BNR ontrafeld?

Economische onheilsprofeten als de Duitse econoom Dr. Markus Krall voorspellen dat de euro – en vervolgens de EU – binnen vier maanden uiteen zullen vallen als gevolg van het beleid van de afgelopen jaren. Krall heeft meestal ongelijk gekregen, maar het klopt dat het eurogebied er sinds de Griekenland crisis van 2010-2012 nog niet zo slecht heeft voorgestaan. Een nieuwe crisis is goed denkbaar vanuit Frankrijk en/of Italië, maar dan vele malen ernstiger dan die van 2012 door de hogere rente op staatsschulden. Wat zou dat voor Nederlanders betekenen?

Hoe de eurozone opnieuw kwetsbaar is geworden

De Europese schuldencrisis van 2010-2012 werd tijdelijk bezworen. Griekenland werd gered, Portugal en Ierland kregen steunprogramma’s. De beroemde belofte van ECB-president Mario Draghi uit 2012 om te doen “whatever it takes” leek de redding van de euro.

Met die belofte “whatever it takes” begon een jarenlange operatie van geld bijdrukken en rentes verlagen, waarmee feitelijk de basis voor de huidige crisis werd gelegd. Beide draconische ECB-maatregelen zorgden ervoor dat zwakkere eurolanden massaal geld gingen lenen via de door de ECB opgekochte staatsobligaties. Daarmee begon een explosie in schulden die nu voor een aantal landen nu niet meer beheersbaar meer blijken te zijn. Vooral voor Frankrijk en dat land is een veelvoud van de kleine Griekse economie binnen de eurozone.

De eerste schuldenexplosie: 2008-2012

Toen Lehman Brothers in september 2008 omviel, was de gemiddelde overheidsschuld van de eurozone nog relatief klein. Volgens Eurostat bedroeg de schuld in 2008 ongeveer 69,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

In 2009 was dat al 79,2 procent, dus 10 procent meer. Tegelijkertijd liep het begrotingstekort van de eurozone op van 2,0 naar 6,3 procent van het bbp, aldus Eurostat.

De oorzaak was aanvankelijk de huizen- en bankencrisis in de VS. De eerste golf van leningen door EU-lidstaten ontstond hoofdzakelijk door de vele reddingsacties die landen moesten ondernemen om eigen banken met veel leningen in de VS overeind te houden.

Zo stak de Nederlandse staat in 2008 al 46,4 miljard euro in ING, ABN AMRO en een paar kleinere banken die onder dreigden te gaan aan hun Amerikaanse avonturen.

Hoe de crisis in de VS de begrotingen van EU-lidstaten uitholde

De verschillen tussen landen waren enorm. In 2007 bedroeg de Griekse schuld ongeveer 105 procent van het bbp, terwijl Ierland slechts 25 procent schuld had. Spanje stond op ongeveer 36 procent en Portugal op 63 procent.

Na de door de VS veroorzaakte bankencrisis veranderde dat beeld dramatisch. In 2009 stond Griekenland op zo’n 127 procent, Ierland op ruim 65 procent, Spanje op 53 procent en Portugal op 76 procent.

Het gevaarlijke was daarbij dat landen hun eigen munt hadden ingeruild voor één gemeenschappelijke munt, maar hun begrotingsbeleid nog nationaal bepaalden. Een zwak land als Griekenland kon dus niet meer zelfstandig zijn munt devalueren, maar wel geld lenen om een onrealistische begroting overeind te houden.

Van de VS naar de eurocrisis

In 2009 verloor Griekenland feitelijk het vertrouwen van de financiële markten nadat bekend werd dat het land jarenlang het begrotingstekort had vervalst. Deze Griekse fraude deed de  rente op Griekse staatsobligaties exploderen. Vervolgens verspreidde de onzekerheid zich naar Ierland, Portugal, Spanje en uiteindelijk Italië.

Hier ontstond een gevaarlijke zelfversterkende dynamiek. Als beleggers een land niet langer vertrouwen, eisen zij een hogere rente. Daardoor stijgen de rentelasten van de overheid. Het begrotingstekort wordt vervolgens groter, waardoor beleggers nog minder vertrouwen krijgen. De rente stijgt opnieuw.

De ECB-maatregelen van Draghi

Mario Draghi werd op 1 november 2011 president van de Europese Centrale Bank (ECB). Binnen een jaar na zijn aantreden, op 26 juli 2012 besloot hij de ECB-geldpers aan te zetten en de rentes drastisch te verlagen.

Dat besluit betekende een vrij abrupt einde aan de eurocrisis en het begin van de honderden miljarden aan staatsleningen die zouden volgen met goedkope – uit het niets bijgedrukte –  euro’s die vervolgens spaargeld waardeloos maakten en huizenprijzen in Europa opbliezen.

Corona: de tweede schuldenexplosie

In 2020 kwam de coronapandemie. Europese regeringen namen ongekende steunmaatregelen waarvoor weer bij de ECB aangeklopt werd. Werknemers, bedrijven en sectoren werden financieel met leningen ondersteund. Tegelijkertijd kelderden de belastinginkomsten.

De ECB nam heel snel de economische regie over binnen de eurozone. Opvallend snel, in maart 2020 – een week na het bekend worden van de pandemie – introduceerde zij het Pandemic Emergency Purchase Programme (PEPP). Het aanvankelijke programma bedroeg 750 miljard euro. Dat werd in juni 2020 verhoogd met 600 miljard euro en in december nogmaals met 500 miljard euro, waardoor het totale programma in 2020 alleen al uitkwam op 1.850 miljard euro.

Deze politiek had een belangrijke functie: het ongekend massaal bijdrukken van geld in combinatie met bijna nul procent rente, voorkwam dat de rente op staatsleningen van zwakkere eurolanden tijdens corona explodeerde.

Terwijl rijkere landen als Nederland deze ingrepen niet nodig hadden, werd de eurozone als geheel zo door de ECB overeind gehouden.

Huidige schuld eurozone: 14.244 miljard euro

Toen de pandemie voorbij was, verdwenen de schulden niet. Daarvoor waren – en zijn – de meeste economieën van eurolanden te zwak.

De grens voor de totale overheidsschuld (staatsschuld) in de Europese Unie is 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Eind 2025 bedroeg de overheidsschuld van de gehele eurozone 87,8 procent van het bbp. In het eerste kwartaal van 2026 was dat inmiddels 14.244 miljard euro ofwel 88,9 procent van het bbp.

(Bron: Eurostat)

Einde van de euro in zicht door de VS-Iran-oorlog?

De in bovengenoemde tabel genoemde schuldquotes alleen, zijn onvoldoende om het risico op uiteenvallen van de euro te beoordelen. De combinatie schuld + begrotingstekort + economische groei + rente bepaalt uiteindelijk de houdbaarheid van de euro.

De door de regering Trump gestarte oorlog in Iran jaagt de rente in de eurozone omhoog. Dat dreigt een aantal grote EU-lidstaten – vooral Frankrijk en Italië – fataal te worden. De Franse schuld is momenteel 118,5 procent van het bbp, de Italiaanse 138 procent.

Frankrijk kan zijn schulden niet meer aflossen en moet iedere maand nieuw geld lenen om de rentebetalingen van 77,4 miljard euro voor 2026 te kunnen voldoen, aldus de Europese Commissie.

Italië blijkt, ondanks de hogere staatsschuld, wel in staat rente te betalen.

Frankrijk bevindt zich ongeveer in de situatie van Griekenland in 2011, maar is vele malen groter.

Wat betekent dit alles voor Nederland?

Zelfs als de euro niet bezwijkt onder de schuldenlast van landen als Frankrijk en Italië, zullen er maatregelen genomen moeten worden die ons land ook treffen in het geval Frankrijk gered moet worden.

Om te snappen hoe ons land kan worden getroffen, gaan we terug naar de crisis in Griekenland. Toen heeft Nederland 11,9 miljard euro aan Griekenland geleend – ofwel ruim 700 euro per Nederlander – die nog niet is terugbetaald.

In 2011 bedroeg de Griekse staatsschuld 356 miljard euro, wat destijds neerkwam op 172 tot 175 procent van het bbp. De huidige Franse staatsschuld bedraagt tien keer zoveel: 3.536 miljard euro.

Het redden van Frankrijk of de euro, onder gelijke condities als Griekenland destijds, zou iedere Nederlander 7.000 euro kunnen gaan kosten!

De euro is een molensteen om de nek van Nederland geworden.

Onze mensen schreven al vaak over de kosten van immigratie – de letterlijke en figuurlijke kosten – voor de Nederlandse belastingbetaler. Immigratie blijkt steeds meer een professioneel opgezet verdienmodel te zijn geworden. De kosten lopen inmiddels zodanig op, dat ze steeds minder acceptabel zijn voor de Nederlandse belastingbetaler. Zeker niet nu de Nederlandse belastingen in hoog tempo worden opgeschroefd. Om er een financieel gevoel bij te krijgen, volgt een overzicht van het immigratie verdienmodel binnen de EU en in Nederland.

Het begint bij de EU in Brussel

Twan Houben Schreef eind 2025 een artikel over het immigratie-verdienmodel binnen de Europese Unie. De inhoud van zijn artikel is vanaf 12 juni dit jaar des te actueler omdat we vanaf die datum te maken hebben met het overkoepelende Europese asiel- en migratiepact dat wettelijk – voor alle EU-lidstaten – bepaalt welke minimale financiële verplichtingen voor ieder land afzonderlijk gelden.

Met het migratiepact gaan ook de volgende (positieve) nationale asielregels in:

• Nederland verkort de tijdelijke asielvergunning van 5 naar maximaal 3 jaar.
• De asielvergunning van onbepaalde tijd wordt afgeschaft.
• De mogelijkheid tot nareis van meerderjarige kinderen en ongehuwde partners wordt geschrapt.
• Eerdere mogelijkheden om een nieuwe asielaanvraag te doen bij nieuwe feiten en omstandigheden worden beperkt.

Naast bovenstaande verbeteringen voor Nederland, zit er ook (weer) een financieel addertje onder het gras van het nieuwe asiel- en migratiepact: EU-landen moeten gezamenlijk jaarlijks minimaal 30.000 asielzoekers overnemen van overbelaste landen, of per asielzoeker 20.000 euro aan boete betalen als er niet wordt overgenomen.

Dus landen die de meeste asielzoekers opvangen zoals Italië en Spanje, kunnen een aantal daarvan – onder regie van de EU – doorverwijzen naar andere EU-landen. Willen, of kunnen deze landen die doorverwezen asielzoekers niet opnemen, dan volgt een boete van 20.000 euro per geweigerde asielzoeker.

De partijen die op EU-niveau miljarden verdienen aan asielzoekers

Martin Lemberg-Pedersen, honorair universitair hoofddocent aan de afdeling Politicologie en Internationale Studies (PAIS) van de Universiteit van Warwick, deed onderzoek naar de asielindustrie in de Europese Unie en komt met de volgende partijen die grote financiële belangen hebben bij het in stand houden van de stroom van asielaanvragen:

• De industrie achter grenscontroles 

In zijn artikel gaat Lemberg-Pedersen met name in op “de ​​externalisering van grenscontroles naar private partijen en de gevolgen van de toenemende betrokkenheid van de wapen- en veiligheidsindustrie.”

De conclusie is dat deze industrie er voor lobbyt om migratie weg te halen bij de nationale politiek van lidstaten door het asielprobleem te framen als een acute, existentiële bedreiging voor de gehele EU-samenleving, haar cultuur en waarden.

Hiermee wordt zoveel mogelijk verantwoordelijkheid voor het nationaal oplossen van immigratieproblemen weggehaald bij regeringen van lidstaten en in Brussel neergelegd.

Met succes, als je de per 12 juni dit jaar van kracht geworden nieuwe Europese asielwetgeving bekijkt. De kwestie wordt ook weggehaald bij nationale politiek omdat er geen binnengrenzen meer zijn in de EU.

Operaties zoals Sophia in de Middellandse Zee en de bouw van duizenden kilometers aan hekwerken, zoals langs de Grieks-Turkse grensrivier Evros, zijn concrete voorbeelden van dit streven naar dominantie van de EU over nationale immigratiepolitiek.

De enige partij die tegen dit specifieke EU-beleid duidelijk stelling neemt is FVD.

• Het EU-militair-industriële complex

Een complex netwerk van wapenbedrijven (zoals Airbus, Leonardo, BAE Systems en Siemens), beveiligingsbedrijven, consultancybureaus (bijvoorbeeld McKinsey & Company) en financiële instellingen verdient grof aan het asielbeleid. Zij lobbyen actief voor meer investeringen in grensbewaking en presenteren zichzelf als de leveranciers van de ‘technologische fix’ inzake asielproblematiek. De grensindustrie werd in 2012 gewaardeerd op 25,8 miljard euro, een cijfer dat naar verwachting zal stijgen tot bijna 50 miljard euro.

• De financieringsindustrie

Dit betreft met name banken en investeringsmaatschappijen, die op pagina 19 van dit rapport terug te vinden zijn. Het gaat om de grootste partijen in de wereld die bij de EU lobbyen voor actiever Europees asielbeleid zoals onder meer BlackRock, The Vanguard Group en Morgan Stanley.

De commerciële partijen die in Nederland profiteren

Het mag duidelijk zijn dat de tientallen miljarden die de EU jaarlijks uitgeeft aan asielproblematiek, ook door de Nederlandse belastingbetaler worden opgehoest.

Naast die EU-lasten voor Nederland, zijn er heel specifieke partijen in ons land die de zakken weten te vullen met asielopvang waar de overheid steken laat vallen.

Onderzoeksjournalist Peter Siebelt geeft felle kritiek op het Nederlandse asielbeleid en de sociale spanningen rond opvanglocaties. Burgers voelen zich niet gehoord terwijl gemeenten azc-plannen doorvoeren in woonwijken. Volgens Siebelt zijn deze conflicten geen toevalligheden, maar het resultaat van decennialang opgebouwd beleid en een omvangrijk netwerk van betrokken partijen waaronder:

• De Nationale Postcode Loterij: volgens Siebelt een cruciale commerciële financier die via miljoenen aan donaties en subsidies de asiel- en migrantenlobby (zoals VluchtelingenWerk) in stand houdt.
• Commerciële advocatuur en juristen: advocatenkantoren en juridische adviseurs die verdienen aan de juridische procedures, bezwaarschriften en het procederen tegen de overheid namens asielzoekers.
• Commerciële media: mediabedrijven en platforms die fungeren als het pr-kanaal voor het netwerk om het asielbeleid publiekelijk te verdedigen en kritiek te smoren.
• De horeca die baat heeft bij de verhuur van kamers en bungalowparken in het kader van ‘noodopvang’.

Siebelt introduceert de term ‘asielindustrie’ als benaming voor een netwerk van ngo’s, vluchtelingenorganisaties, kerken, universiteiten, juristen, media en bepaalde politieke actoren dat volgens hem gezamenlijk het migratiebeleid en de rechtspraak beïnvloedt.

Protesten in Loosdrecht als voorbeeld

Aan de hand van de protesten in Loosdrecht hekelt Siebelt het handelen van lokale besturen: plannen zouden lange tijd achter de schermen worden voorbereid en buurtbewoners te laat of onvoldoende betrokken. Dit voedt gevoel van onmacht en het idee dat opvang ‘door de strot’ wordt geduwd.

Het Financieel Dagblad legt in dit artikel (paywall) uit dat het bedrijf LCHD (Le Cocq Holding Didam) tientallen miljoenen kon verdienen aan de incompetentie van het COA.

LCHD bemiddelde tussen hotels en overheid voor noodopvang van asielzoekers, vroeg aan die hotels een percentage bemiddelingskosten, maar pakte ondertussen ook nog marge omdat het de hotelkamers voor een aanzienlijk hoger bedrag aan de overheid verkocht dan het hotel zelf aan LCHD berekende, schrijft Geenstijl.

In dit NOS artikel lezen we dat het COA inmiddels een claim van 184,7 miljoen euro heeft neergelegd bij eenmanszaak LHCD dat noodopvang regelde.

Aangezien Nederland massaal voor de pro-EU-partij D66 koos – die zowel voor een centraal EU-asielbeleid is, een grotere rol van de EU in Nederland wil en jarenlang heeft aangetoond niet met belastinggeld om te kunnen gaan – zal de pinautomaat van de Nederlandse burgers in rap tempo verder worden geleegd.

Het ‘woke’ gedachtengoed, zoals vastgelegd in de DEI- en ESG-kaders, blijkt een exportmodel van Amerikaanse origine, ontwikkeld door adviesbureaus als McKinsey en PWC en met succes verkocht aan de EU en multinationals in de EU. Het is een miljardenbusiness geworden die het bedrijfsleven en de burgers steeds meer geld kosten, maar vooral discriminatie veroorzaken. Een overzicht.

Woke = ESG en DEI

Het begon ongeveer in 2021; de strijd tegen een ‘woke’-cultuur. Het nieuwtje lijkt er nu wel vanaf, zeker met het beleid van Donald Trump op dit terrein, maar ondertussen wordt het aan deze cultuur ontleende gedachtengoed verder omgezet in nieuwe (EU-)wetgeving, dure adviesproducten en verhoogde belastingen voor burgers.

De ‘woke-terreur’ zou Nederland teisteren, aldus schrijver Özcan Akyol in een van de vele columns over ‘woke’. Vooral de academische wereld zou in gevaar zijn. Henk Kummeling, rector magnificus van de Universiteit Utrecht, vindt de ‘doorgeslagen wokecultuur’ ‘heel erg bedreigend voor de universiteit en de academische ontwikkeling’.

Critici scharen ESG (Environmental, Social, and Governance) en DEI (Diversity, Equity, and Inclusion) vaak onder de paraplu van ‘woke’-kapitalisme. Zij zien dit als een ideologische agenda die prioriteit geeft aan sociale rechtvaardigheid en milieukwesties boven traditionele bedrijfsvoering, belangen van burgers of aandeelhouderswaarde.

Grote Amerikaanse adviesbureaus maken miljarden winsten met woke-ideologie

De Amerikaanse Rutgers Universiteit deed onderzoek naar de herkomst, het verdienmodel en de effectiviteit van de wokebeweging in het Westen. Dat onderzoek is hier te vinden.

Allereerst stelt het onderzoek vast dat de wereld van woke – inclusief ESG en DEI – een wereld van ‘netwerkbesmetting’ omvat; bedreigingen in het informatie-ecosysteem die bepalen hoe buitenlandse en binnenlandse actoren zich bezighouden met propagandaverhalen en onecht gedrag om gemeenschappen te verdelen. De studie van de Rutgers Universiteit werd dan ook uitgebracht onder verantwoordelijkheid van het Amerikaanse onderzoeksinstituut voor netwerkbesmetting NCRI.

Ondanks de grote nadelen voor de maatschappij die het Rutgers-rapport signaleert, wordt er ongeveer 10 miljard dollar per jaar aan deze hype verdiend. Alleen al door de Amerikaanse multinationale adviesbureaus zoals McKinsey, Deloitte, EY en PWC. Het is dan ook niet gek dat deze WEF-leden er bij het World Economic Forum op aan hebben gedrongen om hen te helpen deze ideologie in de markt te zetten.

De bijdrage van het WEF aan dit verdienmodel

De bijdrage die het WEF leverde aan de marktbewerking voor de ESG- en DEI-industrie is absoluut baanbrekend geweest. Het WEF ontwikkelde – samen met een paar grootste bureaus, de rapportagestandaarden voor jaarrekeningen met betrekking tot ESG-/DEI- meetbaarheid en rapportageverplichtingen van bedrijven.

Op deze manier hielp het WEF de ESG-markt voor multinationale organisatie-adviesbureaus open te leggen richting bedrijven die aan deze verplichtingen werden onderworpen.

De ESG-wetgeving van de EU – die in het verlengde van de WEF-activiteiten werd ontwikkeld –  dwingt bedrijven tot transparantie en duurzaamheid (Environmental, Social, and Governance) om de Europese Green Deal te bereiken.

Kernrichtlijnen zijn de CSRD (rapportage over impact op mens, milieu en klimaat), CSDDD (due diligence in eigen vestiging(en) en de keten) en de EU-Taxonomie (classificatie van duurzame activiteiten), die tegen 2026 strikter worden gehandhaafd en ook mkb-bedrijven indirect in de buidel gaan treffen.

Op deze manier werken het WEF en de Europese Commissie samen om een mooie, miljardengrote, nieuwe markt te ontwikkelen voor (Amerikaanse) adviesbureaus waardoor de kosten van het bedrijfsleven, inclusief het mkb, verder worden opgeklopt ten nadele van winstgevendheid, baanzekerheid en de portemonnee van burgers.

Wat zijn nu de maatschappelijke gevaren van deze ESG-/DEI-‘marktbewerking’?

De studie van de Rutgers Universiteit laat zien dat sommige vormen van DEI-training en ESG- regelgeving juist averechts kunnen werken. In plaats van meer begrip en harmonie te creëren, kunnen ze gevoelens van weerstand, onrechtvaardigheid en zelfs vijandigheid versterken.

Het doel van dit onderzoek was daarom om systematisch te testen wat de psychologische effecten zijn van specifieke vormen van DEI-/ESG-educatie, met name gebaseerd op zogenaamde “anti-oppressieve” of “anti-racistische” kaders.

De uitkomsten zijn volgens de auteurs opvallend:

• De groep die de anti-racistische teksten las, zag significant vaker racisme in zijn omgeving, ondanks het ontbreken van bewijs. Daarnaast waren deelnemers aan de anti-racismegroep meer geneigd om strafmaatregelen te steunen tegen collega’s zoals schorsing of verplichte anti-racismetraining. Een toename van polarisatie dus!

Belangrijk is dat de houding tegenover minderheidsgroepen niet positiever werd door het anti-racistische beleid.

Volgens de onderzoekers betekent dit dat de door bedrijven en adviesbureaus vaak gebruikte anti-racismeteksten geen empathie vergroten, maar wel leiden tot verhoogde achterdocht tegen mensen met een andere huidskleur of culturele achtergrond.

Teksten over anti-islamfobie blijken vaker tot een toename daarvan te leiden dan een afname.

Volgens de auteurs laat deze studie zien dat het DEI- en ESG-narratief niet alleen percepties beïnvloedt, maar ook nieuwe vooroordelen kan creëren, zelfs tegenover groepen of principes die voorheen neutraal werden gezien.

Kortom, de omvangrijke ‘woke’-wetgeving – tegenwoordig vooral door de EU geïnitieerd – levert een prachtig verdienmodel op voor grote organisatieadviesbureaus, is zeer kostbaar voor bedrijven, mkb en burgers, en levert vaak ook nog eens het tegenovergestelde effect op van wat de bedoeling was.

Heeft de Amerikaanse regering wellicht toch nog iets goeds gedaan naast alle negatieve effecten van Amerikaans beleid op de wereldeconomie de laatste twee jaar.