Modellen, de alfa’s tegen de bèta’s

De drie Nederlandse grootbanken – ING, Rabobank en ABN AMRO – wisten de afgelopen jaren steeds hogere miljardenwinsten te boeken. Vooral door het rentebeleid van de ECB. Nu gaat ABN-AMRO de komende jaren 25 procent van het personeel ontslaan en vervangen door AI om nog meer winst te kunnen boeken over de ruggen van het eigen personeel en van de Nederlandse clientèle. Een overzicht van de roverspraktijken van de laatste jaren.

Winstgevendheid Nederlandse grootbanken

ING is de grootste van de drie grootbanken in Nederland. Vanaf 2022 tot en met 2024 steeg de omzet van 18,5 miljard euro naar bijna 23 miljard euro, aldus dit overzicht. De nettowinst ging in dezelfde periode van 3,7 miljard euro naar 6,4 miljard euro.

Stel je voor! Een bedrijf met een winstpercentage dat van 20 naar 28 procent stijgt!!

Rabobank dan; een omzet van 8,7 miljard euro en nettowinst van 2,7 miljard euro in 2022, die oplopen naar een omzet van 13,3 miljard euro en netto winst van 5,1 miljard euro in 2024.

Stel je voor! Dit bedrijf gaat met zijn nettowinst van 31 procent naar maar liefst 38 procent. Welk Nederlands bedrijf doet dit de Rabobank na??

Tot slot ABN AMRO die voornemens is om de winstgevendheid te verhogen door bijna 25 procent van al het personeel te ontslaan en waarvan de Nederlandse staat nog voor 30,5 procent aandeelhouder is!

Die bank had in 2022 een omzet van 7,8 miljard euro en een nettowinst van 1,9 miljard euro, welke stegen naar 8,9 miljard euro omzet en 2,4 miljard euro netto winst in 2024.

Dus een bank waarvan de Nederlandse staat grootaandeelhouder is en de nettowinst stijgt van 24 procent in 2022 naar 26 procent in 2024 voelt een grote noodzaak om te gaan saneren?

De EU drukt juist de winstgevendheid van banken

Het verdienmodel van de Nederlandse grootbanken is vrij simpel en bestaat uit drie kernactiviteiten:

• De meeste omzet en winst wordt met renteopbrengsten behaald.
• De tweede grootste omzetgenerator bestaat uit commissies over van allerlei activiteiten, maar vooral de effectenhandel.
• De derde omzetbrenger zijn opbrengsten uit eigen beleggingen.

De twee instanties die grote invloed hebben op de winstgevendheid van banken zijn – hoe kan het ook anders – de EU en de ECB.

De EU – aanvankelijk opgezet om de economische prestaties van de lidstaten te verbeteren – heeft een belangrijk neerwaarts effect op de winstgevendheid van banken. Dit komt door de tsunami aan regelgeving vanuit de EU.

Met name de antiwitwasrichtlijnen van de EU spelen een grootste rol. Die hebben geleid tot een explosie van loonkosten door het onvoorstelbaar hoge aantal medewerkers dat zich bezig moest gaan houden met het controleren van de financiële handelingen van cliënten:

• ABN AMRO heeft hiervoor ruim 2900 medewerkers in dienst.
• Rabobank heeft hiervoor ruim 8000 medewerkers in dienst met een totale loonsom van maar liefst 1 miljard euro.
• ING heeft hiervoor ruim 4000 medewerkers in dienst.

Bij elkaar zo’n 15.000 medewerkers bij drie banken die zich alleen met de antiwitwas-richtlijnen van de EU bezighouden, oftewel circa 20 procent van het totaal aantal bankiers met een jaarlijkse kostenpost van enkele miljarden euro’s.

Die kosten worden deels doorberekend aan de klant.

Behalve de 1 miljard euro aan jaarlijkse kosten voor uitvoering van het EU-beleid, stuurt de Rabobank alleen al maandelijks 10.000 klanten weg die niet geheel aan de antiwitwas-normen zouden voldoen. Dat is gemiste omzet.

Met dank aan de EU!

De ECB verhoogt de winstgevendheid van banken aanzienlijk

Wat de EU – door haar intensieve wetgeving – verknoeit aan winstgevendheid bij banken, weet de ECB groots te compenseren door het gevoerde rentebeleid.

Dat zit als volgt in elkaar.

Kijken we nog eens naar pagina 241 van het Rabobank jaarverslag 2024, dan zien we dat de bank aan rente-inkomsten een bedrag van 26,7 miljard euro opvoert bij een rentelast – kosten –  van 14,9 miljard euro. Netto inkomsten uit rente zijn dus bijna 12 miljard euro!

De rente-inkomsten van de bank komen voornamelijk uit leningen aan personen (hypotheken) en bedrijven. De kosten die de bank daarvoor moet maken zijn de uitbetaalde rentes op spaarrekeningen en leningen bij collegabanken en de ECB.

Banken lenen goedkoop in (bij spaarders, collega’s en de ECB) en lenen aanmerkelijk duurder uit aan klanten. Hoe groter het verschil tussen de rente die banken betalen en de rente die ze ontvangen, hoe meer ze verdienen. Het ECB-rentebeleid bepaalt de basis voor dat verschil.

In het geval van de jaarrekening van Rabobank over 2024, verdient de bank 12 miljard euro op een rentelast van 14,9 miljard euro, oftewel een gemiddeld rendement van 80 procent op haar eigen rentekosten! Dat is bizar hoge winst, als je kijkt naar het rendement van 1,4 procent op je spaargeld dat bij diezelfde bank gestald is.

Op 6 juni 2024 kondigde de ECB de eerste rentedaling in vijf jaar aan. Begin 2024 was de depositorente van de ECB nog 4 procent, eind 2024 was dat 3 procent.

Als de Rabobank bij de ECB jouw spaargeld – risicoloos – stalde, leverde dit de bank 4 procent op begin 2024. Jijzelf kreeg 1,65 procent. Winst voor de Rabobank op jouw spaargeld: 2,35 procent.

Sloot je begin 2024 een hypotheek bij de Rabobank af, dan was je 4,88 procent kwijt.

ECB sloopt het vermogen van particuliere spaarders

In de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw – toen we nog een eigen onafhankelijke centrale bank (DNB) hadden – werd de rente gelijk aan, of hoger dan de inflatie gehouden. Dat zie je hier.

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en De Nederlandsche Bank werd in 1980 de hoogste spaarrente ooit gemeten in Nederland: 11,6 procent op vrij opneembare rekeningen. De inflatie was toen 6,5 procent maar de rente op spaarrekeningen destijds zorgde ervoor dat je spaargeld toch nog rendeerde ondanks die hoge inflatie.

Wat is de situatie nu?

De inflatie ligt vanaf begin 2024 boven de 3 procent. De rente op spaarrekeningen van de Rabobank daalde van 1,7 procent begin 2024 naar 1,4 procent eind 2025. Dat is minder dan de helft van de inflatie, terwijl de spaarrente vóór de komst van de ECB nog op bijna het dubbele van de inflatie lag.

Hoe duidelijk willen we het nog hebben?

ECB en EU zijn er niet voor de burgers of het mkb maar voor het grootkapitaal.

Die keurige banken van weleer, met vestigingen in ieder dorp, zijn de straatrovers van nu geworden. Met volle steun van de ECB.

Vind je dit een goed artikel? Steun ons dan voor slechts €2 per maand en houd kritische, vrije journalistiek levend.

De Europese auto-industrie is door de klimaathysterie volledig ten gronde gericht en gaat momenteel gebukt onder massaontslagen en fabriekssluitingen. Merken als Volkswagen, Porsche, BMW, Mercedes-Benz, Fiat en Peugeot vechten om te overleven. Terwijl er nog pogingen worden gedaan om het absurde verbod op de productie van benzine- en dieselauto’s – het groene kroonjuweel van voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans – terug te draaien, komt de helpende hand nu opvallend genoeg van dezelfde overheid die de sector eerder om zeep hielp.

In een geheim overleg bij Volkswagen is toegezegd dat men nog een moeilijk jaar tegemoet zal zien met tienduizenden ontslagen en onverkochte auto’s, maar vervolgens zal Volkswagen zich volledig gaan storten op de oorlogsindustrie, waardoor het concern ‘gered’ kan worden.

Een concern als ons eigen VDL zwichtte al eerder voor de verleidingen van een oorlog; er zullen er dus nog velen gaan volgen. Ben dus niet verbaasd indien in de komende maanden ook autoconcerns oorlogsretoriek gaan uitslaan; zij trachten slechts te overleven en kunnen de helpende hand verwachten van hen die ook zo graag oorlog voeren: de politiek en de bancaire wereld. We zijn benieuwd hoeveel sms’jes Ursula von der Leyen alweer heeft moeten wissen met toezeggingen voor dikke contracten, dit keer met de auto-industrie.

Steeds meer partijen worden afhankelijk gemaakt van de oorlogsmachinerie, en wat maakt het ook uit: slachtoffer is tenslotte de burgerbevolking, terwijl banken, politiek en industrie er wel bij varen.

In deze aflevering van een reeks gesprekken tussen Twan Houben en econoom en voormalig directielid van De Nederlandsche Bank Lex Hoogduin staat het fenomeen Eurobonds centraal. Wat zijn Eurobonds precies, waarom zijn ze ingevoerd, en welke gevolgen hebben ze op de lange termijn voor nationale begrotingen, schulden en soevereiniteit binnen de Europese Unie? Door de gezamenlijke leningstrategie van de Europese Commissie schuift de macht in stilte van nationale hoofdsteden naar Brussel.

Wat begon als een tijdelijke noodmaatregel tijdens de coronacrisis ontwikkelt zich tot een permanent financieringsmechanisme: Eurobonds. Hiermee leent de Europese Commissie (EC) op de kapitaalmarkt en sluist het geld door naar lidstaten. Deze aanpak heeft vergaande gevolgen voor nationale begrotingen, staatsschulden, rentelasten én de soevereiniteit van lidstaten.

Begrotingsregels worden omzeild

Lidstaten kunnen via de EC uitgaven doen buiten hun eigen begroting om. Daarmee worden de Europese begrotingsregels (zoals het Stabiliteits- en Groeipact) feitelijk omzeild. Dat is vooral aantrekkelijk voor landen met hoge schulden, zoals Italië, Frankrijk en België. Voor landen als Nederland, die hameren op begrotingsdiscipline, betekent dit een ondermijning van het bestaande financiële toezicht.

Lening of gift: het verschil in impact

Of de middelen als lening of gift worden verstrekt, is cruciaal. Leningen tellen mee in de nationale staatsschuld, giften niet. Veel lidstaten hebben daarom een voorkeur voor giften: zij vergroten hun leencapaciteit zonder de schuld te verhogen. De huidige Eurobond-constructies voor herbewapening (€150 mrd) en bredere financiering (€400+ mrd) bestaan echter vooral uit leningen — met directe impact op de staatsschuld.

Nederland subsidieert via hogere rente

Landen met een sterke kredietwaardigheid, zoals Nederland, kunnen zelf goedkoper lenen dan de EU. Toch betalen ze via Eurobonds mee tegen een hogere rente. Voor financieel zwakkere landen betekent dit juist een voordeel: zij lenen via de EC goedkoper dan zelfstandig. De Commissie fungeert zo als herverdeler van financieringskosten — een vorm van stille subsidiëring.

Van financieel instrument naar politieke macht

Met de leningen komt ook toezicht. De EC oefent invloed uit op de besteding van het geld — zoals bij het coronaherstelfonds en nu bij herbewapening. Nationale parlementen leveren zo zeggenschap in over uitgaven waarvoor ze wel verantwoordelijk zijn. Deze verschuiving van controle wordt zelden publiek besproken, maar raakt direct aan de nationale democratie.

Van uitzondering naar systeem

Volgens artikel 123 van het EU-verdrag mag de EC alleen lenen bij uitzonderlijke crises. Maar nu bijna elke uitdaging als “crisis” wordt bestempeld — van pandemieën tot geopolitieke spanningen — dreigt de uitzondering de norm te worden. Critici, waaronder Lex Hoogduin, zien hierin een sluipende machtsovername. Eurobonds zijn allang geen technisch instrument meer, maar een opstap naar verdere federalisering van de EU, mogelijk richting een Europees ministerie van Financiën.

Conclusie: stille revolutie in EU-financiën

Eurobonds zijn meer dan een manier om financiering te regelen. Ze betekenen een fundamentele verschuiving in de machtsverhoudingen binnen Europa. Zonder expliciet politiek debat verschuift de zeggenschap over begrotingen van nationale parlementen naar Europese instellingen. Wat vandaag nog ‘nood’ heet, kan morgen permanent beleid zijn.