Niet zo snel, meneer Tedros

Meerdere veehouders in Denemarken hebben aangifte gedaan tegen de Nederlandse multinational DSM, de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) en ministeries in de hoofdstad Kopenhagen. De boeren beschuldigen hen van het vergiftigen van hun koeien met het voederadditief Bovaer. Het middel remt een enzym in de magen van de koe en vermindert daardoor de aanmaak van broeikasgassen.

De neveneffecten zijn echter, volgens de boeren: ontstoken uiers, verminderde eetlust, diarree en koorts. ,,Wij willen dat Bovaer van de markt gehaald wordt’’, zegt Nederlandse melkveehouder Jarno Sloesarwij vanuit Denemarken. ,,Koeien worden er ziek  van.’’ Sloesarwij voert al langer samen met anderen van de actiegroep Bovaer.dk strijd tegen het voedingssupplement. Een petitie voor een boycot is in Denemarken al meer dan 50.000 keer ondertekend.

Sinds dit jaar zijn boeren verplicht om in Denemarken het veevoer Bovaer aan hun koeien te blijven voeren. Dat is volgens de autoriteiten nodig om de methaanuitstoot met dertig procent te reduceren. Dit maakt deel uit van de Deense klimaatdoelen. Maar Sloesarwij wijst op de grote nadelen: “Met de flora in de pens van een koe moet je niet klooien.’’

Rianne Blom, die in televisieprogramma Boer Zoekt Vrouw haar grote liefde vond en met haar man Jan een boerderij heeft in Denemarken, slaat alarm in een video op Instagram. De beelden gingen heel de wereld over. ,,We hebben echt problemen’’, zegt Rianne in het filmpje.  Op hun boerderij zijn veel koeien ziek geworden na het eten van Bovaer. ,,Het is gif voor onze koeien. Ze worden ziek. En dit is niet waarom we boer zijn.’’

Haar man Jan rijdt op de beelden voorbij met een kar, daarop het lichaam van een dode koe. ,,Onze ambulance’’, zegt Rianne over de indringende aanblik.

Criticasters waarschuwen al langer dat volgens hen producent DSM, klimaat-gekkies én overheden de natuur gijzelen met Bovaer. En daarmee voor God spelen en natuurlijke processen saboteren in de pens van de koe.

Denemarken heeft afgelopen dagen uiteindelijk, na veel signalen over zieke en zelfs dode koeien,  besloten dat melkveehouders met het chemische goedje mogen stoppen als hun koeien ziek worden. De boeren moeten dan wel een verklaring afleggen dat hun koeien verzwakt zijn.

Onder de Nederlandse veehouders in Denemarken zijn echter niet alleen grote zorgen over dierenleed, maar inmiddels ook over de gezondheid van de boeren zelf.

Boer Jarno Sloesarwij vertelt aan de telefoon vanuit Denemarken, dat melkveehouders Bovaer, verwerkt in mineralen, in zakken aangeleverd krijgen. ,,Maar wát krijgen we bij het voederen van onze dieren via fijne deeltjes die opstuiven zélf precies binnen? En wat is mogelijk op de lange termijn het effect? Wij weten het niet. En producent DSM weet het kennelijk ook niet.”

Uit de wettelijk verplichte  Safety Data Sheet voor de productie van Bovaer blijkt namelijk dat de producent geen idee heeft wat de langetermijneffecten zijn bij blootstelling aan het product in de fabriek.

Op het document staat bovendien de waarschuwing dat het chemische goedje kan leiden tot onvruchtbaarheid bij mannen én oogletsel. Werknemers moeten daarom bij de industriële verwerking in de fabriek beschermende kleding dragen.

Apache-indianen voerden eeuwenlang de regendans uit. Romeinen offerden wijn, voedsel en dieren tijdens stormen en droogtes. En onze huidige westerse beschaving gaat de geschiedenisboeken in als het volk dat het klimaat naar zijn hand wilde zetten door scheten van koeien te stoppen met Bovaer.

,,It is absolute insane’’, zeggen Britten die het onethisch vinden en het kwalificeren als dolgedraaide wetenschap.

Coöperatie FrieslandCampina die in Nederland boeren juist aanmoedigt Bovaer te gebruiken, houdt ondertussen nog vertrouwen in het middel. ,,,Onze producten zijn veilig, gezond en van hoge kwaliteit. Dat staat voor ons altijd voorop.’’ De coöperatie  gaat, ondanks de onrust in Denemarken,  door met het belonen van een onbekend aantal melkveehouders die in ons land vrijwillig Bovaer aan hun koeien geven.

Bovaer, een product van de Nederlandse producent DSM, wordt inmiddels in 68 landen door duizenden boerenbedrijven gebruikt om klimaatdoelen te halen. Denemarken is het eerste land waar het sinds dit jaar verplicht is voor boeren om het te gebruiken. ,,Totale gekte’’, vindt Sloesarwij.

Op sociale media wemelt het ondertussen van mensen die het ongehoord vinden hoe overheden en de industrie ingrijpen in de natuur. ,,Bovaer is something these crazy climate people want to add to the food, so these cows would fart and burp less. It is abolute insane.’’ Dat vindt influencer Jenspatteeuw, die zelfs zó ver gaat dat het volgens hem een agenda is om de mens én de koe te dehumaniseren.

Volgens de Nederlandse producent DSM is het middel echter grondig getest en is het nodig om het klimaat te redden. ,,Er is geen tijd te verliezen’’, stelde het bedrijf in een eerdere verklaring. Daarom is DSM in Noord-Schotland betrokken bij de bouw van een grote fabriek met een jaarproductie Bovaer voor vier tot vijf miljoen runderen.

,,De productie van Bovaer is een pervers verdienmodel”, zegt boer Sloesarwij.

BBB  volgt de onrust in Denemarken, stelt Mies Pabon namens die partij. ,,In Nederland horen we niet dat hier problemen zijn met Bovaer. De situatie in Denemarken moet goed worden onderzocht. Maar overheidsinstituten die voor ons wetenschappelijk onderzoek doen en dit veilig hebben verklaard, moeten we wel blijven vertrouwen.”

BBB is overigens wel kritisch op de dwang die Denemarken uitoefent. ,,Veel mensen zijn bang dat Bovaer ook in Nederland verplicht wordt, maar dat laten we echt niet gebeuren.’’

De Nederlandse coöperatie FrieslandCampina, dat sinds enige tijd Nederlandse veehouders beloont als zij hun koeien vrijwillig Bovaer geven, verklaarde eerder in vakbladen te reageren op vragen vanuit de markt. ,,We merken een toenemende vraag van bedrijven als McDonald’s, Mars, Nestlé en Danone naar zuivel met een lagere CO₂-emissie,’’ stelde de coöperatie enige tijd geleden op de online vaksite ‘veeteelt.nl’.

,,Deze bedrijven worden daartoe gedwongen via EU-wetgeving, maar ook de aandeelhouders vinden duurzaamheid steeds belangrijker. We hebben nu betaalde afspraken kunnen maken voor een hoeveelheid melk van ongeveer 600 melkveehouders die methaan reduceren via Bovaer.’’

De EFSA (European Food Safety Authority) stelt dat er geen risico is voor de volksgezondheid bij het consumeren van melk of vlees. Van het goedje 3-NOP (3-nitrooxypropanol) zijn volgens EFSA bij tests geen sporen teruggevonden in melk of vlees van koeien die gevoederd worden met Bovaer. ,,Dat betekent dat de consument niet blootgesteld wordt aan 3-NOP,’’ aldus EFSA.

De consument wordt volgens EFSA wel blootgesteld aan restproduct 3-nitrooxypropionzuur. ,,Dit is teruggevonden in melk in heel lage concentraties, die niet schadelijk zijn”, aldus EFSA.

De Amerikaanse voedselautoriteit FDA (Food and Drug Administration) stelt dat zij op grond van onderzoek en data op dit moment geen twijfels heeft over de veiligheid van Bovaer. ,,It is expected to pose low risk to humans.’’

Het venijn zit in de staart, zeggen critici echter over de verklaring van de FDA. Aangezien deze verderop in haar document waarschuwt voor vruchtbaarheidsproblemen bij mannen die in de fabriek met Bovaer werken: ‘Warning. Not for human use. Caution should be exercised when handling this product. 3-nitrooxypropanol may damage male fertility and reproductive organs, is potentially harmful when inhaled, and is skin and eye irritant.’

Ondertussen melden bronnen dat Deense boeren het spul illegaal wegkieperen om hun koeien te beschermen.

Online gaan er inmiddels al weken filmpjes rond van zieke en dode koeien. ,,De koe is minder actief en zij krijgt een dikke buik – dat is gas’’, schetst melkveehouder Jacqueline Bosma het treurige beeld.

Volgens Bosma, Sloesarwij en Deense boeren is Bovaer dierenwreedheid, nu er volgens hen onvoldoende onderzoek gedaan is of koeien pijn of onbehagen ervaren.

Europarlementariër Asger Christensen (politiek blok Renew Europe) vraagt de Europese Commissie om een onafhankelijk onderzoek naar de situatie rond Bovaer. ,,Het streven naar methaanreductie is natuurlijk een legitiem doel, maar dat mag niet gebeuren door dieren te dwingen tot chemische oplossingen die op papier de klimaatbalans verbeteren, maar het dierenwelzijn aantasten. Elke koe die lijdt, is er één te veel’’, schreef Asger Christensen in een commentaar op het Deense online platform Maskinbladet.

Christensen zit in over het lot van de runderen. ,,Dieren zijn geen klimaatinstrument, en als koeien de prijs moeten betalen met hun gezondheid, is dat te duur.”

Producent DSM-Firmenich stelt in een schriftelijke verklaring dat Bovaer veilig is. Wereldwijd zijn volgens het bedrijf meer dan 150 onderzoeken uitgevoerd, die allemaal zijn gepubliceerd in meer dan 86 artikelen in peer-reviewed tijdschriften. ,,Wij geloven in wetenschap en de kracht van op bewijs gebaseerde vooruitgang. Daarom is ons product uitgebreid onderzocht en getest. Om de gezondheid, veiligheid en werkzaamheid ervan te garanderen. Zoals bevestigd na uitgebreide controles  en beoordelingen door de Britse en voedselveiligheidsautoriteiten’’, aldus DSM die zelfs een site heeft geopend over, volgens het bedrijf, ‘misinformation’, oftewel: ‘nepnieuws’.

In Noorwegen bevestigt de grootste zuivelcoöperatie, TINE, dat zij het gebruik van Bovaer voorlopig staakt. ,,We paused it’’, zei de persman van TINE tegen dit online platform Indepen. Zeventig van de zevenduizend boeren die aangesloten zijn bij TINE, deden volgens hem mee aan een pilot om Bovaer te testen.

Vanwege de onrust in Denemarken is dát project vorige week voorlopig gestopt, aldus TINE. ,,We willen nu eerst het Deense onderzoek naar de dode en zieke koeien afwachten.”

Ook het kleinere Zweedse zuivelbedrijf Gäsene Mejeri is deze week gestopt met Bovaer.

FrieslandCampina

De coöperatie FrieslandCampina laat Indepen weten dat zij alle vertrouwen heeft in Bovaer. De organisatie, die werkt met boeren die in Nederland vrijwillig Bovaer aan hun koeien geven, stelt dat zij groot belang hecht aan de veiligheid en kwaliteit van haar melk- en zuivelproducten. ,,Alsmede aan de gezondheid van de koeien van onze leden-melkveehouders. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat onze producten veilig, gezond en van hoge kwaliteit zijn. Dat staat voor ons altijd voorop.’’

1. Deelt FrieslandCampina de zorgen van boeren in Denemarken over Bovaer, nu er alarmerende meldingen zijn over zieke en zelfs dode koeien na het toedienen van Bovaer?

,,Wij herkennen het geschetste beeld niet. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet en hebben nauw contact met de betrokken partijen. Afwijkingen kunnen leden melden bij hun voerleverancier en FrieslandCampina. Deense autoriteiten staan gebruik toe en hebben tegelijk met onafhankelijke onderzoekers geen oorzakelijk verband vastgesteld; onderzoek loopt nog. Het middel Bovaer is gebaseerd op vijftien jaar wetenschappelijk onderzoek en is de afgelopen tien jaar getest in meer dan 150 studies. Het middel is goedgekeurd door onafhankelijke instanties als EFSA en NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.red.) en wordt verkocht in 68 landen en wereldwijd toegepast op duizenden bedrijven.”

2. Hoeveel Nederlandse boeren gebruiken op dit moment Bovaer en krijgen een vergoeding via uw organisatie. Waarom betaalt u deze boeren?

,,Bovaer verlaagt methaanemissies van koeien en helpt zo de klimaatimpact van melkproductie te verminderen. Onze leden-melkveehouders kunnen zelf kiezen of ze het middel Bovaer willen voeren. In Nederland gebruiken sommige van onze leden-melkveehouders het middel. Ze ontvangen een vergoeding om de extra kosten van het additief te compenseren. ”

3. Een aantal Nederlandse boeren noemt Bovaer een pervers verdienmodel. Wat is u reactie hierop?

,,Wij herkennen dit beeld niet.”

4. Uit de Safety Data Sheet van Bovaer blijkt dat onbekend is wat de mogelijk schadelijke effecten zijn op de lange termijn. Mensen die in de fabriek betrokken zijn bij het productieproces van Bovaer moeten beschermende kleding dragen omdat mannen volgens de Data Safety Sheet onvruchtbaar kunnen worden, en dat er gevaar is voor oogirritaties. Dit klinkt opmerkelijk?

,,FrieslandCampina is niet de producent van het middel Bovaer. Voor specifieke informatie over veiligheidsinstructies en lange termijneffecten verwijzen wij naar DSM-Firmenich, de ontwikkelaar van het product. Zij hebben uitgebreide documentatie en kunnen uw vragen hierover het beste beantwoorden. Zij hebben ook een website met informatie, zie: Misinformation about Bovaer^®”

Antropia, Driebergen – 25–26 oktober 2025

De Back to the Future-conferentie, georganiseerd door het Nederlandse Artsen Collectief, bracht medische professionals, wetenschappers en kritische denkers van over de hele wereld samen om het thema te verkennen: “Soevereiniteit in de moderne geneeskunde – de Eed van Hippocrates, vertrouwen & gezondheid herstellen.” Gedurende twee dagen onderzochten nationale en internationale sprekers hoe de geneeskunde kan terugkeren naar haar ethische, mensgerichte kern, terwijl het beste van de moderne wetenschap wordt geïntegreerd.

Het programma bevatte prominente keynote-sprekers zoals Dr. Robert Malone (VS), Mattias Desmet (BE), Tess Lawrie (VK), Kevin McKernan (VS), Carla Peeters (NL) en Denis Rancourt (CA). Elk van hen droeg unieke perspectieven bij over geneeskunde, vrijheid en ethiek. In essentie was Back to the Future een oproep om de relatie tussen arts en patiënt, informed consent en ethische onafhankelijkheid te herstellen in een tijdperk van technocratische geneeskunde. De deelnemers deelden een visie op gezondheidszorg die vertrouwen herstelt, menselijke soevereiniteit eert en wetenschap verenigt met compassie.

Binnenkort op Indepen verschijnt het volledige verslag van dit internationale congres, georganiseerd door het Artsen Collectief. Mis het niet!

Antropia, Driebergen – October 25–26, 2025

The Back to the Future conference, hosted by the Dutch Doctors’ Collective (Artsen Collectief), gathered medical professionals, scientists, and critical thinkers from around the world to explore the theme “Sovereignty in Modern Medicine – Restoring Hippocrates, Trust & Health.” Over two days, national and international speakers examined how medicine can return to its ethical, human-centered roots while integrating the best of modern science.

The program featured prominent keynote speakers such as Dr Robert Malone (US), Mattias Desmet (BE), Tess Lawrie (UK), Kevin McKernan (US), Carla Peeters (NL), and Denis Rancourt (CA). Each contributed distinct perspectives on medicine, freedom, and ethics. In essence, Back to the Future was a call to reclaim the doctor–patient relationship, informed consent, and ethical independence in an age of technocratic medicine. The participants shared a vision of healthcare that restores trust, honors human sovereignty, and unites science with compassion.

Coming soon — our full coverage of the international congress hosted by the Doctors’ Collective. Don’t miss it!

Den Haag, 1 augustus 2025

In een goedgevulde rechtszaal van de Raad van State in Den Haag vond gisteren het hoger beroep plaats van huisarts Jan Vingerhoets, die samen met enkele collega-artsen in beroep is gegaan tegen een boete opgelegd door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De artsen kregen deze sanctie vanwege het voorschrijven van Ivermectine aan Covid-19-patiënten – een geneesmiddel waarvan het gebruik bij corona door de IGJ als onrechtmatig wordt beschouwd.

De zitting trok veel belangstelling. Meer dan 100 bezorgde burgers, collega-artsen, juristen en andere geïnteresseerden waren naar de hofstad afgereisd om de zaak bij te wonen. Niet alleen de boete, maar fundamentele vragen over de autonomie van artsen en het vertrouwen tussen arts en patiënt stonden gisteren ter discussie.

Vingerhoets kreeg veel bijval in de zaal. Zijn verkorte mondelinge verweer werd met groot applaus ontvangen door het publiek. Hoewel hij van de rechter niet de ruimte kreeg om zijn gehele pleidooi in de rechtszaal te presenteren, heeft hij eerder zijn uitgebreide verweer gedeeld in een interview met Indepen Nieuws.

De advocaten van Vingerhoets toonden zich hoopvol over de uitkomst van het hoger beroep. Zij stellen dat de IGJ haar boekje te buiten is gegaan door artsen te beboeten voor medisch handelen dat binnen de ruimte van hun professionele autonomie valt. Indien de uitspraak toch negatief uitvalt, kondigen Vingerhoets en zijn medestanders aan door te procederen tot aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

De uitspraak van de Raad van State wordt verwacht over zes tot acht weken. Tot die tijd blijft Indepen de zaak nauwgezet volgen.

Bekijk hieronder het volledige verweer van Jan Vingerhoets zoals hij dat eerder gaf bij Indepen Nieuws.