Frans Timmermans gooit met één tweet vaccinatieplicht voor de bus.

Columnist en vlogger Marianne Zwagerman gaat aangifte doen van meineed door Hugo de Jonge. Tijdens zijn verhoor op donderdagmiddag 3 september 2026 door de Parlementaire enquêtecommissie Corona herhaalde de voormalige gezondheidsminister zijn uitspraken over de rol van ongevaccineerden tijdens de coronacrisis.

Tijdens het verhoor vertelde De Jonge dat er “onomstotelijk bewijs” was dat tijdens de coronacrisis, op het moment dat het merendeel van de samenleving gevaccineerd was, de ziekenhuizen vol lagen met ongevaccineerden. Tijdens de crisis had hij meerdere keren gezegd dat de ongevaccineerden de morele plicht hadden om zich te laten vaccineren.

De Jonge vond niet dat hij daarmee bijdroeg aan polarisatie. “Als gezondheidsminister moet je kunnen zeggen waar het op staat”, zei De Jonge. De Jonge betreurde wel de manier waarop de media zijn uitspraken uit hun context hadden gerukt. Toen hij had gezegd dat hij wist ‘waar de ongevaccineerden wonen’ en zelfs hun postcodes kende, had hij dat niet bedoeld als een bedreiging. De bewindsman had alleen maar uiting willen geven aan zijn enthousiasme voor teams die ‘de wijken introkken’ waar veel ongevaccineerden woonden.

De Jonge ontkende niet dat de samenleving was gepolariseerd. Maar dat kwam niet door hem. Dat kwam door de sociale media en Big Tech, die niet hard genoeg optraden tegen ‘desinformatie’. Hij hoopte dat de commissie zou pleiten voor maatregelen zoals een identificatieplicht op het internet.

Wat de tegenstelling tussen gevaccineerden en ongevaccineerden betreft, De Jonge kwam niet terug op wat hij zei tijdens zijn verhoor op 10 juli 2026. “Het overgrote deel van de samenleving was gevaccineerd en een klein deel niet”, zei De Jonge toen. “Het overgrote deel van de mensen in de ziekenhuizen was niet gevaccineerd.”

Volgens De Jonge had 90 procent van de ongevaccineerde coronapatiënten ziekenhuisopname met vaccinatie kunnen voorkomen. Daardoor brachten zij andere Nederlanders in gevaar. “Omdat ze daar lagen moest andere zorg worden afgeschaald en uitgesteld. Dat leidde tot een schade aan de volksgezondheid.”

Maatregelen

Die situatie was de rechtvaardiging voor de draconische maatregelen die De Jonge en het kabinet tijdens de coronacrisis namen. Die varieerden van het wegzetten van ongevaccineerden als onverantwoordelijke dommeriken die de verstandige gevaccineerde meerderheid het leven zuur maakten, tot maatregelen die ongevaccineerden toegang tot de publieke ruimte ontzegden. Het kabinet dacht zelfs na over een vaccinatieplicht voor sommige beroepen.

De Jonge noemde in zijn verhoor van 3 september 2026 de eerste periode van de coronacrisis overigens ‘onmenselijk’. Hij doelde daarmee niet op wat de ongevaccineerden tijdens de crisis overkwam, maar op de werklast van beleidsmakers en ambtenaren. De Jonge zelf had tijdens zijn kerstvakantie nota bene moeten doorwerken.

Niet waar

Het beeld dat de meeste coronapatiënten ongevaccineerden waren klopt niet, schrijft internist‑intensivist en onderzoeker Jona Walk in een rapport. Uit het verslag, dat op 26 augustus 2026 op de webstek van Walk is verschenen, blijkt dat volgens de cijfers van het RIVM een slordige veertig procent van de coronapatiënten ongevaccineerd was. Dat is dus een minderheid, geen meerderheid.

Daar komt volgens Walk nog bij dat het RIVM door een verontreiniging van de gegevens het percentage gevaccineerde coronapatiënten onderschatte en het percentage ongevaccineerden overschatte. In werkelijkheid was ergens tussen 10 en 50 procent van de ‘ongevaccineerden’ in de RIVM-statistieken in werkelijkheid wél gevaccineerd.

Betrouwbaarder dan de ramingen van RIVM zijn daarom de gegevens die ziekenhuizen zelf verzamelden. In het Nijmeegse Canisius Wilhelmina Ziekenhuis was in de laatste drie maanden tussen 60 en 70 procent van de coronapatiënten gevaccineerd. In het Limburgse Maastricht UMC+ was dat zelfs tachtig procent.

Al met al was er dus geen grond voor het wegzetten van ongevaccineerden als ‘asociaal’. Die was er ook niet voor de maatregelen die ongevaccineerden veranderden in tweederangsburgers.

‘Ruk’

Walk stuurde haar rapport naar de coronacommissie. Ze vindt dat de commissie moet onderzoeken hoe het ministerie van VWS tijdens de coronacrisis omging met informatie – en of het beleid van het ministerie en de uitspraken van De Jonge wel gebaseerd waren op de feiten. Als de commissie dat rapport heeft gelezen, dan suggereerde het verhoor van 3 september dat de commissie de inhoud niet belangrijk vond. De juistheid van de claim van De Jonge kwam niet ter sprake.

Zwaarder woog voor de commissie dat De Jonge zich tijdens de coronacrisis in het parlement tegenover andere politici bijna net zo horkerig gedroeg als tegenover ongevaccineerden. Dat werd bijvoorbeeld duidelijk toen commissielid Songül Mutluer (PRO) De Jonge voorlas wat hijzelf op 23 februari 2021 had gezegd tegen justitieminister Ferdinand Grapperhaus, vlak voor een debat in de Eerste Kamer.

“Dat debat van straks, dat is ruk”, zei De Jonge toen. “Ooit zullen ze hiervoor gestraft worden in het hiernamaals. En misschien ook wel eerder, als eindelijk een keer verteld gaat worden hoe de Kamer de brandweer van z’n werk heeft gehouden.”  Die ‘brandweer’, dat waren De Jonge en Grapperhaus. En die ‘ze’, dat waren de leden van de Eerste Kamer. Toen Mutluer was uitgesproken, hield De Jonge enkele seconden zijn mond. Daarna gaf hij de schuld aan de zware druk waaronder hij had moeten functioneren.

Meineed

Columnist en vlogger Marianne Zwagerman kondigde eerder deze week op haar opinieplatform Dwarsnieuws aan dat ze het verhoor van De Jonge op donderdag 3 september zou volgen. Ze was benieuwd of De Jonge bleef bij zijn uitspraken over de zogenaamde kwalijke rol van de ongevaccineerden tijdens de coronacrisis. “Als Hugo de Jonge dit niet rectificeert, dan ga ik aangifte doen van meineed”, zei Zwagerman. Donderdagavond vertelde Zwagerman in Dwarsnieuws dat ze dat ook daadwerkelijk zal doen.

Het is niet waarschijnlijk dat het Openbaar Ministerie (OM) De Jonge zal gaan vervolgen. In de politiek is meineed nauwelijks te bewijzen.

Volgens artikel 207 van het Wetboek van Strafrecht is alleen sprake van meineed als er juridisch bewijs is dat De Jonge tegenover de commissie opzettelijk de waarheid verdraait. Als het OM gelooft dat Hugo de Jonge ‘de cijfers anders interpreteerde’, ‘geen volledig zicht had op de data’ of ‘sprak in politieke termen, niet in wetenschappelijke’, dan gaat Zwagermans aangifte de prullenbak in. Ook al heeft ze alle gelijk van de wereld.

Het is inpakken en wegwezen voor burgers in Katwijk en Wassenaar die met liefde voor de natuur hun moestuintjes ‘Tuinders Vreugde’ hebben in de Mient Kooltuin. Het is een groene oase, waar de natuur al eeuwen haar gang gaat en waar het wemelt van de insecten.

Onverwacht kregen de hobbyisten een brief van de gemeente dat de leden voor 1 januari 2027 hun biezen moeten pakken vanwege vleermuizen. ,,V-bats zeker…’’, snuift bewoonster Djamila Le Pair spottend, verwijzend naar militaire drones die vernoemd zijn naar een vleermuis…

Op een steenworp afstand van de moestuinen wil Defensie namelijk in precies dezelfde open natuur  een permanent testcentrum oprichten voor drones die tussen Katwijk en Wassenaar via een corridor over de duinen naar de Noordzee vliegen om daar in het luchtruim drones testen.

En er is meer. Want het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Eli Lilly wil iets verderop naast het Valkenburgse Meer, vlakbij het Leiden Bio Science Park, een grote pillenfabriek bouwen ter waarde van 2,6 miljard euro. Die supergrote fabriek levert vijfhonderd nieuwe banen op. De provincie Zuid-Holland is razend enthousiast en stelt met het Rijk, Katwijk 72 miljoen euro in het vooruitzicht voor aanpassingen in de infrastructuur.

De rode loper voor Defensie

,,Een medicijnfabriek die 24 uur per dag doorgaat. Meer dan 35 meter hoog. Badend in de licht,’’ gruwelen Le Pair en hobbytuinder Thérèse van Duijvenbode die het gevoel hebben dat doodgewone Nederlandse hobbytuinders worden weggeveegd, terwijl Katwijk de rode loper uitrolt voor Defensie en de machtige farmaceut Eli Lilly. ,,Het gaat helemaal niet om vleermuizen. Ze willen gewoon onze grond hebben.’’ Maar de gemeente betwist dat.

De Katwijkse tuinders zijn zich naar schrokken en zijn in augustus een petitie gestart ‘Behoud Tuinders Vreugde in Katwijk’. Ruim 300 handtekeningen zijn gezet en de tuinders zetten hun actie stug door.

,,Wij geloven dat natuur en moestuintjes prima samen kunnen gaan. Dat gebeurt hier al tientallen jaren,’’ is de hartenkreet van de tuinders. ,,Het gebied biedt ruimte aan talloze planten en dieren en vormt een kleinschalig, gevarieerd landschap waarin mens en natuur naast elkaar bestaan. Waarom iets afbreken dat al zo lang waardevol is, terwijl behoud mogelijk is’’, aldus de petitie.

De schrik zit ondertussen niet alleen in de benen van de hobbyisten, want ook veel andere bewoners en lokale onderzoeker Djamila le Pair zijn ontdaan vanwege de impact en omvang van  medicijnfabriek Eli Lilly en de dreigende militarisering.

Drones testgebied

De Noordzee tussen Katwijk en de Rotterdamse haven wordt daarbij een heel groot testgebied voor drones van Defensie. Ze zullen in de toekomst ook over het strand gaan vliegen, maar badgasten hebben niks te vrezen, bezwoer in oktober 2025 de toenmalige demissionair staatsecretaris Gijs Tuinman (BBB) van Defensie op Radio 1.

,,Je maakt een corridor, vanaf Valkenburg, richting zee. En dat moet je goed regelen. Ja natuurlijk vliegt je daar dan over een stukje strand heen. Maar goed, ondertussen is iedereen er al aan gewend dat drones niet meer weg te slaan zijn uit de fysieke leefomgeving,’’ aldus Tuinman. ,,Mensen die op het strand liggen, hoeven zich daar niet druk over te maken.”

In oktober 2025 werden de handtekeningen gezet onder de intentieverklaring voor het drone-testcentrum Unmanned Valley op het oude marinevliegkamp Valkenburg (tussen Katwijk en Wassenaar). Ook toenmalig demissionair minister Robert Tieman van Infrastructuur en Waterstaat (eveneens BBB) en gedeputeerden Meindert Stolk (CDA) en Arne Weverling (VVD) van Zuid-Holland tekenden bij het kruisje.

,,Het speciale luchtruim komt voor de kust tussen Katwijk en de Rotterdamse haven. Vanaf Unmanned Valley stijgen de drones op en landen er weer. Het gebied wordt ingericht voor zogenoemde BVLOS-vluchten (Beyond Visual Line of Sight). Dat betekent dat drones buiten het zicht van de piloot mogen vliegen,’’ stelt Defensie.

Dat is heel belangrijk voor defensietoepassingen, zei Gijs Tuinman op Radio 1. ,,Dat zien we ook aan Oekraïne, daar is ook een dronesoorlog aan de gang.’’ Maar ook voor civiele toepassingen, zoals medicijntransport of zelfs transport van organen. ,,Dat moet je kunnen oefenen in Nederland.’’ En het is nodig voor innovatie en om ermee te kunnen experimenteren.

Bewoonster Djamila Le Pair is zich, net als veel anderen, naar geschrokken van de impact van alle plannen en ze houdt haar hart vast omdat er ook  field labs en living labs kunnen komen.

Field labs is voor tests op eigen terrein. ,,Living labs betekent dat wij als bewoners gewoon onderdeel zijn van een testgebied.’’

Een klein voorproefje was er 27 augustus 2026, toen bewoners van Rijnmond om 5 uur ‘s ochtends wakker schrokken van een militaire oefening met Apache-helikopters en Chinooks die laag boven de straat vlogen in Ridderkerk, Rotterdam-Zuid en Barendrecht. Op Radio Rijnmond deed die ochtend ene Sebastiaan zijn verhaal. ,,Ik lag heerlijk diep te slapen, werd opeens wakker van het lawaai. Ik doe het raam open, hangt er een Apache boven mijn hoofd!’’

Een dubbele moraal

Bij platform PlasticFantastic uit kustplaats Noordwijk kookt de bloeddruk nog net niet over. ,,Een dubbele moraal.’’

PlasticFantastic vindt het triest dat moestuintjes moeten verdwijnen, terwijl de supergrote pillenfabriek van Eli Lilly waarschijnlijk alle ruimte krijgt en juist schade gaat geven aan de natuur.

De fabriek gaat namelijk ongeveer 1 miljoen liter water per dag gebruiken bij haar processen, alleen al via drinkwaterbedrijf Dunea gaat het om maximaal 778.000 liter drinkwater per etmaal. De Partij voor de Dieren, gemeenteraad Den Haag, heeft inmiddels vragen gesteld over deze enorme hoeveelheid drinkwater, terwijl de beschikbaarheid van water al onder druk staat.

De overheid meet met twee maten, stelt PlasticFantastic. ‘Water wordt schaars’, is immers de dreigende boodschap waarmee burgers sinds deze zomer om de oren worden geslagen via de campagne ‘Leven met Water’.

De Rijksoverheid, die samenwerkt met de provincies en onder andere de waterschappen geeft in die campagne zelfs de tip om onder het douchen een wekker te zetten. Wie langer doucht dan vijf minuten, is volgens het Rijk geen wappie, maar brengt een ander scheldwoord in stelling om schuldgevoel of gedragsverandering aan te praten: ‘Word geen Douchebag’. ,,Iedereen kent er wel één: een Douchebag,’’ aldus de campagne. ,,Iemand die eindeloos onder de douche staat. De kraan laat lopen tijdens het tandenpoetsen. De tuin sproeit alsof het de jungle is. Of elke dag uitgebreid in bad gaat.”

,,Schaarste is kennelijk alleen een probleem als er geen miljoeneninvestering tegenover staat,’’ aldus PlasticFantastic die hels is over de dubbele moraal.

Defensie neemt later dit jaar een besluit over de testbaan voor drones in de corridor Katwijk – Wassenaar. De gemeenteraad van Katwijk neemt dit najaar een standpunt in over de komst van de pharmaceutische fabriek van Eli Lilly naast het Valkenburgse Meer, maar heeft in juni 2026 al een eerste positief advies gegeven.

De burgers van moestuinvereniging ‘Tuinders Vreugde’ vechten met hun petitie voorlopig door voor hun voortbestaan. Gelukkig zijn de mensen in Katwijk, net als de bewoners van Urk, strijdbaar en komen ze op voor hun dorp, zegt klokkenluider Djamila le Pair die zich zorgen maakt over de democratie. ,,De burger wordt steeds meer op een zijspoor gezet. We hebben geen democratie.’’

Tijdens het referendum over toetredingsgeprekken tot de EU, heeft de meerderheid van de IJslandse bevolking de tweede mogelijkheid om met Brussel in gesprek te gaan over deelname aan de Europese Unie, afgewezen. De redenen waarom zijn vooral interessant.

Het referendum van 29 augustus jl.

IJsland behoort tot de Schengen zone, de Europese Economische Ruimte (EER) en de NAVO. Een toetreding tot de EU zou een soort logische afronding van al deze verwevenheid met de rest van Europa betekenen.

Op 29 augustus ’26 kregen de inwoners van het land de gelegenheid om zich voor een tweede keer uit te spreken over deelname aan de Unie. Enkele weken daarvoor werd de nieuwe ambassadeur van de VS in IJsland – Billy Long – geïnaugureerd. Die deelde mee ernaar te streven dat IJsland de 52ste staat van de VS zou worden in het verlengde van Groenland. Geen handige zet.

Waarom legde de regering – na jaren van vruchteloze gesprekken – toetreding tot de EU nu opnieuw op tafel? Daar blijken meerdere redenen voor, aldus dit artikel:

• Groeiende zorgen over Trump en Groenland deden IJsland opnieuw toenadering zoeken tot de Europese Unie. Vooral na de bovengenoemde uitspraak van de nieuwe VS ambassadeur in het land.
• IJsland zou met de EU een antwoord kunnen bieden op de Amerikaanse importtarieven en militaire dreigingen vanuit de VS om de NAVO op een lager pitje te zetten.
• Door de financiële crisis van 2008 en de moeilijkheden waar de IJslandse banken zich toen in bevonden, leek het Reykjavik een goed idee om de relatieve stabiliteit van de Europese Unie en Euro op te zoeken.
• Ook zou IJsland overstappen van de IJslandse kroon naar de euro, die door de vele onwetende voorstanders als een stabiele munt wordt beschouwd.

Maar het werd dus een NEE!

In de peilingen voorafgaand aan het referendum sprak 46% zich voor toetreding uit, 46% tegen en 8% wist het niet. Op zich al een voorbode van hoe het af zou lopen.

De verleidingsstrategie van Brussel

Voorafgaand aan het referendum is er druk gelobbyd en politieke druk op de IJslandse bevolking uitgeoefend om voor nieuwe onderhandelingen met Brussel te stemmen. Zowel de premier als de minister van buitenlandse zaken behoren tot het pro EU kamp.

Daarbij werden, volgens de NOS als argumenten ingezet dat toetreding tot de EU zal leiden tot een minder hoge inflatie en lagere rentetarieven. De rente van de IJslandse centrale bank is 8 procent, terwijl die bij de Europese Centrale Bank 2,25 procent is.

De inflatie in het land is momenteel 5,6%, terwijl die in de Eurozone rond de 3% schommelt

Volgens oppositieleider Gudrun Hafsteinsdottir, aanvoerder van het nee-kamp, worden deze economische argumenten echter overdreven. Tegenstanders vrezen bij toetreding tot de EU voor verlies van  soevereiniteit en voor een val van het Bruto Binnenlands Product dat voor 40% uit  visserij bestaat.

Het grote risico op een sterk dalend BBP bij toetreding tot de EU

Op het moment dat een land tot de EU is toegetreden, is het verplicht om zijn visgebieden te delen met andere lidstaten. Dat volgt uit het Gemeenschappelijk Visserijbeleid van de EU. Het EU visserijbeleid was ook een reden voor de Engelsen om voor Brexit te stemmen.

In het VK maakt visserij echter maar 0,03% van het BBP uit en in IJsland dus 40%!

De EU stelt jaarlijks quota vast voor de maximale hoeveelheid vis die per soort gevangen mag worden. Deze quota worden verdeeld over de lidstaten via een vaste sleutel (relatieve stabiliteit). Dus na toetreding als lidstaat is IJsland de zeggenschap kwijt over welke soorten vis in welke hoeveelheden gevangen mogen worden en moet ze een aanzienlijk deel van de vangstmogelijkheden aan andere lidstaten af staan.

Dat bleek toch wat teveel gevraagd vanuit Brussel voor een land dat voor 40% van zijn inkomen van visvangst afhankelijk is.

Wat heeft het IJslandse volk verder tegen de EU?

Tijdens het referendum stemde 52,8 procent van de kiezers tegen de heropening van de onderhandelingen, terwijl 47,2 procent voor stemde.

De argumenten om tot de EU toe te treden, zoals hierboven genoemd, zijn vooral afkomstig van de pro-EU regeringen die IJsland de afgelopen twintig jaren heeft gekend. Een aantal van die argumenten – zoals de bedreigingen vanuit de VS – worden ook door de bevolking gedeeld, maar de meeste niet.

Het lijkt er sterk op dat de IJslandse bevolking minder risicomijdend is dan haar politici. Zelfs in deze bijzonder onzekere tijden.

Tegenstanders geloven dat de Europese Unie de IJslandse autonomie zal ondermijnen, aldus dit artikel van de Belgische staatsomroep VRT:  “Ze willen zelf blijven bepalen welke wetten van toepassing zijn voor hun land en die macht niet uit handen geven aan een parlement dat honderden kilometers verder ligt”.

De huidige Europese formule van IJsland is beter dan een toetreding tot de EU

IJsland verkeert onder de huidige omstandigheden in een ideale situatie binnen Europa:

• Het behoort tot de Europese Economische Ruimte (EER) wat betekent dat er geen in- of uitvoerrechten geheven worden tussen het land en EU lidstaten. Het enige nadeel ten opzichte van volledig EU lidmaatschap is dat alle goederenbewegingen met de EU geadministreerd moeten worden via de douane.
• Het land is lid van de NAVO dus zou zich net zo beschermd kunnen voelen als de andere EU lidstaten.
• Het land hoeft geen miljarden lidmaatschap per jaar aan Brussel af te dragen
• Het land hoeft de jaarlijkse tsunami van wetgeving uit Brussel niet te implementeren. Iets dat voor een klein land als IJsland ook bijna onmogelijk zou zijn, gezien de enorme investeringen die daarmee gepaard gaan.
• Het land houdt de mogelijkheid om het eigen monetair beleid vast te stellen en daarmee, in crisissituaties, de eigen economie te kunnen redden in plaats van in het ongezonde keurslijf van de Euro mee te hobbelen.
• Het land hoeft niet te vrezen dat parlementaire verkiezingen door Brussel worden gestuurd.
• Het land behoudt eigendom van de eigen visgronden
• Het land bepaalt zelf of, en hoeveel, asielzoekers het toelaat
• De bevolking hoeft niet te vrezen voor directe belastingen vanuit Brussel op hun inkomen en/of vermogen.

Tijd dat de Nederlandse bevolking echt wakker wordt en ziet wat een positie als IJsland binnen Europa voor geweldige voordelen biedt!