producten niet werken. De farmaceutische industrie investeert zijn geld liever in organisaties als de NIS, die door de overheid en de media per abuis worden beschouwd als ‘onafhankelijk’ en ‘betrouwbaar’.

Falende overheid en media

“De overheid zou zijn burgers moeten beschermen tegen die zinloze medische behandeling”, zegt Bijl. “De Nederlandse overheid zou moeten accepteren dat griepvaccins niet werken en niet het tegenovergestelde blijven beweren.”

Ook in de media is Bijl teleurgesteld. “Er zijn in het verleden wel eens goede journalistieke producties over de griepprik geweest, maar op dit moment zetten de media mensen die innige banden hebben met de farmaceutische industrie neer als onafhankelijke experts. De massamedia hebben hun kritische denkvermogen kennelijk verloren.”

Op sociale media is dat kritische denkvermogen nog aanwezig. Maar volgens Van Essen en zijn NIS zijn het juist de sociale media die ‘desinformatie’ verspreiden.

Bijwerkingen

Het blijven opdringen van de griepprik zorgt er niet alleen voor dat miljoenen Nederlanders nog steeds elk jaar een zinloze medische behandeling ondergaan. Het stelt ze ook bloot aan risico’s.

“De griepprik heeft bijwerkingen”, zegt Bijl, verwijzend naar de bijsluiters van Influvac en Vaxigrip. Dat zijn de griepvaccins die Nederlandse artsen toedienen. “Een van de bijwerkingen is dat griepvaccins vaak griepachtige verschijnselen kunnen veroorzaken. Dat is toch wel ironisch.”

Griepachtige klachten door de griepprik zijn vaak mild, maar op de website van het Lareb staan ook meldingen van ernstiger klachten na griepvaccinatie. In het vorige griepprikseizoen ontving het bijwerkingencentrum Lareb tientallen meldingen van uiterst serieuze ‘vermoede bijwerkingen’ van de griepprik. Ze variëren van het Guillain‑Barré syndroom (het uitvallen van zenuwen naar de spieren), hartklachten, longontsteking en zelfs enkele sterfgevallen.

“Maar die tragische gevallen zijn kennelijk niet belangrijk”, besluit Bijl. “Je hoort er nooit iemand over.”

Verder Lezen

Gezondheid

Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp

Gepubliceerd

op

Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp
Foto: ANP
Luister naar dit artikel 7 min luisteren
0:00 6:34

In de samenleving leven grote zorgen over een proef van ziekenhuizen die late abortussen, bij 22 tot 24 weken zwangerschap, gaan uitvoeren. Een petitie hierover is al bijna 85.000 keer ondertekend. Organisatie NPV – Zorg voor het leven overhandigt deze binnenkort aan de Tweede Kamer.

Een jonge moeder, vertelde in 2020 hoe haar baby door een vroeggeboorte met 23 weken ter wereld kwam en hoe het sterke meisje het, ondanks de ongunstige prognose, overleefde. Ze woog 625 gram, maar ze bleef huilen, ademen en vechten om te leven … urenlang. Toen werd besloten om haar toch te gaan helpen met een behandeling en een couveuse.

,,Ze was inmiddels uitgeput, maar als we haar niet nu niet zouden helpen, voelde dat niet fair naar haar toe.’’

Bij haar geboorte woog het kindje minder dan een pak suiker, maar als de moeder haar verhaal doet in het magazine van een ziekenhuis weegt het meisje zelfs al acht kilo. ,,Ze eet goed en groeit goed. En ze is heel relaxt en vrolijk.”

Een uitzonderlijk verhaal, stelde het Wilhelmina ziekenhuis. En dat is het. Hoewel de overlevingskans in Duitse ziekenhuizen bij een dergelijke vroeggeboorte inmiddels niet meer uitzonderlijk is; de overlevingskans is zelfs 40 tot 60 procent volgens Duitse specialisten.

Proef roept gewetensbezwaren op

Des te schokkender is het wellicht dat de Tweede Kamer op 27 oktober 2026 groen licht gaf voor een pilot in vier Nederlandse ziekenhuizen om late abortussen uit te voeren bij 22 tot 24 weken. De gezonde kindjes die toch levend ter wereld komen, krijgen geen zorg, waardoor ze sterven, een proces wat mogelijk dus uren kan duren. Pijnstilling is er wel.

De late abortus om sociale redenen moet er volgens de NVOG (beroepsvereniging voor gynaecologen) voor zorgen dat vrouwen op een goed georganiseerde manier een oplossing vinden. Maar een nog onbekend aantal verpleegkundigen heeft echter gewetensbezwaren en wil er daarom niet aan meewerken: ,,Het gaat om leven en dat mag je niet stoppen,’’ zegt een van hen tegen dit mediaplatform Indepen.eu. ,,Dit is een wereld zonder normen en waarden.”

Petitie

Organisatie Zorg voor het Leven (NPV) legt zich nog niet neer bij het experiment dat zich onder andere gaat afspelen in het stadsziekenhuis van Groot-Amsterdam (OLVG). Bijna 85.000 handtekeningen zijn afgelopen weken gezet onder een petitie van de NPV.

De oproep is om ziekenhuizen te laten inzetten op het verzorgen van kinderen in plaats van het uitbreiden van abortus. ,,Onze petitie gaan we 17 november aanbieden aan de Tweede Kamer,’’ vertelt de woordvoerder van de organisatie. ,,Een dag later, 18 november, is er in Den Haag een commissievergadering over medische ethiek.”

De NPV zegt te hopen dat de actie ervoor zorgt dat de Tweede Kamer de proef alsnog wil verbieden. ,,Dat zou een wonder zijn.’’ Maar hoe dan ook hoopt ze met de petitie een sterk signaal af te geven. Ook schreef de NPV de betreffende ziekenhuizen aan om in gesprek te gaan over passende hulp. Hier is tot nu toe niet op ingegaan.

,,Het zijn nog geen mensen, het is geen moord’’

In de samenleving heeft het onderwerp ook veel losgemaakt. Afgelopen weken laaide het publieke debat ook in media op waarbij tegenstanders van late abortus door voorstanders werden gekielhaald als ouderwets, hopeloos christelijk of extreemrechts. ,,De lange conservatieve arm van de VS graait NL met abortus-debat’’, sneerde wetenschapsjournalist Monique Siemsen (onder andere dagblad Trouw) op sociale media. ,,Feit: zelfs met intensieve zorg heeft een foetus van 22 weken amper kans. Hersens, longen, hart, vaat- en darmstelsel zijn onaf. Het zijn nog geen mensen. Het is geen moord.’’

De getallen exploderen ondertussen. Het totaal aantal zwangerschapsafbrekingen ligt van 2011 tot en met 2021 in Nederland rond de 30.000 per jaar. In 2022 blijkt volgens Abortusregistratie Nederland een stijging te zien en deze zet sindsdien door tot en met totaal aantal van 39.931 abortussen in 2025.  Het aantal abortussen is het hoogst onder vrouwen van 24 tot 34 jaar.

Zorgminister Sophie Hermans weigert de nieuwe proef in ieder geval te verbieden en zei in de Kamer dat ze het als haar verantwoordelijkheid ziet om op te staan voor het recht van vrouwen op abortus.

Wie zich achter de oren krabt en de situatie barbaars vindt, krijgt ondertussen van voorstanders de wind van voren: ,,De SGP gaat weer eens terug naar de Middeleeuwen,’’ aldus de JOVD, de jongerenorganisatie van de VVD.

Kort daarvoor wist Volkskrant-columnist Sheila Sitalsing tegenstanders te framen als vervelende extreemrechtse mensen.

Knabbelen aan de Abortuswet  is volgens haar van oudsher iets van christelijke partijen. ,,(…) maar met de groei van extreemrechts heeft deze liefhebberij zich als griep verspreid. Tegen abortus zijn, hoort in het rijtje tegen asielzoekers, tegen klimaatbeleid, tegen het buitenland, tegen lhtbi-rechten en tegen leuke mensen zijn.’’

Medische ethiek

Influencer Wierd Duk blijft er echter bij dat Nederland ethisch door het ijs zakt met deze late abortus. ,,Ik snap wel dat het in noodsituaties mogelijk moet zijn,’’ zei hij 28 oktober 2026 in televisieprogramma Vandaag Inside. ,,Maar principieel vind ik, dat als je een kind ter wereld brengt dat levensvatbaar is, en je laat het gewoon liggen om dood te gaan … dat vind ik helemaal niet kunnen. En die proef gaan ze wel doen. Dat begrijp ik niet. Het gaat om baby’s van 23, 24 weken hè … En die zijn levensvatbaar.’’

Een paradox, stelt hij. ,,Ik bedoel dan heb je in hetzelfde ziekenhuis baby’s die vervroegd worden geboren en dan wordt er alles aan gedaan om ze in leven te houden. En andere baby’s worden geboren, via abortus dan, en die laat je gewoon sterven. Ik vind dat absurd.’’

Tijdens de commissievergadering van 18 november 2026 over medische ethiek zullen Kamerleden overigens, behalve over late abortus, ongetwijfeld ook spreken over het draagmoederschap van premier Rob Jetten. Vorige week werd bekend dat de minister-president en zijn partner met drie mensen een kind hebben gecreëerd: één vrouw leverde de eicel, die bij een andere vrouw is ingebracht, omdat zij de zwangerschap gaat dragen. Het is niet bekend gemaakt wie als derde betrokkene de zaadcel heeft geleverd voor de bevruchting, die kennelijk plaatsvond in een laboratorium.

Vanuit de Verenigde Naties zijn vragen gesteld over de kinderrechten bij dit project.

Verder Lezen

Gezondheid

Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten

Gepubliceerd

op

Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten
Foto: ANP

Introductie nieuwe Indepen-reeks geestelijke gezondheid.

De geestelijke gezondheid van Nederlanders gaat met het jaar verder achteruit, aldus cijfers van het CBS en het Trimbos Instituut. De effecten hiervan zien we terug in stijgend ziekteverzuim binnen organisaties, toename van het aantal echtscheidingen, daklozen en ‘verwarde personen’ en toename van criminaliteit. Maar er is ook een toename van depressieve mensen en het ontsporen van steeds meer (jonge) kinderen.

Kortom; een maatschappelijk probleemgebied dat onze aandacht verdient. Daarom start Indepen met een serie artikelen die de trends binnen de geestelijke gezondheid bespreekbaar wil maken, geschreven door Antoon Makkée, een auteur die onder pseudoniem werkt.

De onderwerpen zullen variëren van trends die CBS en Trimbos signaleren, tot de problematiek van opvoeding, multiculturele probleemwijken en de invloed van de politiek op al deze deelterreinen.

De serie start met een artikel over de effecten van een moeizame jeugd op de latere gezondheid, een thema dat vanuit Amerikaanse langjarige studies naar Europa is over komen waaien. Lees hieronder het eerste artikel van onze nieuwe rubriek.

Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten

Mijn jeugd was geen makkelijke en werd gekenmerkt door een combinatie van pech – een langdurig zieke moeder – en ouders met trauma’s uit de Tweede Wereldoorlog die (onbedoeld) op mijn broer en mij werden uitgeleefd. Zo’n jeugd heeft allerlei effecten op je latere leven; welke partners en welke banen je kiest, en hoe je gezondheid zich ontwikkelt naarmate je ouder wordt. Over al deze effecten is onderzoek gedaan. In dit artikel aandacht voor de gezondheidsklachten die op kunnen treden na een traumatische jeugd.

De ACE-studie

ACE staat voor Adverse Childhood Experiences, ofwel nadelige (negatieve) ervaringen in de kindertijd die de neurologische ontwikkeling van een kind beïnvloeden. De ACE-studie uit het eind van vorige eeuw toonde aan dat deze vroege ervaringen levenslange invloed op gezondheid en welzijn kunnen hebben.

Er werd aanvankelijk een vragenlijst met 17 vragen gebruikt met drie categorieën ACEs: misbruik (fysiek, emotioneel, verbaal), verwaarlozing (inclusief emotionele verwaarlozing) en stress in het gezin van oorsprong (zoals scheiding van de ouders, huiselijk geweld of een overlijden).

Bij herhaalde blootstelling aan stresserende ervaringen wordt stress toxisch en zelfs traumatisch dat het zich ontwikkelende brein en zenuwstelsel biologisch veranderen wegens een constante productie van cortisol.

Dat impliceert bijvoorbeeld een overontwikkelde amygdala (grotere emotionele gevoeligheid of hoog sensitiviteit) en kleinere hippocampus (geheugenproblemen). Het vervormde zenuwstelsel heeft dan op zijn beurt negatieve gevolgen voor het hormonale en immuunsysteem en alle andere systemen en organen.

De huidige ACE-studie kijkt naar 10 specifieke categorieën van jeugdtrauma. Iedere keer dat je in een categorie één of meerdere keren iets hebt meegemaakt tot je 18e levensjaar, krijg je 1 punt.

De ACE-test

De vragenlijst bestaat uit 10 ja/nee-vragen over je leven tot het 18e levensjaar, verdeeld over drie hoofdcategorieën:

Categorie 1: directe mishandeling (abuse)

  1. Emotionele/verbale mishandeling: werd je regelmatig uitgescholden, beledigd, vernederd of bang gemaakt?
  2. Lichamelijke mishandeling: werd je regelmatig geduwd, geknepen, geslagen of werden er dingen naar je gegooid?
  3. Seksueel misbruik: werd je door een volwassene (of iemand die minstens vijf jaar ouder was) op een ongepaste, seksuele manier aangeraakt, of gedwongen tot seksuele handelingen?

Categorie 2: verwaarlozing (neglect)

  1. Emotionele verwaarlozing: had je vaak het gevoel dat niemand in je familie van je hield, je speciaal of belangrijk vond, of dat het gezin elkaar niet steunde?
  2. Fysieke verwaarlozing: was er vaak te weinig te eten, moest je in vuile kleding lopen, of was er niemand die voor je zorgde en je beschermde als dat nodig was?

Categorie 3: problemen binnen het huishouden (household dysfunction)

  1. Scheiding of verlating: zijn je biologische ouders gescheiden, uit elkaar gegaan of is een van hen permanent weggevallen (bijvoorbeeld door overlijden of verlating)?
  2. Huiselijk geweld: was je getuige van geweld van de ene tegen de andere ouder? Werd er regelmatig geduwd, geslagen, geschopt of bedreigd?
  3. Middelenmisbruik: leefde je samen met iemand die een ernstig alcoholprobleem had of drugs gebruikte?
  4. Psychische kwetsbaarheid: leefde je samen met een gezinslid dat depressief of psychisch ziek was, of deed een gezinslid een zelfmoordpoging?
  5. Crimineel gedrag: is er ooit een gezinslid of huisgenoot naar de gevangenis gegaan?

Ieder ja antwoord levert één punt op. Hoe meer punten, hoe groter de kans op gezondheidsproblemen op latere leeftijd. Grofweg vanaf het 50ste levensjaar.

Wanneer wordt het (te) spannend met je persoonlijke score?

De meerderheid van de volwassenen scoort 1 tot en met 3 punten. Er is dan sprake van een beperkte stijging van gezondheidsrisico’s. Veel mensen met een score van 1 tot 3 ervaren later geen ernstige medische problemen, mede dankzij beschermende factoren (zoals een steunende grootouder, leraar of een veilige vriendengroep).

Het wordt spannend vanaf een score van 4 punten.

Personen met een score van ≥4 hebben een significant verhoogde kans op depressie, zelfmoordpogingen, hart- en vaatziekten, kanker en vroegtijdig overlijden in vergelijking met personen met een score van 0.

Volgens de Amerikaanse statistieken over de ACE-scores, hebben mensen met een score van 4 of meer een:

  • 7× grotere kans op een alcoholmisbruik
  • 12× grotere kans op een zelfmoordpoging
  • 2× grotere kans op ischemische hartziekte
  • 4× grotere kans op depressie
  • aanzienlijk lagere levensverwachting (gemiddeld 20 jaar)

Welk ‘tegengif’ bestaat er bij hogere scores vanaf 4?

Als je 4 of hoger scoort op de ACE-vragenlijst, zijn er een aantal zaken die je kunt doen om het hogere risico op gezondheidsschade te beperken.

Een hoge ACE-score bepaalt niet per se iemands toekomst. Scores moeten geïnterpreteerd worden binnen de context van beschermende factoren die risico’s gerelateerd aan hoge ACE’s kunnen opvangen.

Tot die beschermende factoren behoren stabiele en liefdevolle relaties, toegang tot geestelijke gezondheidszorg, sterke sociale steunnetwerken, gemeenschapsprogramma’s, prettige  buurtcontacten en traumagerichte psychotherapie.

De ACE-score is een screeningsinstrument, geen diagnostisch middel.

Het gevaar van ‘soort zoekt soort’

In de klinische psychologie is het fenomeen waarbij mensen met een traumatische jeugd onbewust partners en vrienden zoeken met soortgelijke ervaringen uitgebreid onderzocht. Dit concept staat wetenschappelijk bekend onder termen als assortative mating.

Het risico is dus aanzienlijk dat mensen met een bepaalde ACE-score weer vrienden, (huwelijks-)partners, of zakenpartners uitzoeken met een vergelijkbare score en vervolgens niet het hierboven bedoelde ‘tegengif’ tot zich kunnen nemen om de negatieve gezondheidseffecten van hun jeugd teniet te doen.

Het risico op aanzienlijke gezondheidsschade als gevolg van een traumatische jeugd kan dus beperkt worden als iemand met een ACE score van 4 of hoger zich bewust is van die jeugddynamiek en ook bewust andere keuzes gaat maken voor het gezelschap waarin hij of zij wil verkeren.

Zulke keuzes kunnen ingrijpend zijn; van het verlaten van een geestelijk ongezonde romantische partner tot het opzeggen van ‘toxische’ vriendschappen en familierelaties. De kunst is om daar gezonde relaties voor in de plaats te krijgen.

Verder Lezen

Recent

Nieuwsvermijding is een trend geworden Nieuwsvermijding is een trend geworden
Media20 uur geleden

Nieuwsvermijding is een trend geworden

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:38 1× Er verschijnen meer studies rondom het thema “nieuwsvermijding”,...

Overheid zaait angst voor oorlog, Nederlanders vrezen cybercrime en woningnood Overheid zaait angst voor oorlog, Nederlanders vrezen cybercrime en woningnood
Politiek2 dagen geleden

Overheid zaait angst voor oorlog, Nederlanders vrezen cybercrime en woningnood

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:54 1× Nederlanders maken zich meer zorgen om online dreigingen,...

Windturbines zouden netcongestie oplossen, maar bewijs ontbreekt Windturbines zouden netcongestie oplossen, maar bewijs ontbreekt
Klimaat3 dagen geleden

Windturbines zouden netcongestie oplossen, maar bewijs ontbreekt

Luister naar dit artikel 6 min luisteren 15 15 0:00 6:26 1× Windturbines krijgen er een belofte bij. Niet alleen...

Er is geen plan om armoede te bestrijden, wel om de rijken aan te pakken Er is geen plan om armoede te bestrijden, wel om de rijken aan te pakken
Column4 dagen geleden

Er is geen plan om armoede te bestrijden, wel om de rijken aan te pakken

Luister naar dit artikel 4 min luisteren 15 15 0:00 3:30 1× Stel dat Jesse Klaver plannen zou lanceren om...

Grootbanken zijn onbereikbare geldkloppers geworden Grootbanken zijn onbereikbare geldkloppers geworden
Economie5 dagen geleden

Grootbanken zijn onbereikbare geldkloppers geworden

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 7:16 1× Banken waren tot circa vijftien jaar geleden een...

Vermogen is eerlijk, tussentijds de spelregels veranderen is oneerlijk Vermogen is eerlijk, tussentijds de spelregels veranderen is oneerlijk
Column1 week geleden

Vermogen is eerlijk, tussentijds de spelregels veranderen is oneerlijk

Luister naar dit artikel 3 min luisteren 15 15 0:00 2:36 1× Wie maar blijft denken dat huizen in waarde...

Energietransitie: is erover nagedacht of is het beleid? Energietransitie: is erover nagedacht of is het beleid?
Klimaat1 week geleden

Energietransitie: is erover nagedacht of is het beleid?

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 2:05 1× Zodra het technisch wordt, haakt de gemiddelde politicus...

Hoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen? Hoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen?
Gezondheid1 week geleden

Hoe onafhankelijk is tv-dokter en griepprikpromotor Ted van Essen?

Het griepprikseizoen is weer begonnen, maar de animo onder de Nederlandse bevolking neemt alsmaar verder af. De massamedia geven ruim...

Jesse Klaver blijft dreigen met aanslagen Jesse Klaver blijft dreigen met aanslagen
Politiek2 weken geleden

Jesse Klaver blijft dreigen met aanslagen

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 1:36 1× Ondanks veel repliek, zelfs op de staatstelevisie, blijft...

Coalitie-Jetten verliest massaal steun en zakt naar 44 zetels Coalitie-Jetten verliest massaal steun en zakt naar 44 zetels
Politiek2 weken geleden

Coalitie-Jetten verliest massaal steun en zakt naar 44 zetels

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:51 1× Eén jaar na de verkiezingen is D66 bijna...

Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp
Gezondheid2 weken geleden

Pilot met late abortussen zet debat over medische ethiek op scherp

In de samenleving leven grote zorgen over een proef van ziekenhuizen die late abortussen, bij 22 tot 24 weken zwangerschap,...

Klimaatgeld verbranden op kosten van de burger Klimaatgeld verbranden op kosten van de burger
Column2 weken geleden

Klimaatgeld verbranden op kosten van de burger

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 1:51 1× Briljante geesten hebben in het verleden ‘ontdekt’ dat...

Media-econoom Jona van Loenen, het nieuwe gezicht van de grijpgrage staat Media-econoom Jona van Loenen, het nieuwe gezicht van de grijpgrage staat
Economie2 weken geleden

Media-econoom Jona van Loenen, het nieuwe gezicht van de grijpgrage staat

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 7:26 1× Een belasting van 50 procent op de winst...

Klimaatclaim 50.000 hittedoden niet gebaseerd op feiten Klimaatclaim 50.000 hittedoden niet gebaseerd op feiten
Klimaat3 weken geleden

Klimaatclaim 50.000 hittedoden niet gebaseerd op feiten

Luister naar dit artikel 9 min luisteren 15 15 0:00 9:15 1× Wéér ging het in de media over hittedoden....

Frankrijk is rijp voor vertrek uit de euro Frankrijk is rijp voor vertrek uit de euro
Economie3 weken geleden

Frankrijk is rijp voor vertrek uit de euro

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:43 1× De extreme maatschappelijke onrust en onvrede, gekoppeld aan...

Nederlandse energiezekerheid nét boven die van Papoea-Nieuw-Guinea Nederlandse energiezekerheid nét boven die van Papoea-Nieuw-Guinea
Klimaat3 weken geleden

Nederlandse energiezekerheid nét boven die van Papoea-Nieuw-Guinea

Jaarlijks meet het Adam Smith Institute de zogenaamde Global Energy Security Index voor 187 landen. Nederland prijkt op deze lijst...

Bij business-as-usual is het IPCC spoedig failliet Bij business-as-usual is het IPCC spoedig failliet
Klimaat3 weken geleden

Bij business-as-usual is het IPCC spoedig failliet

Luister naar dit artikel 5 min luisteren 15 15 0:00 5:26 1× Het rommelt bij het VN-klimaatpanel IPCC. Er is...

Tjibbe Joustra: hoe de banencarrousel van de overheid werkt Tjibbe Joustra: hoe de banencarrousel van de overheid werkt
Politiek3 weken geleden

Tjibbe Joustra: hoe de banencarrousel van de overheid werkt

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 7:01 1× Als je op zoek bent naar een mooi...

De wereld draait maar om twee zaken: geld en macht De wereld draait maar om twee zaken: geld en macht
Column3 weken geleden

De wereld draait maar om twee zaken: geld en macht

Luister naar dit artikel 5 min luisteren 15 15 0:00 5:08 1× De wereld wordt gedomineerd door ngo’s en industrieën...

Wederom subsidie voor wind op zee, rekening bij huishoudens en bedrijven Wederom subsidie voor wind op zee, rekening bij huishoudens en bedrijven
Klimaat4 weken geleden

Wederom subsidie voor wind op zee, rekening bij huishoudens en bedrijven

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:45 1× Eind november opent het kabinet een nieuwe inschrijfronde...

Kent u die mop van die sancties tegen de Russen? Kent u die mop van die sancties tegen de Russen?
Column4 weken geleden

Kent u die mop van die sancties tegen de Russen?

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 1:41 1× Al vier jaar roepen de grote leiders in...

Migratie verantwoordelijk voor 60 procent van de woningvraag Migratie verantwoordelijk voor 60 procent van de woningvraag
Politiek4 weken geleden

Migratie verantwoordelijk voor 60 procent van de woningvraag

Luister naar dit artikel 6 min luisteren 15 15 0:00 5:45 1× Deze kop staat boven een artikel van Binnenlands...

D-Day voor de EU en de NAVO D-Day voor de EU en de NAVO
Column4 weken geleden

D-Day voor de EU en de NAVO

Luister naar dit artikel 3 min luisteren 15 15 0:00 2:42 1× De ‘dieseldeal’ van Trump was een speldenprikje om...

De onmeetbaar negatieve gevolgen van EU-anti-witwasregels De onmeetbaar negatieve gevolgen van EU-anti-witwasregels
Politiek4 weken geleden

De onmeetbaar negatieve gevolgen van EU-anti-witwasregels

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:52 1× De EU is bijna dertig jaar actief met...

AI trekt zijn eigen plan: dat is niet de bedoeling én gevaarlijk AI trekt zijn eigen plan: dat is niet de bedoeling én gevaarlijk
Technologie4 weken geleden

AI trekt zijn eigen plan: dat is niet de bedoeling én gevaarlijk

Ongecontroleerde inbraken door AI-agents binnen overheidssystemen, zelf georganiseerde cyber attacks. De wereld raakt bijzonder onveilig door AI. Waren het de...

Cariben overspoeld met vliegende Nederlandse ambtenaren Cariben overspoeld met vliegende Nederlandse ambtenaren
Column1 maand geleden

Cariben overspoeld met vliegende Nederlandse ambtenaren

Luister naar dit artikel 1 min luisteren 15 15 0:00 0:57 1× Je zult maar (rijks)ambtenaar zijn en de mond...

Politieke chaos rond box 3 loopt verder uit de hand Politieke chaos rond box 3 loopt verder uit de hand
Politiek1 maand geleden

Politieke chaos rond box 3 loopt verder uit de hand

Luister naar dit artikel 6 min luisteren 15 15 0:00 6:22 1× De waanzinnige eerste variant van de nieuwe box...

Boeren voelen hete adem Vollenbroek en zien dreigbrieven Boeren voelen hete adem Vollenbroek en zien dreigbrieven
Politiek1 maand geleden

Boeren voelen hete adem Vollenbroek en zien dreigbrieven

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 6:44 1× Tienduizenden woonadressen van Nederlandse boeren liggen op straat...

Energieprijzen gaan door het dak door Europees klimaatbeleid Energieprijzen gaan door het dak door Europees klimaatbeleid
Column1 maand geleden

Energieprijzen gaan door het dak door Europees klimaatbeleid

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 2:23 1× Noorwegen heeft aangekondigd niet langer stroom te willen...

Stikstofslot: vanaf nu kunt u rechters overtuigen met konijnen Stikstofslot: vanaf nu kunt u rechters overtuigen met konijnen
Column1 maand geleden

Stikstofslot: vanaf nu kunt u rechters overtuigen met konijnen

Luister naar dit artikel 2 min luisteren 15 15 0:00 1:52 1× Het stikstofslot ligt als een zware deken over...

Klimaatcrisis is eenvoudig op te lossen Klimaatcrisis is eenvoudig op te lossen
Column1 maand geleden

Klimaatcrisis is eenvoudig op te lossen

Luister naar dit artikel 3 min luisteren 15 15 0:00 3:12 1× De klimaatcrisis is betrekkelijk eenvoudig op te lossen....

Grootste deel plannen Rijksbegroting 2027 komt uit Brussel Grootste deel plannen Rijksbegroting 2027 komt uit Brussel
Politiek1 maand geleden

Grootste deel plannen Rijksbegroting 2027 komt uit Brussel

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 7:26 1× Na begin dit jaar geconstateerd te hebben dat...

De VS kan rechtstreeks in Nederlandse digitale dossiers kijken De VS kan rechtstreeks in Nederlandse digitale dossiers kijken
Politiek1 maand geleden

De VS kan rechtstreeks in Nederlandse digitale dossiers kijken

Luister naar dit artikel 7 min luisteren 15 15 0:00 7:07 1× Op 29 september 2026 publiceerde Binnenlands Bestuur de...

De val van Jelle Postma De val van Jelle Postma
Media1 maand geleden

De val van Jelle Postma

Luister naar dit artikel 10 min luisteren 15 15 0:00 9:41 1× Tot 2 weken geleden waren de Nederlandse massamedia...

Regering vaker staatsrechtelijk over de schreef Regering vaker staatsrechtelijk over de schreef
Politiek1 maand geleden

Regering vaker staatsrechtelijk over de schreef

Luister naar dit artikel 8 min luisteren 15 15 0:00 7:43 1× Op 28 september publiceerde Indepen een artikel van...

Marcouch na bloederige steekpartijen Arnhem: ‘Zet illegale Syriërs land uit’ Marcouch na bloederige steekpartijen Arnhem: ‘Zet illegale Syriërs land uit’
Crime1 maand geleden

Marcouch na bloederige steekpartijen Arnhem: ‘Zet illegale Syriërs land uit’

Luister naar dit artikel 5 min luisteren 15 15 0:00 5:10 1× Het was een gezellige nazomeravond toen dinsdag 29...

Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten
Gezondheid1 maand geleden

Jeugdtrauma’s en latere gezondheidsklachten

Introductie nieuwe Indepen-reeks geestelijke gezondheid. De geestelijke gezondheid van Nederlanders gaat met het jaar verder achteruit, aldus cijfers van het...

Opsporing met geblurde foto’s nepagenten levert snel aanhoudingen op Opsporing met geblurde foto’s nepagenten levert snel aanhoudingen op
Crime2 maanden geleden

Opsporing met geblurde foto’s nepagenten levert snel aanhoudingen op

Luister naar dit artikel 5 min luisteren 15 15 0:00 4:45 1× Nederland heeft volgens Politie Eenheid Limburg momenteel te...

Informatie aan het parlement onjuist, onvolledig of geheel afwezig Informatie aan het parlement onjuist, onvolledig of geheel afwezig
Politiek2 maanden geleden

Informatie aan het parlement onjuist, onvolledig of geheel afwezig

We zagen het in de laatste volle week van september opnieuw; een minister die bewust informatie achterhoudt, of onjuist weergeeft...

Opnieuw groepsverkrachting: verdachten hebben weer Syrische achtergrond Opnieuw groepsverkrachting: verdachten hebben weer Syrische achtergrond
Crime2 maanden geleden

Opnieuw groepsverkrachting: verdachten hebben weer Syrische achtergrond

Luister naar dit artikel 4 min luisteren 15 15 0:00 4:02 1× Opnieuw een groepsverkrachting. Daarbij is een 18-jarig meisje...

Trending

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

© Stiching Indepen - alle rechten voorbehouden. - indepen.eu | KVK: 88160408 | Algemene voorwaarden

Colofon FAQ Contact

Volg ons via