Politiek

Hofhouding Kaag groeit bijna twee jaar met 30 fte per week

Avatar foto

op

Hofhouding Kaag groeit bijna twee jaar met 30 fte per week
Deel dit nieuws
Foto: ANP

Worden we allemaal een beetje armer? Van het ministerie van Financiën kun je dat moeilijk zeggen: minister Kaag nam gemiddeld, elke dag sinds ze deze uitspraak deed, vier nieuwe ambtenaren aan. Daar bovenop komen nog extern ingehuurde krachten: alleen al voor de afhandeling van de toeslagenaffaire kost dat in 2023 rond de 280 miljoen euro.

Dit gaat dus alleen om consultants en andere extern ingehuurde partijen, niet om de eigen ambtenaren van de dienst die ermee bezig zijn. De cijfers heeft Kaag op een rij gezet na vragen uit de Tweede Kamer over de nieuwe Miljoenennota.

Het ministerie van Financiën gebruikt in al haar geledingen externe arbeidskrachten, twee derde ongeveer houdt zich niet met de stroperig verlopende afhandeling van het toeslagenschandaal bezig. In totaal kost externe inhuur op dit ene ministerie dit jaar bijna 800 miljoen euro.

Dit betekent dat Kaag voor consultants en andere externen per dag ongeveer 2,18 miljoen euro kwijt is (en dit dan ook op zon- en feestdagen). Deze tijdelijk gecontracteerde medewerkers moeten worden opgeteld bij een ook al stevig uitgedijd personeelsbestand van ambtenaren in loondienst van Financiën.

Sigrid Kaag gaf vorig jaar februari al bij het lossen van het eerste schot in Oekraïne de oorlog in dit land de schuld van de enorme prijsstijgingen, terwijl inflatie juist ontstaat wanneer er te veel geld is bijgedrukt, zoals de Europese Centrale Bank in het vorige decennium deed.

Haar woorden toen waren omineus: “we zullen allemaal een beetje armer worden”. Maar dat geldt niet voor haar hofhouding. Die groeide met maar liefst 2600 voltijdbanen, sinds ze deze uitspraak deed.

Wie zijn die mensen?

Voor het ministerie van Financiën werkten eind augustus 35.797 fte, genoeg om een groot voetbalstadion mee te vullen. De meeste nieuwkomers zijn gaan werken voor de Belastingdienst, die enkele jaren geleden zichzelf kapot reorganiseerde door een veel te aantrekkelijke vertrekregeling aan te bieden.

Kaag specificeert de verdeling van het externe personeel zo: “Over de gehele linie houden de uitgaven voor externe inhuur met name verband met de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt, de behoefte aan tijdelijk personeel en specifieke kennis die noodzakelijk is. Bij de Belastingdienst vindt de externe inhuur vooral plaats bij de dienstonderdelen Informatievoorziening (het ICT-bedrijf van de Belastingdienst) en Klantinteractie & Services (de BelastingTelefoon; het betreft hier uitzendkrachten). Bij Dienst Toeslagen vindt externe inhuur voornamelijk plaats bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen ten behoeve van de hersteloperatie.”

Wat doen die mensen?

De peperdure inhuur is vaak nodig, om de kernprocessen van de diensten van het ministerie in de lucht te houden. Met name de automatisering van de Belastingdienst is een acuut probleem, dat evenwel niet makkelijk op te lossen is.

Andere ambtenaren adviseren minister Kaag, bijvoorbeeld over wat te doen met de plannen die de Tweede Kamer heeft ingediend tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Het ministerie heeft zich vol ijver op de plannen gestort, en dan in het bijzonder op de financiering daarvan, zoals die was aangedragen door het parlement. Tijdens het debat werd voor miljarden versleuteld aan de plannen van Prinsjesdag, vooral om te zorgen dat de burger er volgend jaar niet te veel op achteruit gaat door allerlei belastingverhogingen.

Het advies van Kaag en haar ambtenaren is vrijdag uitgekomen, en het is kraakhelder: bijna alle plannen krijgen een dikke onvoldoende. En als het technisch en financieel wél haalbaar is om een idee uit te voeren, zoals de (niet goedkope en niet onomstreden) verhoging van het minimumloon, dan is er te weinig tijd om dit wettelijk te regelen.

Een half jaar uitstellen kan, maar daar zou de Tweede Kamer wel een nieuwe toeslagencrisis mee kunnen veroorzaken, schrijft Kaag: “Hierbij geldt het aandachtspunt dat een verhoging per 1 juli 2024 leidt tot inkomensstijgingen halverwege het jaar, wat gevolgen kan hebben voor de hoogte van inkomensafhankelijke regelingen, zoals toeslagen. Daarmee kan invoering per 1 juli mogelijk tot terugvorderingen van toeslagen en naheffingen bij de inkomstenbelasting leiden.”

Met de kennis van nu over het toeslagenschandaal, die uitbreidt als een olievlek met elk verhoor in de parlementaire enquête Fraudebeleid, komt zo’n waarschuwing steeds meer over als een verkapt dreigement. Het is als de maffioos die de winkelier waarschuwt welk onheil hem zou kunnen overkomen als hij geen beschermingsgeld wil betalen.

Maar de realiteit van de Rijksoverheid van Nederland in 2023 is een stuk minder spannend: het teveel ingrijpen in de belastingen en premies ineens kan gewoon letterlijk niet worden uitgevoerd, omdat er niet genoeg mankracht is om op tijd alle bakens te verzetten. Want overal grijpt het ene tarief in op de hoogte van de andere premie, en die werkt weer door elders, enzovoorts.

Strooien met geld

Het beste is een totale hervorming van het stelsel van belastingen, daar is de politiek dan ook al een kleine tien jaar mee bezig. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis schreef in zijn eentje zelfs een uitgebreid voorstel. Maar sinds zijn partij in de regering zit, is het ministerie van Financiën niet langer de plek waar op de centjes wordt gelet, maar de plek waar het geld er het hardst uit spuit en op gaat aan zaken die op voorhand niet nodig zouden zijn.

Wopke Hoekstra strooide al voor de coronapandemie met geld, denk aan de aandeleninkoop van KLM, een financiële zeperd van jewelste. In de vorige kabinetsformatie kwamen daar een stikstof- én een klimaatfonds van beide meer dan 20 miljard euro bij. Geld dat bedoeld is om grondbezitters uit te kopen, en geld voor de fossiele reuzen uit de Nederlandse industrie, om hun CO2 onder de grond op te kunnen slaan om aan de internationale rekenregeltjes te kunnen voldoen.

Op politiek niveau getuigt dit alles vooral van intellectuele armoede (of luiheid) die in de weg staat dat problemen écht worden opgelost. Maar in de portemonnee van de Nederlandse belastingbetaler komt die armoede tot uitdrukking in echte euro’s.

INDEPEN staat voor een onafhankelijk en pluriform medialandschap met ruimte voor kritische en diepgaande journalistiek. Steun onafhankelijk nieuws voor slechts €2 per maand.

JA, ik help jullie!

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Politiek

Wanneer macht kritiek niet meer verdraagt

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Wanneer macht kritiek niet meer verdraagt
Foto: ANP

Op 18 december 2025 werd onafhankelijk journalistenplatform Euractiv in de ban gedaan door Ursula von der Leyen. Euractiv is een Europese nieuwswebsite gericht op EU-beleid, opgericht in 1999. De journalisten zijn niet meer welkom op informatiebijeenkomsten van de Europese Commissie omdat ze teveel leugens en verdraaiingen van de waarheid van de Commissie aan het licht brachten. Na het idiote idee voor een eigen spionagedienst, gaat Von der Leyen nu alle democratische grondbeginselen te buiten met deze snoeiharde censuur.

Onafhankelijke journalistiek op de vijandenlijst van de Europese Commissie

Dit artikel legt uit wat er precies is gebeurd tussen Euractiv – dat al 26 jaar verslag doet van ontwikkelingen binnen de EU – en de kliek van Ursula von der Leyen.

Euractiv schrijft op de eigen website: “Helaas staat onafhankelijke journalistiek in Europa nu op de vijandenlijst. Sterker nog, het is een bedreigde soort geworden nu oude bedrijfsmodellen afbrokkelen en invloedrijke figuren de leemte opvullen om media te financieren.”

Dat geldt met name voor Brussel, waar veel media worden gefinancierd en beïnvloed door de Europese Commissie zelf, door buitenlandse regeringen, lobbyisten – en in sommige gevallen door al deze partijen tegelijk. Onafhankelijke partijen worden in deze omgeving in toenemende mate geweerd, zoals Euractiv aan den lijve heeft ondervonden.

Ik merk het zelf ook op LinkedIn. Al mijn berichten en analyses over de EU – terwijl ze altijd zijn gebaseerd op betrouwbare bronnen – worden de laatste twee maanden geboycot. In het eerste uur na plaatsing, schiet het aantal lezers nog vlot boven de 1.000, om daarna stil te vallen. In de daaropvolgende 24 uur trekt het nog slechts een paar honderd nieuwe lezers in plaats van de 20.000 – 30.000 lezers van voorheen.

Via de DSA heeft de Europese Commissie ook LinkedIn gemuilkorfd. Het gaat helemaal niet meer om het tegenhouden van desinformatie of misinformatie, maar om het tegenhouden van onwelgevallige informatie, ook wel censuur genoemd.

Waarom wordt Euractiv gecensureerd door de Europese Commissie?

Begin 2025 is Euractiv gestart met het injecteren van een flinke dosis kritische journalistiek in de ‘EU-bubbel’, naar aanleiding van de steeds meer extremistische standpunten van Ursula von der Leyen en wetgeving zoals de DSA.

Niet alle EU-ambtenaren reageerden even positief, met name de Europese Commissie, die onlangs Euractiv de toegang tot haar achtergrondbriefings heeft ontzegd. Dat zijn de besloten sessies waarin de adviseurs van Ursula von der Leyen proberen de pers te sturen over de boodschap die Von der Leyen over een bepaald onderwerp aan de pers wil overbrengen.

De toenemende censuur weerspiegelt een bredere sfeer van vijandigheid vanuit de commissievoorzitter jegens journalisten die weigeren zich aan haar dictaten te houden. De verslaggevers zijn zelfs rechtstreeks verbaal beledigd door medewerkers van Von der Leyen, aldus Euractiv.

De EU – onder Ursula – glijdt steeds meer af richting een fascistisch bolwerk van extremistisch denkende bureaucraten die “het Europese volk” als een minderwaardig stelletje minkukels beziet.

Leugens Von der Leyen opnieuw ontmaskerd

Ursula von der Leyen heeft in haar twijfelachtige politieke loopbaan een heel spoor van persoonlijke instabiliteit, manipulatie en financieel wanbeleid achtergelaten, maar blijft toch de lieveling van de Europese en Amerikaanse elite.

In haar meest recente schermutseling met de waarheid – resulterend in de censuur van Euractiv – gaat het waarschijnlijk om de ontkrachting van de leugen die door de Europese Commissie werd verspreid, dat piloten van Von der Leyen gedwongen waren om ‘papieren kaarten’ te gebruiken om haar vliegtuig in Bulgarije te landen te midden van een vermeende Russische aanval op het navigatiesysteem. Iets dat aantoonbaar onjuist bleek.

Von der Leyen laat immers geen kans onbenut – ook niet als daar een leugen voor nodig is – om de EU verder te laten escaleren richting een oorlog met Rusland. Dat is immers in het belang van een aantal van haar sponsoren uit het militair-industrieel complex.

Of was het misschien dat Euractiv haar paranoïde plan voor een Europese inlichtingendienst aan de kaak stelde? Of is het simpelweg dat Euractiv – net als de auteur van dit stuk – keer op keer benadrukt dat Von der Leyen ongeschikt is voor de rol die haar is toebedeeld?

De Europese Commissie is een grote peuterspeelzaal geworden

Als je het meer dan treurige verloop van de Europese Commissie onder Ursula von der Leyen beschouwt, ontkom je niet aan een vergelijking met de dynamiek van een gemiddelde peuterspeelzaal:

  • Ursula speelt graag de ‘bully’ in die zaal, maar weet wanneer ze het veld moet ruimen voor een nog grotere machthebber.
  • De zaal kent zijn eigen regels, maar die zijn er om overtreden te worden zoals in het geval van Pfizer, of bij de aankoop van wapens voor Oekraïne.
  • Als je stiekem verboden dingen hebt gedaan in de peuterspeelzaal, tracht je de bewijzen daarvan te laten verdwijnen. Je kunt er als peuter immers niet tegen als je ergens al voor verantwoordelijk wordt gehouden. Verantwoordelijkheid nemen is immers iets voor volwassenen en dat ben je nog niet.
  • Als je wat hebt gestolen van andere peuterspeelzaalgenootjes, dan probeer je die diefstal weg te moffelen.
  • Als je teveel last krijgt van andere pestkoppen in de peuterspeelzaal, dan zorg je ervoor dat ze zo snel mogelijk verdwijnen zoals mede Commissaris Thierry Breton een jaar geleden heeft gemerkt.

Om met de woorden van het Euractiv-artikel te eindigen:

“In zijn beschouwingen over macht en machtsmisbruik concludeerde Machiavelli dat ‘iedereen ziet wat je lijkt te zijn; weinigen ervaren wat je werkelijk bent.’

Als er verder niets is, weten we nu in ieder geval wat de Commissie is.”

Verder Lezen

Politiek

Hoe de Trilaterale Commissie de EU en Nederland beïnvloedt

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Hoe de Trilaterale Commissie de EU en Nederland beïnvloedt
Foto: ANP

De Trilaterale Commissie (TC) is een zeer invloedrijke elite-organisatie, opgericht in 1973 door Amerikaanse grootbanken samen met David Rockefeller, om de politieke en economische samenwerking te sturen tussen Noord-Amerika, West-Europa en Japan. Met circa 300-350 vooraanstaande leden uit politiek, zakenleven en de academische wereld die bijeenkomen om de westerse wereld politiek vorm te geven. De TC kende ook een aantal Nederlandse leden die mee hebben gestuurd aan de politieke keuzes binnen ons land en de EU. Een beknopt overzicht.

Wegen van invloed

De TC oefent invloed uit op twee manieren:

  1. ideeën en aanbevelingen via taskforces en rapporten

Taskforces produceren beleidsaanbevelingen rond prioriteiten zoals ‘duurzaam kapitalisme’, milieu, digitalisering, AI of geopolitieke samenwerking. Deze teksten worden vervolgens gebruikt door beleidsmakers en denktanks, en vaak in nationale of EU-discussies als referentiekader ingezet. Een recent voorbeeld is de Task Force on Global Capitalism in Transition, dat in 2022 een uitvoerig rapport publiceerde met aanbevelingen voor een nieuwe vorm van kapitalisme waarin de energietransitie centraal staat.

  1. netwerk- en elitekanalen

Leden ontmoeten elkaar op besloten, regionale bijeenkomsten en plenaire sessies. De waarde ligt in vertrouwelijke uitwisseling tussen personen die later beslissingsmacht krijgen (ministers, bankpresidenten, CEO’s). Dergelijke ‘boardroom-to-government’-routes laten ideeën van de Trilaterale Commissie binnen regeringen groeien via persoonlijke aanbevelingen, expert-commissies en gezamenlijke publicaties. Wetenschappelijke literatuur noemt dit type ‘power without representation’: beleidsvorming via gesloten netwerken die uiteindelijk zich manifesteren in politieke besluitvorming.

Van trilaterale taskforce naar de Europese Commissie, de VN en de G7

De belangrijke ‘Task Force on Global Capitalism in Transition’ kent drie speerpunten:

  1. klimaat en de weg naar netto-nul in 2050
  2. digitale revolutie en inclusie
  3. ongelijkheid en gelijke kansen

De inhoud van die drie trilaterale speerpunten lopen volledig synchroon met de langetermijnstrategie van de EU en de SDG’s van de Verenigde Naties.

Bovendien loopt de deadline voor de plannen van de Trilaterale Commissie, de EU en de VN gelijk; alle plannen moeten in 2050 gerealiseerd zijn.

De Task Force on Global Capitalism in Transition kent echter nog een andere vertaalslag dan wat hiervoor gesteld is met betrekking tot de EU en VN, namelijk de G7 climate club, bestaande uit de landen van de G7: Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, aangevuld met lidstaten van de Europese Unie.

“De Klimaatclub streeft ernaar de snelle en ambitieuze implementatie van het Akkoord van Parijs te ondersteunen en de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C. Als inclusief forum van staten zal de Klimaatclub helpen de decarbonisatie van industrieën te versnellen, maatregelen ter vermindering van emissies verder te ontwikkelen en het risico op koolstoflekkage tegen te gaan”, aldus de website van deze speciale club binnen de G7 landen.

Het idee om een speciale Klimaatclub op te richten met de doelen zoals geadopteerd door de G7-landen, is weer terug te vinden op pagina 23 van de Task Force on Global Capitalism in Transition uit voorjaar 2022.

Tot slot werken de EU en de Trilaterale Commissie ook samen in bepaalde dossiers zoals blijkt uit dit document, dat is opgesteld door een aantal leden van de TC die eveneens rechtstreeks de EU adviseren.

Invloed op Nederlandse politiek

In Nederland functioneert de route op vergelijkbare wijze als binnen de EU: TC-leden met Nederlandse nationaliteit en functies in de politiek of bedrijfsleven zoals Rob Jetten, Hans Wijers en Klaas Knot gebruiken hun netwerken om het beleid van de TC in ons land geïmplementeerd te krijgen. De invloed is vaak direct als deze verloopt via:

Als meerdere personen uit de Nederlandse elite dezelfde oplossingen van TC-beleid overnemen, ontstaat nationale beleidsconvergentie richting de aanpak die de TC wenselijk acht. Deze blijkt duidelijk bij het beleid dat de Trilaterale Commissie voorstaat inzake de gewijzigde vorm van het kapitalisme, waarbij de hoofdstukken klimaat (Jetten) en bankwezen (Knot) duidelijk herkenbaar zijn in de uitlatingen van beide heren in de media. Zowel Jetten als Knot staan nog op de actuele ledenlijst van de Trilaterale Commissie. Hans Wijers is een voormalig lid van de TC.

  • persoonlijke overdracht:

Een lid dat later in staatsdienst of bij De Nederlandsche Bank (DNB) zit, zoals Klaas Knot, kan inzichten die in TC-bijeenkomsten zijn opgedaan meenemen in beleidsnota’s van DNB, de ECB of in bilaterale besprekingen met Europese partners.

Maar: directe, aantoonbare ‘Trilateral orders’ bestaan niet.

‘Bewijs’ is doorgaans de overlap van thema’s, niet een juridisch bindende lijn van TC → Nederlands kabinet. Academische literatuur benadrukt deze nuance: invloed is overduidelijk aanwezig, maar zelden eenduidig vast te stellen. Duidelijk is wel dat de Amerikaanse financiële sector en politiek, via de Nederlandse leden van de TC, direct invloed uitoefent – ook in de media – op het Nederlandse politieke denken.

Wat deden, of doen, de Nederlandse leden van de Trilaterale Commissie?

Hans Wijers (zakelijk/economie):

Wijers is expliciet genoemd als deelnemer aan de Task Force on Global Capitalism in Transition en droeg als voormalig D66-minister en topbestuurder (Akzo-Nobel) inhoudelijk bij aan discussies over kapitaalstromen en benodigde transities voor industrie en klimaat.

Joris Voorhoeve (defensie/buitenlandse zaken):

Als voormalig minister van Defensie bracht Voorhoeve vooral expertise op het terrein van veiligheid en trans-Atlantische samenwerking in. Wikipedia vermeldt zijn lidmaatschap.

Dick Benschop (internationaal bestuur/bedrijfsleven):

Benschop verschijnt op de actuele ledenlijst (2025) en is zichtbaar als deelnemer in netwerken waar governance en internationale betrekkingen worden besproken.

Zijn bijdrage is vooral adviserend en netwerkingsgericht.

Rob Jetten (klimaat/EU-beleid):

Jetten staat vermeld als Europees lid op de actuele ledenlijst. Zijn expertise in klimaat en EU-samenwerking betekent dat hij een logische gesprekspartner is in panels over klimaattransitie en het werk van de Europese Commissie.

Publieke, concrete Trilateral-papers met zijn naam ontbreken.

Klaas Knot (monetair/financieel):

In zijn tijd als DNB-president en ECB-bankier was Knot een klassieke bruggenbouwer tussen nationale en Europese centrale bankpraktijk en internationale – door de VS gestuurde –  financiële beleidsdiscussies. Zijn TC-lidmaatschap begon in 2011 en loopt door tot de huidige ledenlijst van 2025.

Corien Wortmann-Kool en Louise Fresco:

Beiden leveren expertise, respectievelijk op pensioenen/financiën en voedsel/landbouw; ze verschijnen op lijstjes van TC-leden en in netwerken met invloed op EU-beleidsagenda’s. Wortmann-Kool was lid van het Europees Parlement ten tijde van haar TC-lidmaatschap.

Tot slot

In een langjarige studie van de Canadese University of Victoria werd onderzocht wat de meest invloedrijke en machtigste lobbygroep is van de internationale elite. Uit die studie kwam de Trilaterale Commissie als – een stille en onopvallende – nummer 1 uit de bus! Boven die andere – meer bekende – clubs als Bilderberg en het WEF.

Rob Jetten als premier betekent aanzienlijke belangenvertegenwoordiging van de TC en daarmee de VS en EU in ons land.

Verder Lezen

Politiek

Globalisering oorzaak van ‘extreem’links en -rechts

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Globalisering oorzaak van ‘extreem’links en -rechts
Foto: ANP

In de tweede helft van de twintigste eeuw werd politiek ingedeeld langs de klassieke scheidslijn tussen links en rechts. Linkse partijen legden nadruk op herverdeling, sociale zekerheid en sterke publieke voorzieningen. Rechtse partijen stonden juist voor economische vrijheid, minder overheidsinterventie en behoud van nationale grenzen en traditionele waarden. Globalisering, internationale handel en de opkomst van mondiale markten hebben ertoe geleid dat linkse en rechtse partijen naar elkaar toe zijn gegroeid. Alleen aan de  flanken worden de traditionele tegenstellingen nog stevig benadrukt. Dat wordt nu ‘extreem’ genoemd.

De rol van globalisering

Globalisering heeft vanaf de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw het traditionele links en rechts in de nationale politiek vervangen, schreef dagblad Trouw in 2017.

Nationale economieën raakten verweven met internationale markten, productieketens werden wereldwijd verspreid en kapitaal kon zich vrij bewegen over landsgrenzen heen. Landen die zich openstelden voor internationale handel profiteerden aanvankelijk van economische groei, maar liepen ook tegen uitdagingen aan zoals toegenomen werkloosheid.

Globalisering leidde ook tot een  fors toegenomen afhankelijkheid van Amerikaanse financiële markten, aldus dit rapport van het Centraal Planbureau (CPB) uit 2024.

Voor politieke partijen betekende globalisering dat klassieke formules minder goed werkten. Traditioneel links beleid bleek schadelijk voor de concurrentiepositie van een land. Ook werd duidelijk dat een volledig vrije markt –  ideaal van rechts – tot grotere sociale ongelijkheid leidde. De door globalisering opgedrongen noodzaak tot pragmatische oplossingen leidde tot een opwaardering van het neoliberalisme, zoals verkondigd door de presidenten Reagan en Thatcher in de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Clinton en Blair als katalysatoren

Neoliberalisme als hernieuwde vorm van het klassieke liberalisme werd in belangrijke mate vormgegeven door Bill Clinton in de Verenigde Staten en Tony Blair in het Verenigd Koninkrijk.

Bill Clinton

Toen Clinton in 1993 president werd, bevond de Amerikaanse economie zich in een transformatie. Globalisering en technologische vooruitgang vormden de noodzaak voor een nieuwe vorm van kapitalisme. Clinton wilde de Amerikaanse Democratische Partij, traditioneel sterk in linkse thema’s, moderniseren. Onder het motto van de ‘Third Way ‘ combineerde hij marktgericht denken met een sociaal gezicht.

Een bekend voorbeeld van zijn enthousiasme voor globalisering is het initiatief voor vrijhandelsovereenkomsten, zoals NAFTA (North American Free Trade Agreement). Terwijl eerdere democratische leiders vooral kozen voor bescherming van Amerikaanse banen, zag Clinton open markten als een kans voor groei en innovatie.

Tony Blair

De kersverse Britse premier Tony Blair volgde – zoals altijd – de president van de VS en presenteerde in 1997 zijn ‘New Labour‘; een huwelijk tussen linkse en rechtse politiek. Blair continueerde veel van de neoliberale hervormingen die zijn voorganger Margaret Thatcher had doorgevoerd, zoals privatiseringen en deregulering. Zijn aanpak was pragmatisch: economische groei via intensievere samenwerking met de VS. Dat leidde volgens sommige politicologen in het jaar 2000 tot de val van de verzorgingsstaat.

Het beleid van Blair en Clinton – beiden oorspronkelijk socialisten – impliceerde dat globalisering vroeg om het verdwijnen van  de traditionele links-rechts-tegenstelling en het afbouwen van de verzorgingsstaat vanwege de daaraan verbonden kosten.

Vervagende verschillen tussen links en rechts in Nederland

De koerswijzigingen van Clinton en Blair werden breed opgevolgd. Andere linkse partijen in Europa en daarbuiten volgden het voorbeeld, maar ook rechtse partijen schoven richting het midden. Het idee dat globalisering onomkeerbaar was, veroorzaakte deze dynamiek.

In ons land leidde dat tot paarse kabinetten waardoor de macht van D66 fors toenam in de Nederlandse politiek. Toenmalig premier Wim Kok – eveneens in navolging van VS-president Clinton – verklaarde zijn ideologische veren af te schudden.

Zowel linkse als rechtse partijen zetten in op meer internationale samenwerking en global governance, waardoor supranationale organisaties zoals de VN, de EU en het WEF steeds meer macht kregen.

Onderzoek van de Universiteit van Leiden toont aan dat globalisering en het daaropvolgende opheffen van traditionele politieke stromingen tot gevolg hebben dat de verzorgingsstaat wordt afgebouwd, maar (nog) niet afgeschaft.

Dit alles leidde tot steeds minder verschil tussen de grote partijen zoals VVD, CDA en D66. Alles werd ‘centrum-rechts’ of ‘centrum-links’. Politieke keuzes verschilden in nuances, niet in fundament.

Traditioneel links en rechts werden ‘extreem’ door afbouw verzorgingsstaat

Al in 2005 was het zonneklaar; globalisering leidt tot een veel grotere kloof tussen arm en rijk door de afbraak van die verzorgingsstaat.

Het oude ‘links’ – inmiddels ‘extreemlinks’ – verzet zich tegen globalisering en vrijhandel en blijft pleiten voor bescherming van nationale industrieën. Het oude ‘rechts’ – inmiddels ‘extreemrechts –  legt de nadruk op nationalisme, culturele homogeniteit en het sluiten van grenzen – zowel economisch als migratiegericht.

De overeenkomsten tussen ‘extreem’links en -rechts zijn, dat ze beiden tegen globalisering en tegen een centrale rol van supranationale organisaties als de EU zijn. Ook zijn beide groeperingen fel gekant tegen de ultrarijken, oftewel elite, die als gevolg van die globalisering de macht en rijkdom in de wereld verdelen terwijl de politiek daarvoor formeel verantwoordelijk is.

Globalisering loopt op haar laatste benen

Hoewel globalisering de mainstream politiek – en media – tot een eenheid omvormde, is dit niet zonder kritiek. Het gevoel dat ‘politieke partijen toch allemaal hetzelfde doen’ heeft geleid tot massale onvrede onder de Nederlandse bevolking over de huidige generatie politici.

Net zoals in de jaren negentig komt ook nu de ommezwaai weer uit de VS.

President Trump – gevreesd en gehaat bij alle Europese mainstream politiek – kwam met zijn ‘America First’-politiek, die gericht is op de heropbouw van de Amerikaanse industrie en economie door het afbouwen van globaliseringsketens.

Het voorbeeld van Trump wordt inmiddels in steeds meer EU-lidstaten en daarbuiten gevolgd, en dat leidt tot steeds grotere maatschappelijke spanningen, protesten en geweld. Geweld dat gevoed wordt door toenemende armoede, massa-immigratie en afgebroken democratieën in het Westen, als gevolg van globalisering waarvan alleen een kleine elite heeft geprofiteerd.

Bij globalisering hoort een nieuwe wereldorde waarin de macht gecentraliseerd is; iets waar alleen die absolute ‘bovenklasse’ profijt van zal hebben en dus niet in het belang van de bevolking zal zijn.

Waar in de jaren negentig maatschappelijke veranderingen geleidelijk en rustig verliepen, blijkt het er in de huidige tijd beduidend minder kalm aan toe te gaan.

Het tij moet gekeerd moet worden. Daarvoor is een ander soort politieke leiders nodig dan we nu hebben. Die zijn momenteel niet te vinden in het centrum, noch aan de flanken.

De wereld, vooral het Westen, gaat een aantal zeer onrustige jaren tegemoet met een intensieve strijd tussen die kleine heersende klasse superrijken en steeds grotere groep ontevreden burgers. De uitkomst van die strijd is hopelijk: minder globalisering en meer gelijkwaardige welvaartsgroei, door meer gelijkwaardige samenwerking tussen de machtsblokken EU, VS en China, in plaats van de huidige situatie van oorlogsdreigingen.

Verder Lezen

Recent

Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio
Klimaat2 dagen geleden

Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio

De Amerikaanse president Trump heeft een meer dan symbolische daad verricht door de VS terug te trekken uit 66 internationale...

Nieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen Nieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen
Economie3 dagen geleden

Nieuwe EU-ketenregels dreigen inflatie aan te jagen en mkb te vernietigen

Vanaf 2026 en 2027 gelden nieuwe EU-regels die bedrijven verplichten tot transparantie over herkomst en milieu-impact van de gebruikte materialen...

Europese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten Europese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten
Economie4 dagen geleden

Europese Commissie trekt zich niets aan van (Mercosur) protesten

Er gaat regelmatig wat goed fout in de Europese Unie als gevolg van beleid van de Europese Commissie. Denk aan...

De mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland De mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland
Economie5 dagen geleden

De mogelijke gevolgen van de Bulgaarse euro voor Nederland

Per 1 januari 2026 heeft de Bulgaarse regering, na maandenlange massale burgerprotesten,  de euro als wettig betaalmiddel ingevoerd. De euro...

Zakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit Zakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit
Economie6 dagen geleden

Zakendoen met de VS holt Nederlandse economie uit

Het Centraal Planbureau (CPB) deed voor de Nederlandse politiek onderzoek naar de gevaren van economische en financiële samenwerking met de...

Armoede in Nederland neemt toe Armoede in Nederland neemt toe
Economie1 week geleden

Armoede in Nederland neemt toe

Uit nieuwe cijfers van het CBS uit december 2025 blijkt dat de armoede in Nederland voor het eerst in vijf...

Bewuste onwetendheid drijft maatschappij afgrond in Bewuste onwetendheid drijft maatschappij afgrond in
Column1 week geleden

Bewuste onwetendheid drijft maatschappij afgrond in

Lange, nee zeer lange tijd, heb ik mij afgevraagd hoe het toch mogelijk is dat op het oog intelligente mensen...

Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit
Klimaat1 week geleden

Het jaar 2025 haalt de broeikastheorie onderuit

De laatste drie jaar behoren wereldwijd tot de warmste jaren sinds de metingen rond 1850 begonnen zijn, maar anders dan...

VS voornemens NAVO-lidstaat aan te vallen? VS voornemens NAVO-lidstaat aan te vallen?
Buitenland2 weken geleden

VS voornemens NAVO-lidstaat aan te vallen?

De NAVO lijkt op het punt te staan het meest ondenkbare moment in haar geschiedenis mee te maken: de machtigste...

Wie bepaalt wat een dreiging is? Wie bepaalt wat een dreiging is?
Column2 weken geleden

Wie bepaalt wat een dreiging is?

Cees van den Bos heeft een uitgebreid artikel (bomenenbos.substack.com) geschreven over de complexiteit die schuilgaat achter het functioneren van onze...

Trending

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

© Stiching Indepen - alle rechten voorbehouden. - indepen.eu | KVK: 88160408 | Algemene voorwaarden

Colofon FAQ Contact

Volg ons via

 


Dit zal sluiten in 0 seconden