Binnenland
Wat zit er achter die heibel over nieuwe onderzeeboten?
op
Op woensdagavond 13 maart debatteert de Tweede Kamer over de vraag waarom scheepsbouwer Damen een mega-order voor nieuwe Nederlandse onderzeeboten dreigt mis te lopen, aldus het blad voor de maritieme industrie ‘Schuttevaer’. Met name de SGP blijkt zich hard te maken om de order zoveel mogelijk in Nederland te houden. Het kabinet onder leiding van Mark Rutte had eerder al besloten om de opdracht aan het Franse bedrijf Naval te gunnen. Dat zou de goedkoopste aanbieder zijn, maar wel dankzij Franse staatssteun, aldus de Telegraaf op 12 maart jongstleden. Wat speelt er allemaal achter de politieke schermen? En wanneer hebben we dit eerder meegemaakt?
Besluit tot aanschaf en offerte aanvraag in 2022 genomen
Volgens het Financieele Dagblad (FD) van 16 oktober 2022 is het besluit tot de aanschaf van de nieuwe duikboten in 2022 genomen. In november van dat jaar ging de offerte de deur uit naar drie potentiële leveranciers. De Tweede Kamer eiste destijds garanties voor de betrokkenheid van de Nederlandse industrie.
Thyssenkrupp Marine Systems (TKMS) uit Duitsland, Naval Group Frankrijk en Saab Kockums uit Zweden zijn destijds om die offertes gevraagd, aldus het FD. Daarbij heeft Saab aangegeven samen te willen werken met de Nederlandse scheepswerf Damen.
Als het aan Mark Rutte en collega Kajsa Ollongren ligt, gaat de opdracht van 4 tot 6 miljard euro nu dus naar het Franse Naval en niet naar Saab/Damen.
Spelen persoonlijke belangen van Mark Rutte mogelijk een rol?
In de Volkskrant van 12 maart lezen we dat de opdrachtgever voor de bouw van de nieuwe onderzeeboten, het ministerie van Defensie van mevrouw Ollongren, zich behoorlijk heeft verslikt in deze opdracht. Ook is er in het artikel te lezen dat Franse president Macron persoonlijk aan deze opdracht heeft lopen trekken. Macron zijn steun is weer nodig om Rutte als nieuwe secretaris-generaal van de NAVO benoemd te krijgen.
SGP-leider Chris Stoffer kan er met zijn verstand niet bij dat het demissionaire kabinet de vier nieuwe onderzeeboten wil laten bouwen door de Franse Naval Group. “Mijn politieke nachtmerrie is uitgekomen”, verzucht Stoffer bij omroep Wij Nederland (WNL) op 13 maart. Met de bouw in Frankrijk gaan vier tot zes miljard Nederlandse euro’s de grens over.
Op de website van WNL (13 maart 2024) is ook te lezen dat Stoffer vermoedt dat de vriendschap tussen demissionair premier Mark Rutte en de Franse president Emmanuel Macron een rol speelt in het besluit. “Er zit ook iets tussen onze premier en de hoogste man in Frankrijk, Emmanuel Macron. Er is een vriendschap, er zijn altijd contacten geweest. Als Macron naar Nederland komt, komt toevallig de CEO van Naval mee. Het is iets wat ongrijpbaar is voor mij”, aldus Stoffer.
Rutte doneerde begin maart al miljarden Nederlands belastinggeld aan Oekraïne
Op 1 maart 2024 tekende Mark Rutte in Kiev een overeenkomst met de Oekraïense president Zelenski om het land de komende 10 jaar militair, financieel en economisch te ondersteunen in de strijd tegen Rusland. De volledige tekst van deze overeenkomst is hier te downloaden.
De overeenkomst is gebaseerd op het Partnership for Peace programma uit 1995, dat niet-NAVO-landen in de gelegenheid stelt om met de NAVO samen te werken. Hoe die samenwerking zal zijn, wordt uitgewerkt in individuele overeenkomsten, zoals die tussen Nederland en Oekraïne welke op 1 maart getekend werd.
In de overeenkomst is onder meer bepaald dat Nederland Oekraïne zal ondersteunen middels het doneren van wapens en munitie gedurende het jaar 2024 voor een waarde van maar liefst 2 miljard euro Nederlands belastinggeld. Ook zal ons land helpen bij het herstellen van de oorspronkelijke grenzen van het land (lees: terugwinnen van de Krim). Hoe dat laatste moet gebeuren (inzet van militairen?) is nog even onduidelijk.
Wat wel duidelijk is, zijn de recente keuzes van onze demissionaire minister-president in het kader van zijn beoogde benoeming als nieuwe NAVO-baas. Zowel de keuze voor Franse onderzeeërs, als de aanzienlijke steun aan Oekraïne, passen bij zijn ambities.
Mislukt Nederlands industriebeleid
Het duikboten verhaal wordt pas echt droevig als je jezelf realiseert dat de huidige klasse onderzeeërs nog volledig in Nederland werd gebouwd en dat nog steeds het geval had kunnen zijn.
Nederland opereert momenteel vier duikboten van de Walrus klasse, aldus het eerdergenoemde FD- artikel. Deze zijn in de jaren ’90 in ons land gebouwd door de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Die werf was tot en met 1991 in handen van de Nederlandse staat en ging in 1996 ten onder aan een combinatie van gebrekkig management en gebrekkig inzicht vanuit de Nederlandse politiek inzake het belang van een eigen maritieme defensie-industrie.
In het laatste jaarverslag (1995) van de destijds zieltogende RDM is te lezen dat, gezien de situatie van dat moment, de keuze was gemaakt om twee nieuwe bedrijfsonderdelen op te richten die het meest toekomstbestendig zouden zijn; RDM Submarines BV en RDM Technology BV. Het eerste bedrijf zou nieuwe duikboten gaan bouwen en het tweede zou het onderhoud van die boten voor zijn rekening nemen.
Het bedrijf was eerder in de financiële problemen gekomen toen de Nederlandse overheid in 1990 zelf besloot om een grote order voor duikboten uit Taiwan af te blazen onder druk van China. Vervolgens werd het in 1991 verkocht aan de Royal Begemann Group van ‘bedrijvendokter’ Joep van den Nieuwenhuyzen.
We zitten momenteel weer in zo’n situatie waarin de Nederlandse overheid bakzeil haalt met een vlaggenschip van onze economie. Ditmaal heet dat drama ASML en gingen Rutte cum suis overstag voor dreigementen uit de VS waardoor ASML vervolgens plannen ging ontwikkelen om uit ons land te vertrekken.
Moraal van dit verhaal: de Nederlandse economie is vaker geofferd om de persoonlijke belangen van politici. We hebben absoluut een ander type politiek leider nodig in ons land. Mensen die primair in het nationaal belang denken in plaats van aan zichzelf.
INDEPEN staat voor een onafhankelijk en pluriform medialandschap met ruimte voor kritische en diepgaande journalistiek. Steun onafhankelijk nieuws voor slechts €2 per maand.
JA, ik help jullie!
1 Reactie
Laat een reactie achter
Reactie annuleren
Laat een reactie achter
Lees verder
-
Miljardenwinsten voor banken, kruimels voor spaarders
-
Klimaatdoelen killen de chemische industrie
-
Wat de Epstein-files ons leren over westerse elites
-
OESO: CO2-beleid zet Nederlandse economie structureel op verlies
-
Rapport beschuldigt Europese Commissie van verkiezingssturing
-
Grote financiële belangen achter EU-asielbeleid
Binnenland
Voormalig Europarlementariër Rob Roos blijft strijden voor Nederland
Gepubliceerd
2 maanden geledenop
11 december 2025Door
Redactie IndepenIn deze aflevering van Indepen Nieuws presenteert voormalig Europarlementariër en ondernemer Rob Roos zijn nieuwe stichting Samen Leven in Vrijheid, een initiatief dat een brede maatschappelijke discussie wil aanjagen. Op 2 december vond het eerste evenement plaats in Theater Diligentia in Den Haag: Van Bureaucratie naar Vrijheid: Lessen uit Argentinië, met niemand minder dan Federico Sturzenegger, de Argentijnse minister van Deregulatie en Staatstransformatie.
Visie en doelstellingen van Samen Leven in Vrijheid
Volgens de visie van Samen Leven in Vrijheid is Nederland gebouwd op vrijheid, ondernemerschap en democratie — waarden die volgens de stichting steeds meer onder druk staan. Vanuit deze overtuiging is het initiatief ontstaan, met als doel deze fundamenten te versterken en de burger opnieuw centraal te stellen in het publieke debat. Rob Roos roept alle Nederlanders die vinden dat het huidige overheidsbeleid moet worden herzien op zich aan te sluiten.
Koers en ambities van de stichting
Samen wil de stichting werken aan een koers waarin vrijheid, verantwoordelijkheid en gezonde economische principes weer leidend zijn — voor een soeverein Nederland dat zelf richting geeft aan zijn toekomst.
Interview met Rob Roos
Indepen was aanwezig en sprak met Rob Roos over zijn drijfveren en de ambities van de nieuwe stichting.
Binnenland
Nederlandse overheid ontslaat CEO techbedrijf Nexperia
Gepubliceerd
4 maanden geledenop
15 oktober 2025
Ook de Nederlandse regering vertoont steeds meer dictatoriale trekjes, zoals in de voormalige USSR, met het recente ontslag van de CEO van het Nijmeegse bedrijf Nexperia; een onderneming die chips produceert voor onder andere auto’s en smartphones. De ingreep is volgens onze overheid gemotiveerd door het risico dat de producten van het bedrijf in verkeerde handen – lees: China – zouden komen. Maar China is al enkele jaren meerderheidsaandeelhouder van dit bedrijf en maakt desbetreffende chips ook zelf in grote getale. Er is dus meer aan de hand….
Het ontslag van een CEO door de Nederlandse overheid
Op zondag (!) 12 oktober 2025 verspreidde het ministerie van Economische Zaken een persbericht waarin het volgende te lezen is:
“De minister van Economische Zaken heeft op dinsdag 30 september 2025 vanwege ernstige bestuurlijke tekortkomingen bij de halfgeleiderfabrikant Nexperia de Wet beschikbaarheid goederen (Wbg) ingezet.”
Een dag na dit persbericht – 13 oktober – meldt de NOS in dit bericht dat de directeur van het bedrijf via een procedure bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam is ontslagen wegens een mogelijk risico voor de Nederlandse en Europese economische veiligheid. De Nederlandse overheid heeft ook beslag laten leggen op alle aandelen van het bedrijf en een nieuwe – tijdelijke – directeur aangesteld via de Ondernemingskamer.
Hoe gevaarlijk is Nexperia dan?
Het bedrijf is een afsplitsing van het Nederlandse chipbedrijf NXP, dat is ontstaan binnen Philips. Terwijl NXP is doorgegaan met complexere computerchips, bijvoorbeeld voor contactloos betalen met je telefoon, maakt Nexperia relatief eenvoudige chips voor onder andere telefoons, auto’s en zonnepanelen, volgens dit NOS-artikel. In 2019 is het bedrijf overgenomen door het Chinese concern Wingtech.
Dus: Nexperia maakt simpele chips voor gebruiksartikelen als telefoons en auto’s, niet voor de defensie-industrie of AI-toepassingen, zoals de chips die ASML produceert.
Het ging hier dus niet alleen om het ontslaan van de directeur die voor ‘zijn’ Chinese aandeelhouders zou werken, maar ook om het tegenhouden en/of terugdraaien van beslissingen binnen het bedrijf.
De Nederlandse overheid heeft dus ook het bestuur van de onderneming (gedeeltelijk) overgenomen nadat de directeur de laan uit is gestuurd.
Ik zou zeggen tegen alle Nederlandse ondernemers: MAAK JE BORST MAAR NAT. Dit verhaal schept een precedent waar de Nederlandse staat nog vele malen gebruik van kan gaan maken als dat zo uitkomt in het kader van de door de NAVO en EU geplande oorlogsindustrie.
Een Nederlandse overheid die niet meer de hele waarheid vertelt
Als je het bewuste persbericht van het ministerie van Economische zaken erop naleest, valt deze alinea op:
“De inzet van de Wet beschikbaarheid goederen door de minister is hoogst uitzonderlijk. Alleen vanwege de significante omvang en urgentie van de bestuurlijke tekortkomingen bij Nexperia is besloten tot inzet van de wet. Dit is een wet die het kabinet alleen toepast als het echt niet anders kan.”
Kijk je wat verder dan je neus – of het persbericht van de Nederlandse overheid – lang is, dan kom je in complotsferen terecht. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat niet de Nederlandse, maar de Amerikaanse overheid achter dit besluit tot ontslag en overname van het bestuur van deze – in Nederland gevestigde – onderneming zit.
De VS bestuurt (delen van) de Nederlandse economie
Bij Indepen is al vaker geschreven over de sterke invloed die de Amerikaanse regering uitoefent op de Nederlandse regering en economie. Ook indirect – via de wet- en regelgeving van de EU – bepaalt de VS wat er wel of niet gebeurt in onze economie.
In het geval van de ingreep bij Nexperia is dat niet anders.
Volgens dit NOS-artikel grijpt Nederland in onder druk van de Verenigde Staten. Eerder zei demissionair minister Karremans dat dit niet het geval was. Toch blijkt duidelijk uit de rechtbankstukken dat Nederland onder druk is gezet.
“Toch blijkt uit de rechtbankstukken dat Nederland onder druk is gezet. Daarin staat dat op 30 september Nexperia Amerikaanse handelsbeperkingen opgelegd kreeg. Precies op die dag greep de minister in”, aldus het NOS-artikel.
Duidelijker wordt het niet, maar dat wordt ons niet verteld door de Nederlandse overheid.
Voor het ingrijpen bij Nexperia maakt de overheid dus gebruik van de Wet beschikbaarheid goederen. Die bestaat sinds 1952 en is niet eerder gebruikt volgens de NOS. Met de wet kunnen ministers als voorbereiding op noodsituaties bevelen geven waarmee zeker gesteld wordt dat bepaalde goederen beschikbaar blijven.
Die noodsituatie is het risico dat er chips naar China worden geëxporteerd?
Binnenland
In Memoriam Bauke Geersing
Gepubliceerd
4 maanden geledenop
9 oktober 2025Door
Redactie IndepenOverlijden van Bauke Geersing
Ons heeft het verdrietige bericht bereikt dat Bauke Geersing plotseling is overleden.
Bijdrage als ambassadeur van Indepen
Als ambassadeur van Indepen heeft Bauke een geweldige toegevoegde waarde gehad. Zijn steun, zijn scherpe visie en de vele waardevolle gesprekken die we met hem mochten voeren, hebben diepe indruk gemaakt.
Herinnering en condoleances
We zullen hem missen — als inspirerende denker, betrokken ambassadeur en bovenal als mens.
Wij wensen zijn naasten veel sterkte met dit grote verlies.
Recent
Miljardenwinsten voor banken, kruimels voor spaarders
De drie Nederlandse grootbanken – ING, Rabobank en ABN AMRO – hebben hun winsten tussen 2022 en 2024 fors...
Klimaatdoelen killen de chemische industrie
De chemische industrie in Europa staat op omvallen. De industrie zelf luidt al geruime tijd de noodklok en erkent dat...
Wat de Epstein-files ons leren over westerse elites
Sinds het bekend raken van de meest recente batch uit de Epstein files, begin dit jaar, krijgen we een beeld...
OESO: CO2-beleid zet Nederlandse economie structureel op verlies
Ik zou graag meer financieel-economische onderbouwingen van het EU-beleid zien. Daar waagt die EU zich liever niet aan. Het moet...
Rapport beschuldigt Europese Commissie van verkiezingssturing
Op 3 februari 2026 bracht de juridische commissie van het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten een onvoorstelbaar vernietigend...
Grote financiële belangen achter EU-asielbeleid
Ook het asielbeleid van de EU is voor een belangrijk deel ingegeven door de financiële belangen van het grootbedrijf...
Banenverlies door EU-uitbreidingen
De conclusie is onontkoombaar met de laatste CBS-data erbij; Nederland verliest tienduizenden banen door het EU-lidmaatschap. Met dat banenverlies, gaan...
EU-censuur steeds duidelijker en extremer
Toen ik het Telegraaf-artikel van 22 januari 2026 las over de censuur die de BBB-fractie in het Europarlement ondervindt, dacht...
Aan de slag! Aan de slag voor wie dan?
Aan de slag voor: Een gigantisch steeds verder uitdijend ambtenaren-apparaat dat ons betuttelt, onzinnige wetten oplegt, ons via allerhande wetgeving...
Hoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 3)
De (politieke) meningen en opinies die we allemaal hebben, zijn grotendeels het gevolg van jarenlange manipulatie van feiten en informatie...
Verdwenen hittegolven terug: KNMI en media faalden jarenlang
Het KNMI publiceerde deze week nieuwe temperatuurcorrecties voor De Bilt. Het gaat om correcties van oude metingen van voor 1950....
Het nieuwste Von der Leyen-schandaal: duistere wapenaankopen
Voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, is heel voorspelbaar als het om astronomische bedragen aan gemeenschapsgeld gaat....
Werkt vaccinatie beter als je positief denkt?
‘Wie bewaakt de bewakers?’ schreef een Romeinse dichter ooit. Maar wie controleert de zelfverklaarde hoeders van het vrije woord die...
Elite in Davos, wereld in crisis
Het jaarlijkse elitefeest van het World Economic Forum (WEF) in Davos zit er weer op. Die WEF-elite blijkt grotendeels uit...
Green New Scam: Trump spot, Europa betaalt
Terwijl de elite met hun privéjets naar Davos vloog, organiseerde het Amerikaanse Heartland Institute een World Prosperity Forum in Zürich....
Hoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 2)
De (politieke) meningen en opinies die we allemaal hebben, zijn grotendeels het gevolg van jarenlange manipulatie van feiten en informatie...
Mainstreammedia mythemeter
‘Wie bewaakt de bewakers?’ schreef een Romeinse dichter ooit. Maar wie controleert de zelfverklaarde hoeders van het vrije ware woord...
Hoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 1)
De (politieke) meningen en opinies die we allemaal hebben, zijn grotendeels het gevolg van jarenlange beïnvloeding, manipulatie van feiten en...
De leaseauto als melkkoe én machtsmiddel van de politiek
De leaseauto is voor velen een noodzakelijk gereedschap om zijn of haar beroep uit te oefenen. Voor de Belastingdienst is...
Duitsland erkent dat de energietransitie een grote ramp is
Zelfs bij de hoogste baas van Duitsland, Friedrich Merz, is nu eindelijk doorgedrongen dat de gedwongen ‘energietransitie’ in Duitsland is...
Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
De Amerikaanse president Trump heeft een meer dan symbolische daad verricht door de VS terug te trekken uit 66 internationale...
Nieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen
Vanaf 2026 en 2027 gelden nieuwe EU-regels die bedrijven verplichten tot transparantie over herkomst en milieu-impact van de gebruikte materialen...
Europese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten
Er gaat regelmatig wat goed fout in de Europese Unie als gevolg van beleid van de Europese Commissie. Denk aan...
De mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland
Per 1 januari 2026 heeft de Bulgaarse regering, na maandenlange massale burgerprotesten, de euro als wettig betaalmiddel ingevoerd. De euro...
Zakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit
Het Centraal Planbureau (CPB) deed voor de Nederlandse politiek onderzoek naar de gevaren van economische en financiële samenwerking met de...
Armoede in Nederland neemt toe
Uit nieuwe cijfers van het CBS uit december 2025 blijkt dat de armoede in Nederland voor het eerst in vijf...
Bewuste onwetendheid drijft maatschappij afgrond in
Lange, nee zeer lange tijd, heb ik mij afgevraagd hoe het toch mogelijk is dat op het oog intelligente mensen...
Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit
De laatste drie jaar behoren wereldwijd tot de warmste jaren sinds de metingen rond 1850 begonnen zijn, maar anders dan...
VS voornemens NAVO-lidstaat aan te vallen?
De NAVO lijkt op het punt te staan het meest ondenkbare moment in haar geschiedenis mee te maken: de machtigste...
Wie bepaalt wat een dreiging is?
Cees van den Bos heeft een uitgebreid artikel (bomenenbos.substack.com) geschreven over de complexiteit die schuilgaat achter het functioneren van onze...
PostcodeKanjer 2026 valt voor zoveelste keer in Den Haag
De PostcodeKanjer van de Postcode Loterij is wederom in Den Haag gevallen. Van de 59,7 miljoen euro belandt in ieder...
Wanneer macht kritiek niet meer verdraagt
Op 18 december 2025 werd onafhankelijk journalistenplatform Euractiv in de ban gedaan door Ursula von der Leyen. Euractiv is een Europese nieuwswebsite gericht...
Exclusive Interview: Dr. Robert Malone – Life, Medicine, and the Pursuit of Truth
In this exclusive interview, Dr. Robert Malone shares his personal and professional journey as a physician and scientist. Widely recognized...
Aftermovie: Back to the Future – het internationale congres van het Artsen Collectief
Today, Indepen is premiering the aftermovie of the Back to the Future congress, an international event held on 25–26 October...
Hoe de Trilaterale Commissie de EU en Nederland beïnvloedt
De Trilaterale Commissie (TC) is een zeer invloedrijke elite-organisatie, opgericht in 1973 door Amerikaanse grootbanken samen met David Rockefeller, om...
Globalisering oorzaak van ‘extreem’links en -rechts
In de tweede helft van de twintigste eeuw werd politiek ingedeeld langs de klassieke scheidslijn tussen links en rechts. Linkse...
Teruggetrokken klimaatonderzoek blijft onterecht leidend
Een zeer invloedrijke Nature-studie over economische schade van klimaatverandering is vorige week teruggetrokken door Nature. De studie werd meteen omarmd...
Kremlin ziet Brekelmans als grootste dreiging voor oorlog
De onervaren Nederlandse minister van Defensie – Brekelmans – wordt sinds 15 december 2025 door het Kremlin als de grootste...
Gevolgen van Mark Ruttes escalerende oorlogsstaal
Mark Rutte heeft – namens de NAVO – de afgelopen weken stevige waarschuwingen geuit over Rusland en de veiligheid van...
Waarom wij de wereld moeten waarschuwen voor Mark Rutte
Mark Rutte vertegenwoordigt een patroon. Een politieke methode. Dat weten de Nederlanders na veertien jaar onder zijn bewind te hebben...
Trending
-
Politiek5 dagen geledenRapport beschuldigt Europese Commissie van verkiezingssturing
-
Column1 week geledenAan de slag! Aan de slag voor wie dan?
-
Politiek1 week geledenEU-censuur steeds duidelijker en extremer
-
Economie1 week geledenBanenverlies door EU-uitbreidingen
-
Economie6 dagen geledenGrote financiële belangen achter EU-asielbeleid
-
Economie2 dagen geledenOESO: CO2-beleid zet Nederlandse economie structureel op verlies
-
Media1 week geledenHoe de publieke opinie gemanipuleerd wordt (deel 3)
-
Klimaat23 uur geledenKlimaatdoelen killen de chemische industrie


Willem Boot Sr.
13 maart 2024 in 19:20
Wie kan zich nog herinneren dat wij bijna alles zelf konden bouwen in Nederland?
In de laatste 50 jaar is alles verkocht aan het buitenland of opzettelijk naar de gallemiezen geholpen door persoonlijke belangen van politici.
Pensioengelden zijn misbruikt voor de Betuwelijn en de Hogesnelheidslijn en recent is ons ‘beste pensioenstelsel ter wereld’ verkwanseld aan Europa.
Voordat het huidige demissionaire kabinet er na meer dan een decennium echt vertrekt is alles afgeroomd, verkocht en onherstelbaar beschadigd.
Als het een beetje tegenzit gaan de opvolgers met hun groene agenda de fundamenten slopen waar Nederland sinds de jaren 50 op gebouwd is.
Jan
24 maart 2024 in 13:33
Het is heel vervelend om te moeten schrijven hoe wij keihard hebben moeten werken om ons mooie land na de oorlog weer op poten hebben gekregen niet met 32 uur per week maar met 48 uur deze periode Rutte heeft de laatste strohalm van deze hardwerkende mensen totaal naar de knoppen geholpen en waar ik het meeste medelijden mee heb zijn onze kleinkinderen die nu in een verschrikkelijke tijd opgroeien