Klimaat

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan

Avatar foto

op

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan
Deel dit nieuws
Foto: ANP

De Amerikaanse klimaatonderzoeker Michael Mann klaagde in 2012 twee conservatieve bloggers aan vanwege smaad. Een jury in Washington DC stelde hem in het gelijk en veroordeelde een van de bloggers tot het betalen van een schadevergoeding van 1 miljoen dollar. De boodschap is duidelijk: kritiek uiten op prominente klimaatonderzoekers kan je duur komen te staan.

Terwijl in Nederland Milieudefensie haar volgende klimaatrechtszaak aankondigde, na Shell is nu ING aan de beurt, was er aan de andere kant van de oceaan een andere intrigerende klimaatrechtszaak bezig. Michael Mann, een van de meest zichtbare klimaatonderzoekers ter wereld (niet te verwarren met de gelijknamige maar veel beroemdere filmregisseur), had twee conservatieve bloggers aangeklaagd voor smaad. De bloggers Rand Simberg van het libertaire Competitive Enterprise Institute en de Canadese auteur Mark Steyn voor de conservatieve website National Review noemden in 2012 (!) Manns werk ‘frauduleus’ en ze maakten vergelijkingen met een voor seksueel misbruik veroordeelde voetbalcoach, die aan dezelfde universiteit verbonden was als Mann. Pas na twaalf jaar kwam het daadwerkelijk tot een rechtszaak met jury.


 

Om deze zaak te kunnen begrijpen moeten we terug in de tijd. Michael Mann is beroemd geworden dankzij een door hem en collega’s gepubliceerde grafiek in Nature in 1998 en Geophysical Research Letters in 1999. De grafiek laat de gereconstrueerde temperatuur zien op het noordelijk halfrond vanaf het jaar 1000 en is de hockeystick-grafiek gaan heten vanwege de vorm.

 

De hockeystick-grafiek van Mann zoals gepubliceerd in 1999.

De grafiek suggereert heel sterk dat het klimaat voor honderden jaren lang vrij stabiel was, totdat de mens fossiele brandstoffen ging gebruiken en boem de temperatuur omhoogschoot. Het internationale klimaatpanel van de VN, het IPCC, voerde de grafiek zeer prominent op in het derde IPCC-rapport in 2001 en Al Gore gebruikte de grafiek ook in zijn wijdverspreide documentaire ‘An Inconvenient Truth’ in 2006.

Voor mij persoonlijk heeft deze grafiek een grote invloed gehad op mijn carrière. In februari 2005 publiceerde ik na twee maanden onderzoeksjournalistieke research een uitgebreid artikel in Natuurwetenschap & Techniek. Twee Canadezen, Stephen McIntyre en Ross McKitrick, hadden aangetoond dat de grafiek rammelde aan alle kanten. Door een fout in de statistiek kwam er altijd een hockeystick uit, zelfs als je random data gebruikte. Ik was de journalist die de primeur van deze kritiek had. We publiceerden het verhaal niet alleen in Nederland maar ook in het Financiële Dagblad van Canada. Ik won dat jaar met het artikel de Glazen Griffioen, een prijs van 10.000 euro voor jonge wetenschapsjournalisten.

Mijn eigen ervaringen met Mann waren niet al te best. Ik stelde hem destijds zeer inhoudelijke vragen over de kritiek van McIntyre en McKitrick. Hij maakte direct allerlei ad hominem opmerkingen. Zo zei hij: “Ik moet beginnen met benadrukken dat McIntyre en McKitrick niet serieus genomen worden door de wetenschappelijke gemeenschap.” Ook suggereerde hij dat ze betaald zouden worden door de olie-industrie, iets wat niet waar was en is.

Toen volgde in 2009 Climategate, duizenden e-mails van onder andere Mann werden door een onbekende hacker openbaar gemaakt. De meeste e-mails gaan over de hockeystick-affaire. De e-mails toonden onethisch gedrag van Mann en zijn collega’s. In een van de meest beruchte e-mails schrijven ze dat ze “Mike’s Nature tric” gaan gebruiken “om de daling te verbergen”. Een van de gepubliceerde hockeystick-reconstructies, die vooral gebaseerd zijn op boomring-onderzoek, begon te dalen na 1960, een periode waarvan we juist weten door metingen met thermometers dat er opwarming was. In plaats van je af te vragen of boomringen wel geschikt zijn voor temperatuurreconstructies, besloten de onderzoekers de onwelgevallige data (de daling na 1960) gewoon weg te laten. Ze bespraken dat onderling dus in e-mails maar meldden dat echter niet in hun publicaties.

McIntyre is vanwege zijn kritiek vaak de gebeten hond. Tijdens de rechtszaak kwamen er e-mails naar boven waarin Mann McIntyre “dat stuk menselijk vuil” noemde. Zelfs tijdens de rechtszaak noemde Mann McIntyre een “blanke racist”. Mark Steyn, verreweg de bekendste van de twee aangeklaagden, stelde in de rechtszaal dan ook terecht dat Mann iemand is die wel wil uitdelen maar niet kan ontvangen.

Er zijn meerdere boeken over de hockeystick-affaire verschenen waarvan ‘The Hockey Stick Illusion’ van Andrew Montford de beste is. Op Wikipedia (altijd enorm alarmistisch over klimaat) wordt dit boek uiteraard omschreven als een vorm van ‘klimaatontkenning’. Steyn schreef nadat hij aangeklaagd was door Mann ook een boek waarin hij allerlei wetenschappers citeert die kritiek hebben op Mann en de hockeystick. Mann zelf publiceerde ook al meerdere boeken over wat hij noemt de “de hockeystick en de klimaatoorlogen”. De controverse leidde ook tot een soort blogoorlog, waarbij Mann en collega’s publiceerden op de blog RealClimate terwijl McIntyre de website Climate Audit begon, waar inmiddels 2500 artikelen zijn verschenen.

Smaad
Gezien deze achtergrond was het logischer geweest als Mann een zaak was begonnen tegen McIntyre, maar hij koos er dus voor om twee conservatieve bloggers aan te pakken, relatieve buitenstaanders in deze wetenschappelijke controverse. Daarmee maakt Mann de affaire politiek. Twee Ierse filmmakers vonden deze rechtszaak zo belangrijk vanuit het perspectief van vrijheid van meningsuiting dat ze een dagelijkse podcast erover maakten, waarbij de belangrijkste gebeurtenissen van de dag werden nagespeeld door acteurs. Bij smaad moet de aanklager (Mann in dit geval) aantonen dat hij schade heeft geleden door de twee blogartikelen. Tijdens de drie weken durende zittingen werd duidelijk dat Mann dat op geen enkele manier kon hardmaken. Een hilarisch moment was dat Mann vertelde dat hij in de supermarkt een “gemene blik” toegeworpen had gekregen van een andere klant. Was dat omdat je hem had afgesneden op de parkeerplaats of omdat hij Rand Simberg had gelezen, vroeg Steyn, die zichzelf verdedigde in de rechtszaal, aan Mann.

Verder beweerde Mann dat zijn onderzoeksfinanciering in de jaren na 2012 sterk waren teruggelopen. De advocaat van Simberg ontdekte echter dat Mann zijn bedragen helemaal niet op orde had en daarmee de jury op het verkeerde been had gezet. Een beurs van 9 miljoen dollar die hij zou hebben misgelopen, bleek bij nader inzien te gaan om een bedrag van slechts 100.000 dollar. Bovendien vertelde Judith Curry, een bekende kritische stem in het klimaatdebat, in de rechtszaal dat in die jaren alle wetenschappers te maken hadden met teruglopende fondsen voor onderzoek vanwege de naweeën van de economische crisis.

De verdediging maakte meer dan aannemelijk dat in plaats van schade te hebben geleden Manns ster al die jaren alleen maar rijzende is geweest. Zijn salaris ging omhoog, hij verhuisde van Pennsylvania State University naar het meer prestigieuze University of Pennsylvania, hij ging op de foto met onder anderen Bill Clinton en Leonardo di Caprio. Mann deed in de rechtszaal alsof hij zich niet meer kon herinneren dat hij een prijs had gewonnen van 100.000 dollar.

Jerry Sandusky
Een belangrijke rol in de zaak speelde de associatie die de twee bloggers hadden gelegd met de voor seksueel misbruik veroordeelde voetbalcoach Jerry Sandusky, die verbonden was aan dezelfde universiteit als Mann. Mann stelde uiteraard dat hij direct vergeleken was met deze pedofiel en serieverkrachter. Maar zowel Simberg als Steyn stelden dat ze niet zozeer Mann vergeleken met Sandusky, maar stelden dat als een universiteit jarenlang een serieverkrachter in bescherming nam, waarom zouden ze dan niet ook hun prominente klimaatonderzoeker de hand boven het hoofd willen houden. Met name de rol van Graham Spanier, de toenmalige president van de universiteit kwam aan bod. De universiteit deed in 2010 onderzoek naar het gedrag van Mann vanwege de Climategate-e-mails. In de rechtszaal kwam aan het licht dat Spanier zich achter de schermen met dit onderzoek bemoeid had waarna Mann volledig werd vrijgepleit. McIntyre stelde op zijn blog dat het onderzoek ernstig tekortschoot en dat geen enkele poging was gedaan om ook critici zoals hijzelf en McKitrick, die de Climategate-e-mails zeer goed konden duiden, te interviewen. Spanier werd in 2011 ontslagen en later ook veroordeeld voor zijn rol in het Jerry Sandusky-schandaal en verdween enige tijd achter de tralies. Mann bleef Spanier ook daarna noemen in het dankwoord voor zijn boeken.

Steyn heeft in de loop der jaren meerdere malen geschreven dat “het proces de straf is”. Mann gaf in de rechtszaal toe dat de zaak hem geen cent gekost heeft. Wie zijn rekeningen betaalt wilde Mann niet zeggen. Steyn kan zich inmiddels geen advocaten meer veroorloven, kreeg ook nog eens drie hartaanvallen vorig jaar, en moest crowdfunding starten om een maand lang überhaupt zijn hotelkamer in Washington DC te kunnen bekostigen. Vanuit een rolstoel verdedigde hij zichzelf maar welbespraakt als hij is deed hij dat met verve.

In het slotwoord dat de advocaten van Mann kregen, speelden ze heel slim de politieke kaart. Ze vergeleken de ‘klimaatontkenners’ die Mann aanvallen met Trump-aanhangers die de verkiezingsuitslag ontkennen. “Deze aanvallen op klimaatwetenschappers moeten stoppen.” De verdediging protesteerde heftig tegen deze opmerkingen en de rechter gaf hen daarin gelijk (“toegewezen”) maar het kwaad was mogelijk al geschied. Mann had geen sterke zaak, maar de jury beschouwde hun oordeel blijkbaar als een kans om een signaal af te geven. De jury stelde dat Mann een symbolisch bedrag van 1 dollar per blogger aan daadwerkelijke schade had geleden maar veroordeelde Simberg tot het betalen van 1000 dollar aan zogenoemde ‘punitive damages’ en Steyn zelfs tot 1 miljoen dollar. Ook stelde de jury dat hun intentie ‘kwaadaardig’ was geweest, wat suggereert dat Simberg en Steyn deze informatie verspreidden terwijl ze wisten dat het niet waar was, een absurde aantijging waarvoor geen enkel bewijs was geleverd. De schadevergoeding die Steyn moet betalen lijkt dus vooral een afschrikwekkende functie te moeten hebben. Waag het niet klimaatonderzoekers te bekritiseren, want we klagen je aan en dat kan je veel geld gaan kosten.

Mann was uiteraard in extase over de uitspraak. “Ik hoop dat dit vonnis duidelijk maakt dat het ten onrechte beschuldigen van klimaatwetenschappers niet behoort tot de vrijheid van meningsuiting”, schreef hij in een verklaring op X. Aan de sceptische kant van het spectrum merkte de Australische blogger Joanne Nova op dat precies het doel van dit soort rechtszaken is om critici de mond te snoeren. In Nederland was er nauwelijks aandacht voor de zaak, met uitzondering van NRC Handelsblad, dat een vrij uitgebreid artikel aan de uitspraak wijdde waarin de zaak vrij voorspelbaar eenzijdig belicht werd vanuit het perspectief van Mann.

 

Kop en intro in NRC Handelsblad naar aanleiding van de uitspraak.

Meer rechtszaken
Is de zaak nu ten einde? Vermoedelijk niet. Er zijn uitspraken van het Hooggerechtshof dat ‘punitive damages’ niet meer dan een factor tien hoger mogen zijn dan de daadwerkelijke schade. Dat zou betekenen dat Steyn maximaal 10 dollar aan schadevergoeding opgelegd zou mogen worden in plaats van de opgelegde 1 miljoen dollar. Dat klinkt ook logisch natuurlijk. Waarom zou iemand 1 miljoen dollar aan schade moeten betalen terwijl de werkelijk geleden schade nihil is of in dit geval een symbolische 1 dollar. Steyn wil dus in beroep gaan bij het Hooggerechtshof. Mann op zijn beurt overweegt om het CEI en National Review alsnog  (eerder in het proces werden die ertussenuit gehaald) voor het gerecht te slepen. Een hele reeks aan klimaatrechtszaken kan het gevolg zijn.

De uitspraak kan ook gevolgen hebben voor andere wetenschappelijke controverses zoals bijvoorbeeld die over de herkomst van het coronavirus. Daags na de uitspraak werden op X al toespelingen gemaakt dat onderzoekers die wijzen op een lek uit het laboratorium in Wuhan als waarschijnlijke oorzaak van de pandemie hetzelfde lot boven het hoofd hangt.

Dit is de eerste column van Marcel Crok voor Indepen. Crok (1971) is de bekendste klimaatjournalist van Nederland en schrijft al sinds 2005 over het klimaatdebat. Zijn boek ‘De Staat van het Klimaat’ werd aangeprezen door vriend en vijand. Samen met emeritus-hoogleraar Guus Berkhout runt hij stichting Clintel, dat het ongehoorde verhaal over klimaatverandering (dat er geen sprake is van een klimaatcrisis) bekendheid probeert te geven.

 

 

Verder Lezen

1 Reactie

  1. Bas

    27 februari 2024 in 10:58

    Mann is een oplichter, en niet zo’n kleintje ook. Dit soort charlatans moeten hard aangepakt worden, ongeacht de consequenties. Daar is durf, directheid en doorzettingsvermogen voor nodig. Uiteindelijk overwint de waarheid.

  2. Rudy Dannau

    12 juni 2024 in 09:40

    waarom dit soort oplichters niet naar voor te komen met hun harde bewijzen die dan vol onwaarheden zitten en hen dan vermorzelen zodat ze nooit nog enige geloofwaardigheid hebben met hun opwarmingleugens.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Klimaat

Weermanipulatie: complot of realiteit?

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Weermanipulatie: complot of realiteit?

Zogenaamde complotten blijven een complot zolang er geen serieus onderzoek naar gedaan wordt, of worden pas helder zodra autoriteiten inzage geven. Weermanipulatie door middel van chemtrails of HAARP-technieken is zo’n dergelijk complot. Zo zijn er honderden patenten rondom weermanipulatie, waarom zouden die ongebruikt blijven?

Bekend is de weermanipulatie rondom de 1 mei-viering in Moskou, bekend is de overwogen weermanipulatie vlak na de ramp bij Tsjernobyl toen een radioactieve wolk richting Moskou dreigde te drijven en het meest recente voorbeeld is natuurlijk de uit de hand gelopen weermanipulatie in Dubai. Overigens werden persberichten hierover enkele dagen later ingetrokken of afgezwakt.


Dat onderzoek doen naar weermanipulatie weerstand oproept, ondervond Coen Vermeeren, in het verleden verbonden aan de TU Delft. Vermeeren zette halverwege de jaren negentig al vraagtekens bij de veranderende vliegtuigsporen in de lucht. Toen midden in een natuurgebied onderzoek werd gedaan naar sneeuw en de daarin aanwezige stoffen, bleken er vele stoffen aanwezig te zijn in de sneeuw uit die talrijke gepatenteerde weermanipulatie-technieken, maar die van nature niet op die plekken te vinden zijn. Klokkenluiders en een uit de school geklapte FBI-directeur triggerden Coen Vermeeren onderzoek te willen gaan doen bij de TU Delft naar weermanipulatie. Aanvankelijk ondervond hij overal steun voor zijn onderzoek, maar plots draaide iedereen als een blad aan de boom en mocht Vermeeren uiteindelijk het veld ruimen in Delft.

Nu, enkele jaren later, komt steeds meer aan de oppervlakte dat filantropisch ingestelde miljardairs grote sommen geld steken in weermanipulatie met als doel het zonlicht op aarde te blokkeren in de veronderstelling daarmee de temperatuur te kunnen laten dalen. Maar alle partijen die er onderzoek naar doen hullen hun expertise in nevelen en willen niet kenbaar maken op welke schaal men bezig is met weermanipulatie. Ook bij de TU Delft loopt een groots onderzoek op dit vlak. Opvallend is wel dat autoriteiten nu, gedwongen door de maatschappelijke druk, bezig zijn weermanipulatie en de impact daarvan in te kaderen. In de Verenigde Staten is in diverse staten weermanipulatie inmiddels bij wet verboden en ook de EU werkt aan wet- en regelgeving.

Waarom zouden autoriteiten wetten uitvaardigen voor complot-theorieën? Ja, dat is een lastige vraag…

Wilt u het boek bestellen? Dan kan dat hier!

Verder Lezen

Klimaat

Groeiende EU-milieuhysterie: dammen en stuwen opblazen

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Groeiende EU-milieuhysterie: dammen en stuwen opblazen
Foto: ANP I Bedenker van de Natuurherstelwet voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans

De Europese milieuhysterie wordt steeds extremer naarmate de tijd verstrijkt. Waar het in 2019 (begin van het voorzitterschap van Von der Leyen in de EU) hoofdzakelijk CO2- en stikstofreductie betrof, werden er de afgelopen jaren steeds meer onderwerpen toegevoegd aan die milieuagenda. Het betreft vooral onderwerpen die de ‘biodiversiteit’ aangaan zoals het afnemen van insectensoorten, schimmels, bacteriën en vissoorten. Voor dat laatste probleem is nu in Brussel een oplossing bedacht: blaas zoveel mogelijk dammen en stuwen in Europese rivieren op en er zal meer vis in die rivieren komen. Over de financiële en overige gevolgen van zo’n besluit is totaal niet nagedacht, maar dat zijn we gewend van de Brusselse elite.

 


De Europese natuurherstelwet

De natuurherstelwet komt voort uit de Europese Green Deal en de EU-biodiversiteitsstrategie 2030. Uit deze strategie volgt dat het niet enkel genoeg is om de natuur te beschermen, maar dat de natuur ook hersteld moet worden. Ongeacht de kosten.

Op 27 februari 2024 nam het Europees Parlement de wet aan. Op 17 juni werd deze als laatste door de Oostenrijkse minister van Milieu ondertekend, doch zonder dat haar baas, de Oostenrijkse bondskanselier, hier mee had ingestemd. Er speelt momenteel een heftige rel in de Oostenrijkse regering.

In die nieuwe EU-wet (indertijd bedacht door Frans Timmermans) staat dat er in 2030 herstelmaatregelen moeten komen voor 30 procent van de natuurgebieden die in slechte staat zijn en dat zou gelden voor 80 procent van het EU-oppervlak. In 2050 zou er voor 90 procent een herstelplan moeten zijn. Het gaat dan om beschermde Natura 2000-gebieden, maar ook om ‘gewone’ bossen of veengebieden en rivieren.

Alle lidstaten moeten op basis van deze EU-wet een eigen herstelplan maken.

Kaderrichtlijn Water (KRW) basis voor het opblazen van dammen en stuwen

De Kader Richtlijn Water (2000/60/EG) is erop gericht de kwaliteit van watersystemen te verbeteren, zoals grondwater en oppervlaktewater. Het moet de vervuiling van waterlichamen verminderen en voorkomen.

De KRW maakt onderdeel uit van de onlangs aangenomen natuurherstelwet en vormt de juridische basis voor het wegnemen (vaak middels opblazen) van dammen en stuwen in het stroomgebied van Europese rivieren.

In Nederland zijn daarvoor de stroomgebieden van de Eems, Rijn, Maas en Schelde aangewezen, aldus het Kenniscentrum Europa Decentraal. Het uiteindelijke doel is om in de hele Europese Unie in 2030 ten minste 25.000 kilometer vrij stromende rivieren zonder dammen of stuwen te hebben.

In 2022 is al een recordaantal van 325 dammen uit rivieren in 16 Europese landen verwijderd. Dat is een stijging van 36 procent vergeleken met 2021. Koploper is Spanje, gevolgd door Zweden en Frankrijk, aldus de website van het Wereld Natuur Fonds (WWF).

In de afgelopen drie jaar zijn er minstens tien waterkrachtdammen opgeblazen en ontmanteld in Engeland, Finland, Frankrijk, Noorwegen, Spanje en Zweden, aldus de organisatie die dit in Europa begeleidt, Dam Removal Europe. De elektriciteitsproductie die daarmee verloren ging, moet door zon, wind en kernenergie worden gecompenseerd.

Maar wacht eens even! Die dammen zijn toch niet voor niets geplaatst?

Dammen, sluizen en stuwen verdelen Nederlands water en beschermen ons zo tegen overstromingen. Ook houden ze water zoveel mogelijk vast bij lage waterstanden. Dit is te lezen op de website van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Het ministerie stelt op zijn website dat we steeds vaker te maken krijgen met droogte en een lage waterstand in onze rivieren omdat de zomers in Nederland warmer en droger lijken te worden. “Bij droogte verdelen we via stuwen, pompgemalen en sluizen het weinige zoete water uit de grote rivieren en meren zo goed mogelijk onder alle watergebruikers.”

Dammen, stuwen en sluizen zijn dus in de huidige tijd veel harder nodig dan vroeger, terwijl een stel onnozele halzen in Brussel deze willen verwijderen in het kader van ‘biodiversiteit’ en meer zalm?

Hoe gek moet het nog worden voordat Nederland besluit die hele doorgedraaide EU vaarwel te zeggen??

Nederland heeft zelf de oplossing, maar deze wordt niet geaccepteerd door Brussel

Op de website van ons eigen ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is ook het volgende te lezen:

“Stuwen en sluizen en gemalen zijn nodig voor watermanagement, maar maken de wateren tegelijk moeilijker bereikbaar voor vissen. We maken deze barrières passeerbaar door sluizen op een kier te zetten. Ook leggen we vispassages aan.”

Kortom; met alle bezwaren die de EU heeft inzake biodiversiteit is door ons ministerie rekening gehouden. Dat is echter niet genoeg voor de ingedutte club hersenloze ambtenaren uit Brussel!

De wereldvreemde EU Kaderrichtlijn Water zegt dat er in 2030 minimaal 25.000 km rivier zonder obstakels moet zijn. Dus ook in Nederland moeten er infrastructurele werken vernietigd worden die ons tegen droogte moeten beschermen, met als gevolg minder beschikbaar water voor landbouw en huishoudens.

Je kunt alleen maar over je nek gaan van zoveel bureaucratische bullshit uit Brussel.

Het grote probleem: armlastige EU-lidstaten

De productiviteit en dus welvaart per EU-lidstaat loopt gigantisch uiteen. Van een hoogste bruto binnenlands product (bbp) per jaar in Luxemburg van 119.000 euro per inwoner tot de laagste productiviteit per inwoner van een treurige 12.400 euro in Bulgarije.

Niet iedere lidstaat heeft dus geld genoeg voor sluizen die op een kier gezet kunnen worden om de visstand op peil te houden, zoals in ons land. Dus moeten dammen en sluizen verdwijnen, ook in landen die wél technische oplossingen kunnen betalen om de biodiversiteit op peil te houden. De EU- wetgeving (natuurherstelwet en KRW) maakt namelijk geen onderscheid tussen rijkere en armere lidstaten.

Nederland wordt dus ook gedwongen om, voor voldoende drinkwater, essentiële voorzieningen te slopen in het kader van ‘gelijke monniken, gelijke kappen.’

Dit gaat steeds meer spanningen opleveren. Zeker als er weer nieuwe armlastige lidstaten worden toegelaten zoals nu het plan is met Oekraïne en Moldavië.

De EU, ooit opgericht om de welvaart in Europa te vergroten, sloopt ons land en onze welvaart.

Verder Lezen

Klimaat

Is het natte voorjaar ‘onze schuld’?

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Is het natte voorjaar ‘onze schuld’?
Foto: ANP I dec 2014 - Koningin Maxima neemt de derde publicatie van de DSGC in ontvangst uit handen van Jan Peter Balkenende

Net als bij corona gebruiken overheden en hun academische instituties psychologische manipulatie om klimaatbeleid te verkopen. Recent gepubliceerd internationaal onderzoek in Science Advances, laat echter zien dat angstige verhalen alleen gelovigen motiveert tot ander gedrag. Bovendien zeggen enquête-uitkomsten weinig over werkelijke motivatie.

Vrijwel dagelijks raakt de mediaconsument gebombardeerd door als ‘deskundige’ opgevoerde academici, die oproepen tot ‘grootschalige verandering’. Zij presenteren als aanleiding dan een ‘consensus’ van ‘duizenden wetenschappers’ met een alarmerend verhaal over het klimaat. Zonder in te gaan op de inhoud van claims, kan de mediaconsument ook de overredingstechniek in de verhalen herkennen. Op die wijze kun je met gezonde distantie naar het waarom van ‘het nieuws’ kijken, en je eigen oordeel vormen: Wat willen ze met mij bereiken? Klopt dit met eigen ervaringen?


Een oudgediende in deze techniek op klimaatgebied is Wagenings bioloog Arnold van Vliet. Met zijn ‘natuurkalender’ schrijft hij al vijftien jaar in de media vrijwel iedere verandering in weer en natuur op het conto van ‘de westerse mens’. Deze stelde maandag 10 juni dit jaar voor de NOS dat het natte voorjaar en de overdaad aan naaktslakken rond huizen ‘onze schuld’ zijn. Het door de ruime meerderheid als donker en koud ervaren voorjaar zou een kwestie van ‘perceptie’ zijn. Want het ‘warmste voorjaar ooit’ vond plaats. “Vanaf nu wordt het alleen maar extremer met onverwachte gebeurtenissen”, stelde Van Vliet als verkoper van kostbare klimaatpolitiek van de overheid.

De timing van het bericht was opvallend. Van Vliet kreeg van de NOS publiciteit voor zijn nieuw opgerichte lobbygroep ‘Europe For Nature’. Wageningse academici gebruiken die nieuwe stichting als actiegroep voor het redden van de omstreden geraakte Green Deal van Frans Timmermans. Om politieke lobby het cachet te geven van wetenschappelijke noodzaak, stelt Europe For Nature op hun website: “Decennia van onderzoek door tienduizenden wetenschappers laten geen ruimte voor twijfel.” Vervolgens openen zij met een gelieerde economische denktank Postgroei de aanval op ‘het kapitalisme’…

‘Nederlanders willen meer klimaatbelasting betalen’
Deskundigen-consensus, sociale autoriteit is één verkooptechniek voor politiek. Een andere veel gebruikte techniek is die van de opiniepeiling via een enquête. Zo wordt een sociale autoriteit gefabriceerd, ‘de groepsmeerderheid’, of ‘De Nederlander’ die het gewenste beleid zou voorstaan… Meteen de volgende dag op 11 juni zou volgens een nieuwe enquête blijken, dat Nederlanders best vier uur meer willen werken voor een ‘schoner en veiliger Nederland’. Afzender was de stichting NL2025 van onder meer Feike Sijbesma (oud-CEO DSM) en Jan Peter Balkenende.

Zij startten deze enquête-serie in 2015, onder de vlag ‘Namens Nederland’. De naam maakt tevens aanspraak op groepsgevoel, met deelnemers op de website in groepsfoto afgebeeld in Oranje voetbalshirt. “Bijna 90 procent van de Nederlanders is bereid vier uur meer te werken”, stelde Laurens van Vliet van de stichting na de enquête. “Die extra arbeid zwengelt de economie aan en vergroot de belastinginkomsten van de overheid. Die kan daardoor weer meer investeren in maatregelen voor het klimaat.”

Maar wie kent in zijn omgeving mensen, die meer belasting willen betalen voor klimaatplannetjes van multinationals als DSM? NL2025 is namelijk een evenknie van de Dutch Sustainable Growth Coalition, opgericht door Sijbesma en voorgezeten door Balkenende. Multinationals als Shell en DSM ijveren daarin voor massieve (publieke) kapitaalinjecties voor ‘het klimaat’, 15 duizend miljard euro voor 2030… Bij anders gestelde vragen over het zelfde onderwerp, zou mogelijk ook een andere uitkomst volgen van wat ‘de Nederlander’ zou willen.

Negative Emotion Induction
Het fabriceren van (schijnbare) publieke instemming (‘manufacturing consent’) met plannen van een lobbygroep wordt al tenminste een eeuw gebruikt. Complete oorlogen tot de Amerikaanse invasie in Irak zijn op deze wijze verkocht. Maar lukt het ook om ‘de strijd tegen klimaatverandering’ populairder te maken, nu burgers de onkosten voelen op de energierekening? Zo komen we bij de derde techniek, het inspelen op angst met gebruik van psychologische manipulatie.

Hoe je burgers kunt bewegen tot radicaal en kostbaar klimaatbeleid, is onderwerp van internationaal psychologisch onderzoek, zoals van gedragspsychologen van onder meer het Swiss Center for Affective Sciences. Zij publiceerden hun bevindingen uit internationaal onderzoek in de studie ‘Addressing climate change with behavioural science’, die dit voorjaar verscheen in Science Advances. De onderzoekers schrijven dat er ‘mondiale gedragsverandering’ nodig is, om de klimaatagenda van de Verenigde Naties te doen slagen. Maar ze schrijven ook dat het ‘onbekend is welke strategie werkt om mensen hun klimaatgeloof te veranderen’. Om te kijken wat werkt, gingen teams van psychologen in 63 landen gedragsproeven doen met in totaal zestigduizend deelnemers. Zij toetsten met welke strategie zij mensen hun geloof en daarmee gedrag veranderen kunnen.

Daarbij turfden ze de resultaten op vier gebieden van wat ze ‘climate mitigation outcomes’ noemen. Veranderen mensen na de proef van geloof, zijn ze bereid om voorgesteld klimaatbeleid te steunen, willen ze alarmerende klimaatverhalen met anderen delen? De vierde die de meeste inspanning kost, was een taak om zelf mee te doen aan het planten van bomen.

Vervolgens werd gekeken, welke van de taken aan een veranderd klimaatgeloof had bijgedragen.

Emotie als drijver klimaatactie
De meeste bekeerlingen werden gehaald via de derde strategie van informatie delen met anderen, en wel via wat de onderzoekers ‘negative emotion induction’ noemen, oftewel met verhalen die inspelen op angst. Dan was bij 12 procent van de deelnemers een effect te zien. Het bang maken van mensen voor ‘het klimaat’ bleek vervolgens alleen effectief bij mensen die al in het  voorgeschreven narratief geloofden. Zoals de onderzoekers schrijven: “De effectiviteit van interventies was beperkt, en gelimiteerd tot de groep van niet-klimaatsceptici.”

Klimaatpsychologen kunnen dus vooral mensen bang maken, die daar toch al gevoelig voor waren. Dat geeft ook Tobias Brosch aan, van het Swiss Centre for Affective Sciences. In het kader van een conferentie bij de Verenigde Naties, Behavioural Science for Sustainability gaf Tobias Brosch zijn presentatie voor het UN Innovation Network. Daarin stelt hij letterlijk dat het inwerken op emoties, ‘emotions as drivers of climate action’ de beste communicatiestrategie voor klimaatbeleid is, zogenaamde affective communications. De drie ‘affectieve strategieën’, die volgens Brosch het beste werken zijn: het opblazen van risico’s, (increase threat perceptions), mensen bang maken voor verlies van wat ze hebben (activate loss aversion) en “inspelen op specifieke emoties als angst, hoop en woede.”

Dit voorjaar werden ook door financiële instellingen diverse internationale sessies met dergelijke gedragsdeskundigen georganiseerd. Zoals in Australië op 21 maart 2024, waar met psychologen van Harvard University de workshop ‘Behavioural Science addressing climate change’ werd gehouden bij de Commonwealth Bank. Bankiers en psychologen bogen zich hier over het probleem van ‘green loan uptake’. Burgers die dure klimaatplannen niet betalen kunnen, zouden een ‘groene’ hypotheek moeten nemen. Ook de Australiërs lijken, net als de Nederlanders, echter weinig enthousiast om een ‘groene’ lening te nemen, bijvoorbeeld om gedwongen een warmtepomp te installeren.

Kleine groep bereid tot extra kosten
Een Nederlandse bestuurder die gedragswetenschappers inzet voor verkoop van klimaatbeleid, is de Utrechts D66-gedeputeerde ‘klimaat en circulariteit’ Has Bakker. Deze nodigde dit voorjaar een psycholoog uit die samenwerkt met een internationaal team ‘klimaatpsychologen’: Karlijn van de Broek van de Universiteit van Amsterdam. Zij was deelnemer aan de studie in Science Advances, en kwam opdraven met een team marketeers. Zoals voormalig D66-Kamerlid Matthijs Sienot. Bakker meldt op zijn LinkedIn-pagina, dat gedragswetenschappers nodig zijn voor verkoop de ‘Utrechtse Klimaataanpak’, het CO2-vrij maken van de energievoorziening.

Het deskundigenteam moest helpen “om als provincie grip, focus en sturing te hebben.” Bakker had namelijk haast met zijn ambities: “Een ding weten we al: er moet een tandje bij om te zorgen dat we de doelen in zicht houden en met voldoende snelheid toe bewegen naar netto nul uitstoot.”

De vraag is echter, wie publieke bestuurders nu overtuigen, wanneer ze enquêtes met gewenste uitkomsten lanceren. Of wanneer ze een sceptischer wordend publiek benaderen met angstige verhalen.  Zo publiceerde onderzoeksbureau IPSOS voor de NOS al in 2021 een opinieonderzoek over klimaatopvattingen van duizend Nederlandse mannen en vrouwen. Ogenschijnlijk zou ‘De Nederlander’ achter het beleid staan. Het persbericht meldde met de NOS dat “de meeste Nederlanders zich zorgen maken over klimaatverandering.” Het ging om een percentage van 69 procent. Jarenlange angstige verhalen bleken dus effect te hebben op de perceptie. Wanneer echter werd gevraagd wie bereid was voor die zorg te betalen, sloeg de meerderheid om in een minderheid.

Zoals de NOS onder in het persbericht meldde: “Zeven van de tien Nederlanders leveren zelf een bijdrage aan het tegengaan van klimaatverandering. Een kleinere groep (33 procent) is ook bereid om daar geld in te investeren.” Een meerderheid wil weliswaar energie besparen, nu door klimaatbeleid de energierekening omhoog schiet. Dat was volgens het IPSOS-onderzoek ‘een bijdrage leveren’, namelijk geld besparen.

Maar een meerderheid van 67 procent heeft dus geen cent extra over voor ‘het klimaat’. Of zij met manipulatie door klimaatpsychologen wel tot betaling over willen gaan, blijkt na de studie in Science Advances nu kwestieus. Alleen de echte gelovigen zijn met bangmakerij tot ander gedrag te dwingen. En zelfs alle gelovigen blijken nog niet beslist extra de portemonnee te willen trekken. Hooguit willen ze meer op hoge onkosten besparen. De ijveraars voor klimaatpolitiek als Has Bakker, zullen dus eerder op groeiende weerstand en scepsis stuiten naarmate belastingdruk en energiekosten stijgen.

Verder Lezen

Recent

Moordaanslag op Donald Trump gebagatelliseerd door Nederlandse media Moordaanslag op Donald Trump gebagatelliseerd door Nederlandse media
Column9 uur geleden

Moordaanslag op Donald Trump gebagatelliseerd door Nederlandse media

Op 13 juli 2024 pleegde de 20 jaar oude Thomas Matthew Crooks een moordaanslag op oud-president en waarschijnlijk toekomstig president...

Dit moet je weten voordat je straks het vogelgriepvaccin neemt Dit moet je weten voordat je straks het vogelgriepvaccin neemt
Gezondheid2 dagen geleden

Dit moet je weten voordat je straks het vogelgriepvaccin neemt

Het vogelgriepvaccin Audenz, dat ziekte na besmetting met het H5N1-virus zou moeten voorkomen, heeft een vervelende bijwerking. Je gaat er...

PVV pleegt harakiri in de Tweede Kamer PVV pleegt harakiri in de Tweede Kamer
Column3 dagen geleden

PVV pleegt harakiri in de Tweede Kamer

Op 22 november 2023 bracht half Nederland een proteststem uit op het NSC van Pieter Omtzigt en op de PVV...

De hypocrisie van slavernij-excuses De hypocrisie van slavernij-excuses
Column3 dagen geleden

De hypocrisie van slavernij-excuses

De recente aandacht voor Keti Kotie, het slavernijverleden en de misdaden tegen de menselijkheid tegen de zwarte medemens begaan door...

Oekraïne conflict gaat over geld en macht, niet over Oekraïne Oekraïne conflict gaat over geld en macht, niet over Oekraïne
Politiek4 dagen geleden

Oekraïne conflict gaat over geld en macht, niet over Oekraïne

Twan Houben publiceerde in november 2022 een eerste artikel over de financieel-economische redenen waarom de EU zoveel geld en energie...

Sinds corona worden particuliere bankrekeningen en spaargelden geplunderd Sinds corona worden particuliere bankrekeningen en spaargelden geplunderd
Economie5 dagen geleden

Sinds corona worden particuliere bankrekeningen en spaargelden geplunderd

Er wordt al langer gespeculeerd over een nieuwe op handen zijnde wereldwijde economische crisis. Tegelijkertijd zijn de beurzen nog steeds...

Woorden verbieden per motie, gewoon omdat het kan! Woorden verbieden per motie, gewoon omdat het kan!
Opinie6 dagen geleden

Woorden verbieden per motie, gewoon omdat het kan!

De huidige linkse oppositie heeft iets nieuws gevonden! Woorden verbieden per motie! En zo kan het geschieden dat het woord...

Een hoofddoekje voor het bloeden Een hoofddoekje voor het bloeden
Column7 dagen geleden

Een hoofddoekje voor het bloeden

Terwijl het “Oranjelegioen” -een term die moed doet vermoeden- maar die in werkelijkheid staat voor een meute identiek geklede bierbuiken,...

Hoe het vogelgriepvirus verandert in een massamoordenaar Hoe het vogelgriepvirus verandert in een massamoordenaar
Gezondheid7 dagen geleden

Hoe het vogelgriepvirus verandert in een massamoordenaar

In de Middeleeuwen roeide de pestbacterie Yersinia pestis een derde van de Europese bevolking uit. Een vergelijkbare catastrofe, maar dan...

Fake news en desinformatie over de Nederlandse economie Fake news en desinformatie over de Nederlandse economie
Economie1 week geleden

Fake news en desinformatie over de Nederlandse economie

Ik heb een gruwelijke hekel aan nepnieuws en desinformatie en kies daarom altijd zorgvuldig mijn bronnen. Het valt me op...

Trending



Dit zal sluiten in 0 seconden