Klimaat

REPORTAGE: Familiebedrijven vissers sneuvelen voor ‘groene’ waterstof

Avatar foto

op

Vissers moeten op de Noordzee wijken voor de uitrol van mogelijk 30 duizend windmolens voor 2050, in combinatie met de sluiting van nog eens 30 procent van hun visgebied. Dit komt mede dankzij Rob Jetten’s klimaatmiljarden voor de ‘groene’ waterstofproductie van grote energie-multinationals.

Klimaatminister Rob Jetten’s ‘Klimaatfonds’ van 28 miljard euro zou de inmiddels roemruchte 0,000036 graden temperatuurverschil opleveren in 2030, in theorie. De meeste miljarden daarvan gaan naar de grootschalige industrialisatie van de Noordzee met windfarms. Die windfarms verschijnen allen in de ondiepe zandige delen van de zee, die nu de belangrijkste visgronden zijn van garnalenvissers. Zoals de Wieringer visser Dirk Koster, die van plan was zijn bedrijf over te doen aan zijn zoon Pascal. Door de nieuwe ontwikkelingen vrezen zij voor hun toekomst.
Terwijl milieu organisaties als het Wereld Natuur Fonds (WNF) zijn familiebedrijf beschuldigen dat zij met hun netten de zandige zeebodem ‘beroeren’ en dus de natuur schaden, worden nu met een lawaai van 150 decibel 69 turbinepalen in de zeebodem geheid bij Bergen aan Zee in 125 vierkante kilometer zeenatuur. Dat is het project Hollandse Kust 1 van Shell en Eneco. Laatstgenoemde bedrijf is de energiepartner van het Wereld Natuur Fonds. Eneco exploiteert ook al 19 windturbines in de Waddenzee bij Delfzijl.


‘Hernieuwbare Waterstof’
Nog meer van deze windfarms worden met extra overcapaciteit gebouwd, omdat de regering Rutte met de Europese Commissie in de productie van waterstof investeert. Die waterstof zou geproduceerd gaan worden met elektriciteit afkomstig van zeewind. Voor die productie met zogenaamde ‘elektrolysers’ reserveert het kabinet nu extra klimaatmiljarden.
Zoals de Rijksoverheid meldt op 23 juni: “Die ambities (voor een klimaatneutraal energiesysteem) vragen volgens ministers Micky Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) en Rob Jetten (Klimaat en Energie) om voortvarend beleid, gericht op zowel de aanbod- als de vraagkant van waterstof. Om de waterstofmarkt op te schalen, subsidieert het kabinet elektrolyse en wil het de industrie met subsidies en een verplichting stimuleren om vanaf 2026 steeds meer hernieuwbare waterstof te gebruiken. In het Klimaatfonds is hiervoor 9 miljard euro gereserveerd.”
Die ambitie valt onder het zogeheten H2Global-subsidieprogramma. Onder de zelfde vlag opereert in Duitsland met deelneming van de Duitse regering een H2Global-stichting, met de grote energiebedrijven als RWE, ENGIE, Deens windfarmbouwer Ørsted en BP als sponsoren. Naast het H2Global-programma met Jetten’s klimaatmiljarden loopt sinds 2021 het Hy2Use-programma van 5,2 miljard euro van de Europese Commissie. Daar vult de Nederlandse regering de subsidiepot aan met 800 miljoen euro voor nieuwe waterstoffabrieken op Nederlandse bodem.

‘Subsidieloos’ met onderzoeksubsidie
Waterstof (H2) is geen brandstof zoals aardgas (CH4), maar een energiedrager die bijvoorbeeld met elektrische ontleding (elektrolyse) van water (H2O) ontstaat. Er gaat dus eerst veel energie verloren om waterstof te maken, voor je waterstof inzet als ‘groene’ brandstof. De meest gangbare manier waterstof te maken voor de chemische industrie, is nu door deze bij hoge temperaturen uit aardgas (CH4) met stoom (H20) te winnen. Dat is de zogenaamde grijze waterstof.
Dit energie-intensieve proces veroorzaakt echter meer CO2-productie dan wanneer gewoon aardgas wordt gestookt voor energie. Zo ontstond het idee bij energiebedrijven, dat windmolenstroom zou kunnen worden gebruikt als manier om waterstof te maken. Dat heet ‘groene’ waterstof, een vondst van grote energiebedrijven als BP en Shell en opgenomen in een ‘Hydrogen Council’, gelanceerd bij het World Economic Forum (WEF) in Davos in 2017.
Eerste spekkopers van Jetten’s waterstofsubsidies, zijn daardoor onder meer Shell en Eneco. Eneco kondigde aan Hollandse Kust 1-park met 759 opgesteld vermogen ‘1 miljoen huishoudens’ van stroom zou voorzien. In de praktijk levert zo’n park op zee maximaal 40 procent van dat vermogen in een jaar. Ook zou het park ‘subsidieloos’ gebouwd worden, zo verkondigde de Rijksoverheid op 29 juli 2020.
Wat het persbericht verzuimde te vermelden is de deal die Shell met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat sloot. Weliswaar zou het park zonder directe subsidies worden gebouwd. Shell zou wel subsidies voor Research en Development in ‘groene’ waterstof krijgen, net als energiebedrijven als ENGIE. Ook zouden zij deelnemen in het Europese subsidieprogramma Hy2Use, om de Europa’s grootste ‘groene’ waterstoffabriek te bouwen: Holland Hydrogen 1 op de Tweede Maasvlakte.

Waterstofillusie
Die bouw ging afgelopen jaar van start. Zoals Shell in zijn persbericht aankondigde “is het (Holland Hydrogen 1) ook een ander voorbeeld van Shell’s eigen inspanningen en toewijding om tegen 2050 een netto-emissievrij bedrijf te zijn.” Daarvoor krijgen zij nu subsidies uit het Hy2Use-programma. Net als andere energiegiganten als Ørsted, met Goldman Sachs als 18 procent-aandeelhouder. Dat Deense bedrijf bouwt nu ook een waterstoffabriek in Zeeland, met Nederlandse subsidies, net als Engie in Groningen.
De subsidieprogramma’s vinden nu doorgang ondanks vernietigende kritiek van experts. Daarvan is voormalig energie-topambtenaar bij de Europese Commissie, Samuele Furfari de belangrijkste. Hij publiceerde in 2021 zijn boek ‘The Hydrogen Illusion’ (de waterstofillusie), op grond van zijn ervaringen als energie-ambtenaar bij de Europese Commissie. Furfari’s wetenschappelijke commissie had in de jaren ’80 en ’90 al met de optie van waterstof als energievervanger geëxperimenteerd. En in die onderzoeksprojecten concludeerden ze dat waterstof nooit rendabel zou zijn, zeker niet via elektrolyse.
“Je kunt het politici bijna niet aan het verstand krijgen, ze willen zo graag een oplossing voor hun klimaatpolitiek”, reageert Furfari telefonisch. “Maar de waterstofeconomie zal ook in de verre toekomst nooit uit kunnen zonder massieve staatsteun.” Zoals de chemisch ingenieur voorrekent, spendeerde de Europese Commissie sinds 2003 ruim duizend miljard euro subsidies om de huidige capaciteit van 17 procent ‘groene’ stroom uit te rollen, 3 procent van de totale energiebehoefte. “En dan zou je die stroom, die niet uit kon zonder subsidie ,nog eens aanwenden om met elektrolyse waterstof te maken met een rendement van 60 tot 70 procent.”

Volgens Furfari zou, door alle omzettingsverliezen bij waterstofproductie, nog een factor dertien meer windmolens in zee moeten verschijnen, ten opzichte van direct gebruik in huishoudens. De ‘1 miljoen huishoudens’ die volgens Eneco dus de stroom van Hollandse Kust 1 zouden krijgen zijn dus een illusie. De gesubsidieerde productie van ‘groene’ waterstof (200 megawatt) roomt daarvan al een derde af, ten gunste van Shell’s ‘vergroening’.

Extra zuur
Het is voor Nederlandse garnalenvissers ondertussen extra zuur. De Tweede Maasvlakte van 2000 hectare (waar Shell zijn ‘groene’ droom realiseert) werd door Boskalis opgespoten in visgebied met in volume 70 Feijenoordstadions uit de Noordzeebodem opgegraven zand. Vissers vragen zich nu af waarom dat geen ‘bodemberoering’ heette. Volgens de ‘passende beoordeling’ van de overheid, en het Rotterdams Havenbedrijf zou deze ingreep echter mogelijk zijn, mits elders ‘natuur’ zou worden bijgewonnen. In 2009 betekende dit aanvankelijk, dat de allergrootste vissersschepen voor de Zeeuwse kust niet meer mochten vissen in 20 duizend hectare Voordelta. Dit was milieuclubs niet genoeg. Als ‘natuurcompensatie’ voor deze bouw van industriegebied in zeenatuur, eisten Natuurmonumenten en WNF dit voorjaar succesvol bij de rechter, dat juist ook de kleinere garnalenvissers in Zuid Holland en Zeeland meer visgebied zouden moeten inleveren. Het WNF stelt dat vissers de ‘bodem beroeren’ en dus zou natuurwinst worden bereikt door hen te verjagen.
Voor het groen wassen van WNF-partner Eneco, komt deze belediging voor vissers als de Familie Koster nog bovenop de wond die mogelijk nog 30 duizend extra windmolens in natuurgebied aanbrengen. De Noordzeenatuur, waar zij drie generaties lang hun broodwinning vonden. Over ‘duurzaam’ gesproken…

Wilt u de vissers steunen?

De Stichting Tot Behoud Visserij Nederland (STBVN)

https://www.stbvn.nl/#steun-ons

 

‘Groene Waterstof’

https://www.weforum.org/agenda/2021/12/what-is-green-hydrogen-expert-explains-benefits/

‘Subsidieloze windfarms’

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/07/29/shell-en-eneco-bouwen-derde-windpark-op-zee-zonder-subsidie

‘Waterstofillusie’

https://www.naturalgasworld.com/the-hydrogen-illusion-interview-with-samuel-furfari-on-his-explosive-new-book-gastransitions-85316

800 miljoen euro subsidie voor elektrolyse

https://www.hydrogeninsight.com/industrial/h2-subsidies-the-netherlands-grants-800m-for-over-1gw-of-green-hydrogen-projects-for-heavy-industry/2-1-1378340

Jetten’s Klimaatfonds voor waterstofeconomie

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/06/23/kabinet-investeert-fors-in-opschaling-waterstof

H2 Global Cluster

https://h2globalcluster.eu

 

Verder Lezen

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Klimaat

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan
Foto: ANP

De Amerikaanse klimaatonderzoeker Michael Mann klaagde in 2012 twee conservatieve bloggers aan vanwege smaad. Een jury in Washington DC stelde hem in het gelijk en veroordeelde een van de bloggers tot het betalen van een schadevergoeding van 1 miljoen dollar. De boodschap is duidelijk: kritiek uiten op prominente klimaatonderzoekers kan je duur komen te staan.

Terwijl in Nederland Milieudefensie haar volgende klimaatrechtszaak aankondigde, na Shell is nu ING aan de beurt, was er aan de andere kant van de oceaan een andere intrigerende klimaatrechtszaak bezig. Michael Mann, een van de meest zichtbare klimaatonderzoekers ter wereld (niet te verwarren met de gelijknamige maar veel beroemdere filmregisseur), had twee conservatieve bloggers aangeklaagd voor smaad. De bloggers Rand Simberg van het libertaire Competitive Enterprise Institute en de Canadese auteur Mark Steyn voor de conservatieve website National Review noemden in 2012 (!) Manns werk ‘frauduleus’ en ze maakten vergelijkingen met een voor seksueel misbruik veroordeelde voetbalcoach, die aan dezelfde universiteit verbonden was als Mann. Pas na twaalf jaar kwam het daadwerkelijk tot een rechtszaak met jury.


 

Om deze zaak te kunnen begrijpen moeten we terug in de tijd. Michael Mann is beroemd geworden dankzij een door hem en collega’s gepubliceerde grafiek in Nature in 1998 en Geophysical Research Letters in 1999. De grafiek laat de gereconstrueerde temperatuur zien op het noordelijk halfrond vanaf het jaar 1000 en is de hockeystick-grafiek gaan heten vanwege de vorm.

 

De hockeystick-grafiek van Mann zoals gepubliceerd in 1999.

De grafiek suggereert heel sterk dat het klimaat voor honderden jaren lang vrij stabiel was, totdat de mens fossiele brandstoffen ging gebruiken en boem de temperatuur omhoogschoot. Het internationale klimaatpanel van de VN, het IPCC, voerde de grafiek zeer prominent op in het derde IPCC-rapport in 2001 en Al Gore gebruikte de grafiek ook in zijn wijdverspreide documentaire ‘An Inconvenient Truth’ in 2006.

Voor mij persoonlijk heeft deze grafiek een grote invloed gehad op mijn carrière. In februari 2005 publiceerde ik na twee maanden onderzoeksjournalistieke research een uitgebreid artikel in Natuurwetenschap & Techniek. Twee Canadezen, Stephen McIntyre en Ross McKitrick, hadden aangetoond dat de grafiek rammelde aan alle kanten. Door een fout in de statistiek kwam er altijd een hockeystick uit, zelfs als je random data gebruikte. Ik was de journalist die de primeur van deze kritiek had. We publiceerden het verhaal niet alleen in Nederland maar ook in het Financiële Dagblad van Canada. Ik won dat jaar met het artikel de Glazen Griffioen, een prijs van 10.000 euro voor jonge wetenschapsjournalisten.

Mijn eigen ervaringen met Mann waren niet al te best. Ik stelde hem destijds zeer inhoudelijke vragen over de kritiek van McIntyre en McKitrick. Hij maakte direct allerlei ad hominem opmerkingen. Zo zei hij: “Ik moet beginnen met benadrukken dat McIntyre en McKitrick niet serieus genomen worden door de wetenschappelijke gemeenschap.” Ook suggereerde hij dat ze betaald zouden worden door de olie-industrie, iets wat niet waar was en is.

Toen volgde in 2009 Climategate, duizenden e-mails van onder andere Mann werden door een onbekende hacker openbaar gemaakt. De meeste e-mails gaan over de hockeystick-affaire. De e-mails toonden onethisch gedrag van Mann en zijn collega’s. In een van de meest beruchte e-mails schrijven ze dat ze “Mike’s Nature tric” gaan gebruiken “om de daling te verbergen”. Een van de gepubliceerde hockeystick-reconstructies, die vooral gebaseerd zijn op boomring-onderzoek, begon te dalen na 1960, een periode waarvan we juist weten door metingen met thermometers dat er opwarming was. In plaats van je af te vragen of boomringen wel geschikt zijn voor temperatuurreconstructies, besloten de onderzoekers de onwelgevallige data (de daling na 1960) gewoon weg te laten. Ze bespraken dat onderling dus in e-mails maar meldden dat echter niet in hun publicaties.

McIntyre is vanwege zijn kritiek vaak de gebeten hond. Tijdens de rechtszaak kwamen er e-mails naar boven waarin Mann McIntyre “dat stuk menselijk vuil” noemde. Zelfs tijdens de rechtszaak noemde Mann McIntyre een “blanke racist”. Mark Steyn, verreweg de bekendste van de twee aangeklaagden, stelde in de rechtszaal dan ook terecht dat Mann iemand is die wel wil uitdelen maar niet kan ontvangen.

Er zijn meerdere boeken over de hockeystick-affaire verschenen waarvan ‘The Hockey Stick Illusion’ van Andrew Montford de beste is. Op Wikipedia (altijd enorm alarmistisch over klimaat) wordt dit boek uiteraard omschreven als een vorm van ‘klimaatontkenning’. Steyn schreef nadat hij aangeklaagd was door Mann ook een boek waarin hij allerlei wetenschappers citeert die kritiek hebben op Mann en de hockeystick. Mann zelf publiceerde ook al meerdere boeken over wat hij noemt de “de hockeystick en de klimaatoorlogen”. De controverse leidde ook tot een soort blogoorlog, waarbij Mann en collega’s publiceerden op de blog RealClimate terwijl McIntyre de website Climate Audit begon, waar inmiddels 2500 artikelen zijn verschenen.

Smaad
Gezien deze achtergrond was het logischer geweest als Mann een zaak was begonnen tegen McIntyre, maar hij koos er dus voor om twee conservatieve bloggers aan te pakken, relatieve buitenstaanders in deze wetenschappelijke controverse. Daarmee maakt Mann de affaire politiek. Twee Ierse filmmakers vonden deze rechtszaak zo belangrijk vanuit het perspectief van vrijheid van meningsuiting dat ze een dagelijkse podcast erover maakten, waarbij de belangrijkste gebeurtenissen van de dag werden nagespeeld door acteurs. Bij smaad moet de aanklager (Mann in dit geval) aantonen dat hij schade heeft geleden door de twee blogartikelen. Tijdens de drie weken durende zittingen werd duidelijk dat Mann dat op geen enkele manier kon hardmaken. Een hilarisch moment was dat Mann vertelde dat hij in de supermarkt een “gemene blik” toegeworpen had gekregen van een andere klant. Was dat omdat je hem had afgesneden op de parkeerplaats of omdat hij Rand Simberg had gelezen, vroeg Steyn, die zichzelf verdedigde in de rechtszaal, aan Mann.

Verder beweerde Mann dat zijn onderzoeksfinanciering in de jaren na 2012 sterk waren teruggelopen. De advocaat van Simberg ontdekte echter dat Mann zijn bedragen helemaal niet op orde had en daarmee de jury op het verkeerde been had gezet. Een beurs van 9 miljoen dollar die hij zou hebben misgelopen, bleek bij nader inzien te gaan om een bedrag van slechts 100.000 dollar. Bovendien vertelde Judith Curry, een bekende kritische stem in het klimaatdebat, in de rechtszaal dat in die jaren alle wetenschappers te maken hadden met teruglopende fondsen voor onderzoek vanwege de naweeën van de economische crisis.

De verdediging maakte meer dan aannemelijk dat in plaats van schade te hebben geleden Manns ster al die jaren alleen maar rijzende is geweest. Zijn salaris ging omhoog, hij verhuisde van Pennsylvania State University naar het meer prestigieuze University of Pennsylvania, hij ging op de foto met onder anderen Bill Clinton en Leonardo di Caprio. Mann deed in de rechtszaal alsof hij zich niet meer kon herinneren dat hij een prijs had gewonnen van 100.000 dollar.

Jerry Sandusky
Een belangrijke rol in de zaak speelde de associatie die de twee bloggers hadden gelegd met de voor seksueel misbruik veroordeelde voetbalcoach Jerry Sandusky, die verbonden was aan dezelfde universiteit als Mann. Mann stelde uiteraard dat hij direct vergeleken was met deze pedofiel en serieverkrachter. Maar zowel Simberg als Steyn stelden dat ze niet zozeer Mann vergeleken met Sandusky, maar stelden dat als een universiteit jarenlang een serieverkrachter in bescherming nam, waarom zouden ze dan niet ook hun prominente klimaatonderzoeker de hand boven het hoofd willen houden. Met name de rol van Graham Spanier, de toenmalige president van de universiteit kwam aan bod. De universiteit deed in 2010 onderzoek naar het gedrag van Mann vanwege de Climategate-e-mails. In de rechtszaal kwam aan het licht dat Spanier zich achter de schermen met dit onderzoek bemoeid had waarna Mann volledig werd vrijgepleit. McIntyre stelde op zijn blog dat het onderzoek ernstig tekortschoot en dat geen enkele poging was gedaan om ook critici zoals hijzelf en McKitrick, die de Climategate-e-mails zeer goed konden duiden, te interviewen. Spanier werd in 2011 ontslagen en later ook veroordeeld voor zijn rol in het Jerry Sandusky-schandaal en verdween enige tijd achter de tralies. Mann bleef Spanier ook daarna noemen in het dankwoord voor zijn boeken.

Steyn heeft in de loop der jaren meerdere malen geschreven dat “het proces de straf is”. Mann gaf in de rechtszaal toe dat de zaak hem geen cent gekost heeft. Wie zijn rekeningen betaalt wilde Mann niet zeggen. Steyn kan zich inmiddels geen advocaten meer veroorloven, kreeg ook nog eens drie hartaanvallen vorig jaar, en moest crowdfunding starten om een maand lang überhaupt zijn hotelkamer in Washington DC te kunnen bekostigen. Vanuit een rolstoel verdedigde hij zichzelf maar welbespraakt als hij is deed hij dat met verve.

In het slotwoord dat de advocaten van Mann kregen, speelden ze heel slim de politieke kaart. Ze vergeleken de ‘klimaatontkenners’ die Mann aanvallen met Trump-aanhangers die de verkiezingsuitslag ontkennen. “Deze aanvallen op klimaatwetenschappers moeten stoppen.” De verdediging protesteerde heftig tegen deze opmerkingen en de rechter gaf hen daarin gelijk (“toegewezen”) maar het kwaad was mogelijk al geschied. Mann had geen sterke zaak, maar de jury beschouwde hun oordeel blijkbaar als een kans om een signaal af te geven. De jury stelde dat Mann een symbolisch bedrag van 1 dollar per blogger aan daadwerkelijke schade had geleden maar veroordeelde Simberg tot het betalen van 1000 dollar aan zogenoemde ‘punitive damages’ en Steyn zelfs tot 1 miljoen dollar. Ook stelde de jury dat hun intentie ‘kwaadaardig’ was geweest, wat suggereert dat Simberg en Steyn deze informatie verspreidden terwijl ze wisten dat het niet waar was, een absurde aantijging waarvoor geen enkel bewijs was geleverd. De schadevergoeding die Steyn moet betalen lijkt dus vooral een afschrikwekkende functie te moeten hebben. Waag het niet klimaatonderzoekers te bekritiseren, want we klagen je aan en dat kan je veel geld gaan kosten.

Mann was uiteraard in extase over de uitspraak. “Ik hoop dat dit vonnis duidelijk maakt dat het ten onrechte beschuldigen van klimaatwetenschappers niet behoort tot de vrijheid van meningsuiting”, schreef hij in een verklaring op X. Aan de sceptische kant van het spectrum merkte de Australische blogger Joanne Nova op dat precies het doel van dit soort rechtszaken is om critici de mond te snoeren. In Nederland was er nauwelijks aandacht voor de zaak, met uitzondering van NRC Handelsblad, dat een vrij uitgebreid artikel aan de uitspraak wijdde waarin de zaak vrij voorspelbaar eenzijdig belicht werd vanuit het perspectief van Mann.

 

Kop en intro in NRC Handelsblad naar aanleiding van de uitspraak.

Meer rechtszaken
Is de zaak nu ten einde? Vermoedelijk niet. Er zijn uitspraken van het Hooggerechtshof dat ‘punitive damages’ niet meer dan een factor tien hoger mogen zijn dan de daadwerkelijke schade. Dat zou betekenen dat Steyn maximaal 10 dollar aan schadevergoeding opgelegd zou mogen worden in plaats van de opgelegde 1 miljoen dollar. Dat klinkt ook logisch natuurlijk. Waarom zou iemand 1 miljoen dollar aan schade moeten betalen terwijl de werkelijk geleden schade nihil is of in dit geval een symbolische 1 dollar. Steyn wil dus in beroep gaan bij het Hooggerechtshof. Mann op zijn beurt overweegt om het CEI en National Review alsnog  (eerder in het proces werden die ertussenuit gehaald) voor het gerecht te slepen. Een hele reeks aan klimaatrechtszaken kan het gevolg zijn.

De uitspraak kan ook gevolgen hebben voor andere wetenschappelijke controverses zoals bijvoorbeeld die over de herkomst van het coronavirus. Daags na de uitspraak werden op X al toespelingen gemaakt dat onderzoekers die wijzen op een lek uit het laboratorium in Wuhan als waarschijnlijke oorzaak van de pandemie hetzelfde lot boven het hoofd hangt.

Dit is de eerste column van Marcel Crok voor Indepen. Crok (1971) is de bekendste klimaatjournalist van Nederland en schrijft al sinds 2005 over het klimaatdebat. Zijn boek ‘De Staat van het Klimaat’ werd aangeprezen door vriend en vijand. Samen met emeritus-hoogleraar Guus Berkhout runt hij stichting Clintel, dat het ongehoorde verhaal over klimaatverandering (dat er geen sprake is van een klimaatcrisis) bekendheid probeert te geven.

 

 

Verder Lezen

Klimaat

Boeren tot 201 procent inkomensverlies door stikstofplan

Avatar foto

Gepubliceerd

op

Boeren tot 201 procent inkomensverlies door stikstofplan
Foto: ANP

Begin deze maand kwamen nationale stikstof- en klimaatplannen op provinciehuizen ter inzage voor boeren. Hieruit blijkt dat melkveehouders naar een faillissement geduwd worden door ‘verduurzaming’. “Het is vreselijk zoals er met de boerenstand wordt gesold.”

Het gaat hier om de provinciale uitvoering van het zogenaamde Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) van het ministerie van LNV en demissionair minister voor Natuur en Stikstof, Christianne van der Wal. Dit programma beoogt dat boeren op veengrond bijvoorbeeld bij een hoger waterpeil werken, om CO2-uitstoot te sparen. Ze mogen ook minder bemesten in de buurt van natuurgebied, vanwege stikstofemissies. Beide maatregelen leiden tot forse inkomensverliezen en faillissementen. De BBB-fractie in Groningen stelde daarom op 6 februari statenvragen.


Daarin verwijst de fractie naar een op 31 januari gepubliceerde studie van Wageningen Economic Research (WER). Zij rekenden de gevolgen van het NPLG door voor het inkomen van melkveehouderij en de akkerbouw. Zij schrijven dat “verplichte en aanvullende maatregelen leiden tot substantiële emissiereducties. Tegelijkertijd hebben ze zeer negatieve financiële gevolgen. Zo variëren de verwachte inkomensverliezen in de melkveehouderij van 28 procent tot 201procent vergeleken met het huidige inkomen. In de akkerbouw gaat het om een daling tussen de 10 procent en 63 procent.”

Land en boeren onder water
Wageningen UR is een stichting van het ministerie van LNV. Dit instituut beveelt in reactie op zijn bevindingen vervolgens ‘hulp van de overheid’ aan. De overheid die het probleem veroorzaakt, moet dus ook de redder zijn. Die hulp moet volgens LNV-ambtenarij bestaan uit groene subsidies, die het rendementsverlies van ‘verduurzaming’ compenseren. Op haar LinkedIn-pagina stelt de ambtenaar die de aanpak piekbelasting uitvoert: “Melkveehouders in een veenweidegebied of (in de buurt van) een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied kunnen in 2024 subsidie aanvragen voor het extensiveren van de bedrijfsvoering om de ammoniakemissie te verminderen.”

Het gaat om subsidie via de regeling ‘Samenwerking in veenweiden en overgangsgebieden Natura 2000’. Een overgangsgebied is een boerenbedrijf dat 1 tot 10 kilometer van een Natura 2000-gebied ligt. Daarbinnen moeten boeren ‘extensiveren’, dus minder bemesten en de veestapel inkrimpen. Zoals een andere Wageningse studie van 15 januari bericht over de NPLG-maatregelen, laat “een recente doorrekening zien dat het saldo van een gangbaar melkveebedrijf met maar liefst 50 procent kan dalen onder een (vrijwillige) extensiveringsmaatregel voor Natura 2000-overgangsgebieden.”

Boeren in veenweidegebied zien nu een combinatie van waterschappen, provincie-ambtenarij en milieuclubs tegenover zich. Die willen namelijk dat het waterpeil hoger komt dan 60 cm onder het maaiveld, voor ‘het klimaat’. Zo zou minder CO2 uit de veengronden dampen. Zoals de Wageningse studie bericht, zal dit de grasopbrengst voor boeren doen kelderen: “Een peilverhoging in veenweidegebied leidt tot een sterke reductie in de grasopbrengst, afhankelijk van het uiteindelijke lokale oppervlaktewaterpeil.” Bij een waterpeil van 20 centimeter onder het maaiveld verliest een boer bijvoorbeeld 40 procent opbrengst.

Tienduizenden euro’s inkomensverlies
Dat weer overal trekkers rijden met zwaailichten en spandoeken, werd mede veroorzaakt door de plotse afschaffing van de zogenaamde ‘derogatie’. Vlak voor het Kerstreces drukte het demissionaire kabinet-Rutte deze maatregel door. Dat betekent dat je in de zogenaamde ‘overgangsgebieden’ niet meer je grond afdoende mag bemesten. Door afschaffing van ‘derogatie’ stijgen de kosten om een liter melk te produceren naar 53 cent, aldus de boeren, terwijl ze maar 43 cent per liter krijgen. Daardoor ligt een golf faillissementen op de loer, als het NPLG wordt doorgezet.

Niet de benodigde bodemvruchtbaarheid, maar milieunormen van de overheid bepalen dan hoeveel mest boeren mogen uitrijden. Een computermodel vertaalt die normen voor een boer naar zijn mestboekhouding. Een boer moet de ‘te veel’ berekende mest, welke hij in werkelijkheid hard nodig heeft, als afval afvoeren voor 35 euro per kuub. Tegelijk verarmt de bodem, omdat het computermodel niet de werkelijke vruchtbaarheid meet. Dus moet de boer voor gelijke bedragen kunstmest inkopen voor herbemesting, omdat anders onvoldoende gras groeit.

Dat grapje kost gedupeerde melkveehouders tienduizenden euro’s per bedrijf. Zoals boerenvertegenwoordiger Eddy van Marum, tevens BBB-statenlid, stelt verarmt de bodem bovendien door milieubeleid. “Door het verlies van derogatie en de aanwijzing van overgangsgebieden worden boeren verplicht mest af te voeren en kunstmest aan te kopen. Verminderd gebruik van dierlijke mest geeft minder organische stof en daarmee ook minder koolstofbinding”, zo schrijft hij in reactie op de plannen. Oftewel, een boer moet tienduizenden euro’s extra onkosten maken met als gevolg mogelijk mínder CO2-vastlegging in de bodem. Terwijl klimaatbeleid juist méér CO2 zou moeten vasthouden.

“…hoe er met de boerenstand wordt gesold”
Met het bekend worden van de plannen plantten boeren opnieuw een rij protestvlaggen langs de A7 bij Marum richting Groningen. De actievoerende boer is Freddy van der Heide. Hij stelt ter verklaring in lokale media: “Het is vreselijk zoals er met de boerenstand wordt gesold. Het is allemaal zo krom, je kunt het gewoon niet uitleggen.” In zijn omgeving, het Westerkwartier, zou honderden hectares boerengrond moeten worden omgevormd tot ‘nieuwe natuur’.  Boerenbedrijven die in overgangsgebieden naast die ‘nieuwe natuur’ komen te wonen, mogen dan óók minder bemesten.

“En dan hebben ze het over een nieuw toekomstperspectief voor boeren”, aldus Van der Heide. Volgens hem is dit “wat je krijgt wanneer je ambtenaren een verdienmodel laat bedenken voor boeren.” Voor verlies van inkomen bij boeren stelde Van der Wal vooralsnog 1,28 miljard euro compensatiesubsidies beschikbaar. Dat moeten twaalf provincies onder elkaar verdelen. Volgens de BBB is vooralsnog onduidelijk hoeveel van dit geld al aan de strijkstok bleef hangen bij ambtenarij en consultants, die de plannen opstelden.

Verder Lezen

Klimaat

U moet van gas af voor windparken op Zee

Avatar foto

Gepubliceerd

op

U moet van gas af voor windparken op Zee
Foto: ANP

De Rijksoverheid stelde dat huishoudens en wijken van het aardgas af moeten ‘voor het klimaat’. In werkelijkheid helpt de gedwongen overstap op warmtepompen de elektriciteitsprijzen hoog houden, omdat exploitanten van ‘duurzaam’ anders verlies draaien, zo toont rapportage van de Algemene Rekenkamer.

TenneT matst windmolenaars op zee
Om het groeiende aanbod weersafhankelijke energie te verwerken, moet staatsbedrijf TenneT nog voor 2030 drie nieuwe hoogspanningsleidingen op land bouwen. Dat zijn miljardeninvesteringen. Daar bovenop komt de ambitie om voor 2031 liefst 21 gigawatt aan extra windparken op de Noordzee aan te sluiten, tot zeventig kilometer uit de kust. De Rijksoverheid raamt onkosten voor aanleg en onderhoud op 26 miljard euro. Die onkosten betaalt de consument via de opslag duurzame energie (ODE) en stijgende netbeheerkosten, die TenneT verrekent met afnemers.


Vóór 2016 kregen exploitanten van windparken op zee (zoals Eneco) een subsidievergoeding per geleverde kilowattuur (kWh) stroom van ongeveer 15 cent. Zo kan Eneco met zijn windfarm Luchterduinen bij Noordwijk, en de uitbater van Gemini boven Schiermonnikoog rekenen op 5 miljard euro stroomsubsidies in 15 jaar. Die torenhoge energiesubsidies werden politiek moeilijk verkoopbaar. Daarom verlegde kabinet-Rutte de subsidiestroom van kWh-subsidie naar netsubsidie. De subsidiestroom ging zo letterlijk ondergronds.

Tot 2023 werden zo de eerste vijf zeewindparken zonder netkosten voor de uitbaters gefinancierd door staatsbedrijf TenneT. Dat betaalde het ministerie van Economische Zaken en Klimaat uit extra energiebelasting via de opslag duurzame energie (ODE) op je energierekening. De subsidie die energieconsumenten betalen, scheelde Shell, Eneco, Vattenfall en Ørsted samen een extra investering van 4 miljard euro netsubsidies. Op die wijze kon kabinet-Rutte de wind-op-zee-ambities als ‘subsidieloze windparken’ politiek verkopen.

De Rijksoverheid claimde 20 december 2023 opnieuw valselijk dat deze vijf windparken op zee ‘subsidieloos’ werden gebouwd: “Het is gelukt binnen de tijd, binnen het budget en bijna zonder subsidie. Dat is een belangrijke mijlpaal voor de Nederlandse en Europese windindustrie. Sinds 2018 worden kavels voor windparken op zee voor de Nederlandse kust subsidievrij vergund.” In werkelijkheid komt de rekening van 4 miljard euro sponsoring van Eneco, Shell en Vattenfall bij de consument via ODE-belasting en hogere netkosten. En 26 miljard euro voor de tweede ronde. Bij wie komen 30 miljard euro extra lasten voor 2031 terecht denkt U?

Van gas los voor ‘subsidieloze’ windparken
Er is nog voor een eeuw aan aardgas beschikbaar, bijvoorbeeld uit schaliegas. Toch kwam voor 2026 de verplichting bij huishoudens voor een hybride warmtepomp, wanneer je cv-ketel is verouderd. Kosten: 10 duizend euro. Terwijl je met een nieuwe gasketel voor tweeduizend euro al klaar kan zijn. Afsluitkosten voor aardgas: ook 900 euro. Terwijl 90 procent van Nederlandse huishoudens met aardgas werd verwarmd, ontstond na het Klimaatakkoord plots het ‘van gas los’-dogma. De Rijksoverheid loog bij haar ambitie voor 27 ‘aardgasvrije wijken’ dat “het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving een belangrijke bijdrage levert aan het terugdringen van de CO2-uitstoot.”

Ook de best geïnformeerde mediacommentatoren als Syp Wynia bij Elsevier Weekblad, tastten in het duister hoe dat dogma ontstond bij kabinet-Rutte: “Het op 1 juli 2018 begonnen gasverbod dat voor heel Nederland gaat gelden, is alleen te verklaren uit emoties over de Groningse aardbevingen en de opwarming van de aarde, niet uit rationele afwegingen. Aardgas is niet voor niets steeds populairder aan het worden, ook in de buurlanden. Het is de schoonste brandstof die beschikbaar is…”

In het politiek genegeerde rapport van de Algemene Rekenkamer in datzelfde jaar, stond de werkelijke motivatie voor ‘aardgasvrij’. Dat heeft direct te maken met de politieke verkoop van wind-op-zee-ambities als ‘subsidieloos’. Voor zowel Nederland als Duitsland heet wind op zee dé energiebron van de energietransitie. Maar zoals de Rekenkamer schrijft op bladzijde 23: “De geplande uitbreiding van windenergie op zee kan de marktprijs verder drukken. Dit effect kan zo sterk zijn dat de aanleg van nieuwe windparken na 2030 (zonder subsidie) mogelijk niet meer aantrekkelijk is voor marktpartijen.”

Om de stroomprijs op de energiemarkt hoog genoeg te houden, wilde het Rijk extra stroomvraag creëren. “De minister van EZK zet daarom in op een toename van de vraag naar (hernieuwbare) elektriciteit. Dat kan door de verwarming van gebouwen en industriële productie, beide nu grotendeels afhankelijk van aardgas, te elektrificeren”, zo schreef de Algemene Rekenkamer. Door mensen ‘van gas los’ te dwingen richting elektrische verwarming, zou dus de stroomprijs hoog genoeg blijven. Daardoor durven Ørsted, Shell, Eneco en Vattenfall het ook na 2030 nog aan om ‘subsidieloze’ windparken te bouwen voor het ministerie van Klimaat en Energie.

Een andere manier waardoor stroomprijzen kunstmatig hoog worden, is de door Nederland en Duitsland geplande kolen-exit. Kolenstroom was traditioneel de goedkoopste energievorm in de energiemix, die voor 3 cent per kilowattuur opgewekt kon worden. Maar kabinet-Rutte faseert dat kolengebruik nu voor 2035 uit. De Duitsers hielden 2038 aan als wensdatum voor hun Kohlenausstieg. Aardgas is het enige alternatief bij uitblijvende ontwikkeling van kernenergie. Door die aanhoudende gasvraag, bijvoorbeeld uit duur Amerikaans LNG, zal de gasprijs niet meer terugkeren tot het niveau van voor 2020.

Van Neerlands afscheid van goedkope kolen, zal de planeet weinig merken. Het internationaal gebruik van kolenstroom steeg, dankzij India en China, afgelopen jaar met 1 procent, zo meldt Reuters. De CO2-uitstoot uit vooral Aziatische elektriciteit uit kolen bedroeg een factor 52 van de huidige 150 megaton van heel Nederland. Maar waar kan een klein land de grootste in zijn? Rob Jetten redt de planeet met 0,000036 graden en ú draagt met duizenden euro’s aan extra energielasten uw steentje aan zijn ambities bij.

Sla je de vakantie maar over, voor het klimaat.

Verder Lezen

Recent

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan
Klimaat3 uur geleden

Kritiek uiten op klimaatwetenschappers kan je duur komen te staan

De Amerikaanse klimaatonderzoeker Michael Mann klaagde in 2012 twee conservatieve bloggers aan vanwege smaad. Een jury in Washington DC stelde...

Interne EU-corruptie en -fraude steeds omvangrijker? Interne EU-corruptie en -fraude steeds omvangrijker?
Buitenland1 dag geleden

Interne EU-corruptie en -fraude steeds omvangrijker?

Op 31 januari 2024 publiceerde Follow the Money (FTM) de resultaten van hun onderzoek naar recente corruptie en fraude binnen...

Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in (2) Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in (2)
Column4 dagen geleden

Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in (2)

Is het toeval? In één week tijd is de Russische dissident Aleksej Navalny ineens dood  (vermoedelijk vermoord) en is er...

Ernst Kuipers: we got him! Ernst Kuipers: we got him!
Binnenland5 dagen geleden

Ernst Kuipers: we got him!

Ladies and gentleman: we got him! Dat is voldoende om te weten om wie het gaat. Hij was 6 weken...

Erf- en Schenkbelasting is geen rechtvaardigheid, maar diefstal Erf- en Schenkbelasting is geen rechtvaardigheid, maar diefstal
Column5 dagen geleden

Erf- en Schenkbelasting is geen rechtvaardigheid, maar diefstal

In een decadente socialistische samenleving, waar woke de scepter zwaait en jaloezie de hoofdemotie is bij middelmatige bestuurders die nergens...

Boeren tot 201 procent inkomensverlies door stikstofplan Boeren tot 201 procent inkomensverlies door stikstofplan
Klimaat6 dagen geleden

Boeren tot 201 procent inkomensverlies door stikstofplan

Begin deze maand kwamen nationale stikstof- en klimaatplannen op provinciehuizen ter inzage voor boeren. Hieruit blijkt dat melkveehouders naar een...

Liever geen Biden of Trump, maar Amerikanen hebben geen keus Liever geen Biden of Trump, maar Amerikanen hebben geen keus
Buitenland1 week geleden

Liever geen Biden of Trump, maar Amerikanen hebben geen keus

De meeste Amerikanen hebben de buik vol van zowel Biden als Trump. Dat blijkt uit meerdere onderzoeken door gevestigde partijen...

Dit land wordt geleid door een volslagen incompetent ambtenarengezwel Dit land wordt geleid door een volslagen incompetent ambtenarengezwel
Binnenland1 week geleden

Dit land wordt geleid door een volslagen incompetent ambtenarengezwel

Je vóelt het gewoon, overal en tot in alle bestuurslagen heersen grote en kleine dictators die bepalen wat er gebeurt...

Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in (2) Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in (2)
Column2 weken geleden

Slaapwandelend de Derde Wereldoorlog in

Voor Amerikanen was het interview van Tucker Carlson met Vladimir Putin wonderlijk. Een geschiedenisles beginnend in het jaar 862, na...

‘Pfizergate’ neemt steeds meer bizarre vormen aan ‘Pfizergate’ neemt steeds meer bizarre vormen aan
Gezondheid2 weken geleden

‘Pfizergate’ neemt steeds meer bizarre vormen aan

Het schandaal rond de contracten tussen de Europese Commissie en coronavaccin producent Pfizer neemt steeds extremere vormen aan. Wat begon...

Trending



This will close in 0 seconds