Van der Wal: volslagen opportunistische incompetentie

Boeren kapot procederen en ondertussen berusten in de vergunning van een van de meest omstreden chemiebedrijven van Nederland. Johan Vollenbroek, die de afgelopen jaren geen kans onbenut liet om vergunningen vanwege stikstof aan te vechten, blijkt óók een belangrijke adviesrol te hebben gespeeld rond de vergunning van Chemours in Dordrecht.

De Nijmeegse milieuactivist werd in 2021 met zijn bureau MOB (Mobilisation for the Environment) ingehuurd door de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden om de nieuwe vergunning van Chemours te beoordelen. Die vergunning werd in oktober 2022 verleend door de provincie Zuid-Holland. Rijkswaterstaat gaf daarnaast groen licht voor lozingen van afvalwater op de Beneden Merwede.

Opmerkelijk, want Chemours, het voormalige DuPont, is al jarenlang omstreden vanwege de uitstoot en lozing van PFAS en andere schadelijke stoffen. De geschiedenis van het concern en de gevolgen van PFAS-vervuiling vormden zelfs de inspiratie voor de bekende film Dark Waters.

‘Strijder’

Vollenbroek profileert zich ondertussen als onvermoeibare strijder voor natuurherstel. Nog deze zomer verklaarde hij bij WNL:

,,We gaan voor het natuurherstel in Nederland en zolang dat er niet is, gaan we door met procederen.”

Voor boeren hebben dergelijke procedures dramatische gevolgen. Vergunningen en uitbreidingsplannen komen onder druk te staan en bedrijven worden verwoest.

Juist daarom roept zijn rol bij Chemours vragen op.

De vier gemeenten schakelden MOB in om de stukken van Chemours te beoordelen. Het advies van Vollenbroek werd vervolgens integraal onderdeel van hun zienswijze.

,,Samen met de gemeenten Dordrecht, Molenlanden en Papendrecht hebben wij het adviesbureau MOB gevraagd om de stukken voor ons te beoordelen,’’ schreef Sliedrecht op 25 mei 2022 aan Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. ,,Het advies is bij deze brief gevoegd en maakt integraal deel uit van onze zienswijze.’’

Ook milieudienst DCMR bevestigde dat de gezamenlijke zienswijzen door MOB waren opgesteld.

Vollenbroek was daarbij bepaald niet kritiekloos over Chemours. Integendeel. Uit zijn brief van 24 mei 2022 blijkt dat MOB eerder zelfs had geadviseerd de aanvraag af te wijzen.

,,Eerder adviseerden wij om de aanvraag af te wijzen vanwege o.a. het ontbreken van essentiële informatie, inadequate behandeling van potentiële Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), en heel belangrijk: te weinig emissiereductie.”

Maar vervolgens constateerde hij dat een deel van de bezwaren was gerepareerd.

,,Het gebrek aan essentiële informatie is in latere aanvullingen deels gerepareerd.”

Over bodem, afvalstoffen en afvalwater schreef hij:

,,Op hoofdlijnen hebben wij daar geen opmerkingen over.”

Dat laatste is opmerkelijk gezien de zorgen die juist over PFAS in oppervlaktewater en drinkwater bestaan.

Drinkwaterbedrijven gingen wél procederen

Drinkwaterbedrijven Oasen en Evides legden zich namelijk niet bij de vergunning neer. Zij gingen in beroep en stellen dat de vergunning onvoldoende bescherming biedt aan bronnen voor drinkwater.

Volgens de bedrijven moet de overheid voorkomen dat verontreinigingen überhaupt in drinkwaterbronnen terechtkomen. Zij vinden dat onvoldoende duidelijk is welke stoffen Chemours precies kan lozen en welke risico’s daaraan verbonden zijn.

Hun conclusie is stevig: het belang van de drinkwatervoorziening zou onvoldoende in de vergunning zijn geborgd.

Toxicoloog Jacob de Boer van de Vrije Universiteit Amsterdam reageerde destijds eveneens kritisch.

,,Ik begrijp dat niet goed, waarom ze niet eerst gaan overleggen met de drinkwaterbedrijven. Dit is zeer slecht bestuur.”

Het beroep van Oasen en Evides loopt nog altijd.

Begin dit jaar diende Chemours opnieuw een gewijzigde vergunningsaanvraag in, gebaseerd op nieuwe meetgegevens en gewijzigde inzichten over PFAS-lozingen. Voor de drinkwaterbedrijven verandert dat niets aan hun bezwaar tegen de oorspronkelijke vergunning.

,,De rechter moet beoordelen of de oorspronkelijke vergunning rechtmatig was. Een nieuwe aanvraag achteraf herstelt dat niet.”

‘Judas van de natuur’

Bij boerenorganisaties valt de dubbele rol van Vollenbroek bijzonder slecht.

Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force noemt hem een huichelaar.

,,Ik denk dat Johan Vollenbroek vooral een grote zakkenvuller is. Hij rolt een andere agenda uit en gebruikt ‘natuur’ en ‘natuurherstel’ om daarmee mensen op het verkeerde been te zetten.”

Boer René Staal noemt hem vanwege de kwestie-Chemours zelfs ,,een wolf in schaapskleren” en ,,de Judas van de natuur”.

Vollenbroek bestrijdt die kwalificaties.

Hij wijst erop dat MOB al sinds 2005 betrokken is bij pogingen de vergunningen van DuPont/Chemours aan te scherpen.

Over Chemours zelf schreef Vollenbroek in 2022 bepaald niet mals:

,,In werkelijkheid is het bedrijf hoogst onbetrouwbaar gebleken met betrekking tot zorg voor de omgeving i.c.m. onvoldoende beperking van toxische emissies in het milieu.”

Ook schreef hij dat de productie van persistent gebleken fluorverbindingen wat hem betreft geheel zou moeten worden verboden, maar dat daarvoor internationale afspraken nodig zijn.

De vraag is waarom de man bij stikstof bereid is de boeren kapot te procederen, en samen met zijn gemeentelijke opdrachtgevers uiteindelijk berust bij de vergunning van de fabriek Chemours. Terwijl Oasen en Evides wel risico’s zien in die vergunning.

‘Geen toegevoegde waarde’

Vollenbroek heeft daar zelf een verklaring voor.

Volgens hem zouden de Drechtsteden juridisch niet ontvankelijk zijn geweest wanneer zij vanwege het drinkwaterbelang tegen de vergunning waren opgekomen.

,,De rechter zou hun beroep niet eens inhoudelijk hebben bekeken en direct hebben afgeserveerd. Helaas is dit in Nederland wettelijk zo geregeld.”

Waarom MOB niet zelfstandig verder procedeerde?

,,Dat zouden we doen als dat hier toegevoegde waarde zou hebben.”

Naast stijgende (gemeente-)belastingen, steeds hogere bankkosten, lage spaarrentes en hoge inflatie, zijn nu ook verzekeraars uit op je portemonnee. Hogere premies en minder schades uitkeren. Vooral bij autoverzekeraars. Formeel kan je nog steeds een allriskverzekering voor je auto afsluiten, alleen draai je voor steeds meer schades zelf op, ondanks de zogenaamde allrisk. Een uitleg van de trends en oorzaken ervan.

Autoverzekeraars voerden in 2016 al nieuwe regels in om minder schades uit te keren

Vanaf 1 januari 2016 gelden er nieuwe regels voor schadevrije jaren, maar die worden nog niet altijd gebruikt door alle autoverzekeraars. Dat concludeerde MoneyView. Bij ruim de helft van de verzekeraars stond destijds ook niets in de polisvoorwaarden over de nieuwe regels.

Wanneer je een autoverzekering hebt, bouw je schadevrije jaren op. Claim je schade? Dan raak je schadevrije jaren kwijt. Voor 1 januari 2016 verschilde deze regeling per verzekeraar. Dat gold ook voor het aantal schadevrije jaren dat je kon terugvallen. Daarom heeft het Verbond van Verzekeraars sinds 1 januari 2016 de regels aangepast.

Toen in 2016 de nieuwe regels voor schadevrije jaren werden ingevoerd, had slechts de helft van de verzekeraars deze nieuwe regels opgenomen. In de loop van de afgelopen tien jaar zijn steeds meer verzekeraars de nieuwe regels om gaan zetten in nieuwe polisvoorwaarden die grotendeels ten nadele van de consument uitvallen.

Wat is (was) een allriskverzekering?

Een allrisk autoverzekering (ook wel volledig casco genoemd) is de meest uitgebreide verzekering voor je auto. Het grote verschil met andere verzekeringen is dat deze dekking ook de schade aan je eigen auto vergoedt die door jouw eigen schuld is ontstaan, bijvoorbeeld als je per ongeluk tegen een paaltje aanrijdt.

Met een allriskpolis was je tot enkele jaren geleden gedekt voor vrijwel alle situaties:

• schade aan anderen: de verplichte WA-dekking,
• eigen schuld: schade door botsingen, slippen of te water raken,
• vandalisme: krassen in de lak of andere opzettelijke vernielingen,
• natuurgeweld: schade door storm, hagel, brand of blikseminslag,
• diefstal: inbraak, diefstal van de auto of ruitbreuk.

In een aantal gevallen – bijvoorbeeld als je duidelijk zelf een ongeluk hebt veroorzaakt door geen voorrang te geven – raakte je je no claim geheel of gedeeltelijk kwijt.

En bij die no-claim zitten de grote veranderingen.

Je raakt nu je in jaren opgebouwde no-claim al vaak volledig kwijt bij een onnozel incident als een parkeerschade aan je eigen auto – door een ander veroorzaakt – als je geen getuige op kunt voeren.

Stel, je auto staat geparkeerd op de bedrijfsparkeerplaats en je werkt de hele dag op kantoor. Terwijl je achter je computerscherm zit op de achtste verdieping, rijdt een vrachtwagen jouw auto aan met een schade van 2.500 euro .

Er waren geen getuigen bij die aanrijding. De schade valt onder je ‘allrisk’ en wordt uitbetaald, maar de 70 procent no-claim ben je kwijt. Ook als de schade alleen maar een autospiegel betrof met 300 euro aan kosten.

Bij de meeste autoverzekeraars gold tot 2025 dat in zo’n parkeergeval de kosten werden vergoed onder je allrisk dekking en je no claim niet werd aangetast. Dat is inmiddels afgelopen.

Maar er is (veel) meer aan de hand!

Het afschaffen van de no-claim beschermer

De no-claimbeschermer – een clausule die ervoor zorgt dat je bij een eerste schade niet meteen je hele no-claim kwijt bent, maar bijvoorbeeld slechts 15 procent – verdwijnt bij steeds meer verzekeraars.

Waarom gebeurt dit en wat betekent het voor jouw premie?

Een kleine parkeerschade of een andere auto die nét te dichtbij kwam op de snelweg. Beide leiden tot het verliezen van je no-claim als er geen getuigen zijn, ook al heb je zelf geen schuld.

Moet je schade claimen? Dan kan een no-claimbeschermer goed van pas komen. Hiermee kun je namelijk één keer per jaar schade claimen, zónder je volledige opgebouwde korting te verliezen.

Toch zie je deze dekking bij steeds meer verzekeraars verdwijnen. Wat is hiervan de reden?

Steeds meer verzekeraars stoppen met het aanbieden van de no-claimbeschermer.

Op dit moment kun je nog bij slechts bij 4 van de 21 verzekeraars terecht voor een no-claimbeschermer. Het merendeel van de verzekeraars heeft de dekking uit het aanbod gehaald, naar verluid’ vanwege de “onduidelijkheid voor klanten”.

Voor de meeste klanten die gewend waren aan de clausule is er niets onduidelijk aan het schrappen ervan; de winst van verzekeraars groeit door deze regeling af te schaffen.

Toename doorrijden na aanrijding ook aanleiding aangepaste polisvoorwaarden

De Nederlandse automobilist blijkt steeds asocialer te worden gezien het explosief gestegen aantal aanrijdingen waarbij de dader doorrijdt, of zich niet meldt als de schade een geparkeerde auto betrof.

Doorrijden na een verkeersongeval is geen nieuw fenomeen. Het gebeurt al jaren, maar de laatste tijd is het aantal gevallen gestegen. Volgens de cijfers van 2020 reed gemiddeld drie keer per dag iemand door na een ongeluk. In 2023 is dat aantal gestegen naar vier keer per dag. Dat komt neer op bijna 1.500 incidenten per jaar waarbij de veroorzaker van het ongeval doorrijdt zonder verantwoordelijkheid te nemen.

Bovengenoemde 1.500  gaat alleen om de ongevallen waarbij er ernstig letsel was (ongevallen met zwaar gewonden of dodelijke slachtoffers tot gevolg). In werkelijkheid is het aantal doorrijders veel groter.

Zo werden er in 2022 ruim 44.000 aanrijdingen geregistreerd waarbij de bestuurder doorreed of waarbij de schadeveroorzaker geen verzekering bleek te hebben.

Een schokkend aantal, want in de meeste gevallen wordt de schade niet vergoed door de dader, noch de verzekeraar als er geen getuigen te vinden zijn.

Schadelast verzekeraars hoger door toename asociaal weggedrag

Samengevat rijden steeds meer daders van verkeersongevallen – ook met alleen materiele schade als gevolg – door na een aanrijding.

Deze trend is al jaren zichtbaar, maar is versneld na coronajaar 2020. Dat leidde tot steeds minder verhaalbare schades voor verzekeraars waardoor zij de premies en algemene voorwaarden hebben aangepast.

Wat kun je zelf doen aan deze ontwikkelingen?

Om parkeerschades te voorkomen, is het uiteraard altijd van belang om je auto veilig weg te zetten. Dus bij voorkeur niet naast een weg waar de hele dag verkeer over raast, maar een parkeerhaven, of betaalde parkeerplaats in een garage.

Ook is het van belang om de polisvoorwaarden en reputatie van verzekeraars te vergelijken voordat je alleen maar beslist op basis van de laagste premie.

Die vergelijking op zowel prijs als kwaliteit en polisvoorwaarden kun je op sites zoals deze uitvoeren, maar ook de ANWB en Consumentenbond bieden bruikbaar vergelijkingsmateriaal.

In deze aflevering van Indepen Nieuws presenteert voormalig Europarlementariër en ondernemer Rob Roos zijn nieuwe stichting Samen Leven in Vrijheid, een initiatief dat een brede maatschappelijke discussie wil aanjagen. Op 2 december vond het eerste evenement plaats in Theater Diligentia in Den Haag: Van Bureaucratie naar Vrijheid: Lessen uit Argentinië, met niemand minder dan Federico Sturzenegger, de Argentijnse minister van Deregulatie en Staatstransformatie.

Visie en doelstellingen van Samen Leven in Vrijheid

Volgens de visie van Samen Leven in Vrijheid is Nederland gebouwd op vrijheid, ondernemerschap en democratie — waarden die volgens de stichting steeds meer onder druk staan. Vanuit deze overtuiging is het initiatief ontstaan, met als doel deze fundamenten te versterken en de burger opnieuw centraal te stellen in het publieke debat. Rob Roos roept alle Nederlanders die vinden dat het huidige overheidsbeleid moet worden herzien op zich aan te sluiten.

Koers en ambities van de stichting

Samen wil de stichting werken aan een koers waarin vrijheid, verantwoordelijkheid en gezonde economische principes weer leidend zijn — voor een soeverein Nederland dat zelf richting geeft aan zijn toekomst.

Interview met Rob Roos

Indepen was aanwezig en sprak met Rob Roos over zijn drijfveren en de ambities van de nieuwe stichting.