Klaas Knot, geschikt of ongeschikt?

Het is inmiddels mei en de oorlog in Iran woedt dagelijks verder, ondanks de zogenaamde wapenstilstand. Hoe ziet de Nederlandse economie er inmiddels uit onder invloed van al dat geweld uit de VS en Israël? Wat merken wij als burgers ervan in onze portemonnee?

Inflatie loopt opnieuw op

Een van de meest zichtbare gevolgen van het conflict is de stijging van de inflatie. Nadat de inflatie in Nederland in 2024 en 2025 juist begon af te nemen, is er sinds de escalatie rond Iran opnieuw sprake van sterk oplopende prijsdruk.

Volgens het CBS bedroeg de inflatie 2,7 procent in maart 2026, tegen 2,4 procent in februari. De snelle raming voor april kwam zelfs uit op bijna 3 procent. Voor de rest van het jaar – ervan uitgaande dat de oorlog in Iran voor de zomer is afgelopen – wordt met een stijging tot boven de 3 procent gerekend. Duurt die oorlog langer, dan zijn de cijfers niet te overzien.

De belangrijkste oorzaak hiervan ligt bij de energieprijzen, zoals we aan de pomp wel hebben gemerkt.

Een langer durende oorlog gaat echter ook de prijzen van kunstmest en daarmee levensmiddelen beïnvloeden. De effecten daarvan merken we pas na een langere tijd van circa 21 maanden, aldus de economen van RaboResearch. Dus vanaf eind 2027 worden de effecten van de Iran oorlog ook goed voelbaar bij zaken als levensmiddelen, kleding, horeca et cetera – ook als die oorlog morgen stopt.

Consumentenvertrouwen stort in

Nederlanders worden voorzichtiger zodra zij verwachten dat prijzen blijven stijgen of dat de economie verslechtert. Dat is inmiddels duidelijk zichtbaar in het consumentenvertrouwen. Volgens het CBS daalde het consumentenvertrouwen van -30 in maart naar -44 in april 2026. Dat is de op één na grootste daling sinds het begin van de metingen in 1986.

Vooral het oordeel over het economisch klimaat verslechterde sterk, aldus het CBS. Consumenten verwachten hogere prijzen, economische stagnatie en meer financiële onzekerheid. Hierdoor stellen huishoudens grote aankopen zoals auto’s, verbouwingen of nieuwe meubels uit. Dat gaat leiden tot stagflatie eind dit jaar, begin 2027; een stagnerende economie bij steeds hogere prijzen/inflatie.

Het consumentenvertrouwen is van groot belang voor de Nederlandse economie omdat particuliere consumptie een belangrijke groeimotor vormt. Wanneer huishoudens terughoudender worden, raakt dat direct sectoren zoals detailhandel, horeca, recreatie en woninginrichting.

Producentenvertrouwen kwetsbaar

Ook bedrijven reageren nerveus op de internationale spanningen. Vooral energie-intensieve sectoren vrezen oplopende kosten en afnemende vraag.

Het producentenvertrouwen in de Nederlandse industrie bleef in april 2026 negatief. Volgens het CBS kwam het vertrouwen uit op -0,7. In veel sectoren zoals textiel, hout- en bouwmaterialen en chemie namen de orders al met meer dan 10 procent af en dat zal zijn effecten op de werkgelegenheid gaan hebben.

Hoewel deze cijfers minder extreem zijn dan tijdens de coronacrisis, is het signaal duidelijk: ondernemers zijn voorzichtig. Bedrijven kampen met hogere energiekosten, onzekerheid over grondstoffenprijzen en toenemende geopolitieke risico’s.

Volgens recente cijfers stijgen de producentenprijzen weer door de hogere olieprijzen. Producenten proberen die kosten door te berekenen aan klanten, wat vervolgens weer bijdraagt aan hogere consumentenprijzen en inflatie.

Werkgelegenheid blijft voorlopig relatief sterk, aldus onze politiek

Nederland kende de afgelopen jaren een historisch lage werkloosheid en grote personeelstekorten. Dat zal in 2026 nog zo blijven aldus het ministerie van Financiën.

Volgens de Miljoenennota blijft de Nederlandse economie in 2026 naar verwachting nog groeien met ongeveer 1,4 procent, terwijl de werkloosheid relatief laag blijft.

Zoals de lezer weet van Indepen en de artikelen die ik hier schrijf; we controleren graag de door de overheid en politiek gedane uitspraken, in de wetenschap dat deze doorgaans mooier  worden voorgesteld dan de werkelijkheid. Alles om Nederland maar in slaap te houden.

Kijken we naar de feitelijke groei in het eerste kwartaal van dit jaar, dan bleek deze op een super magere 0,1 procent te zijn blijven hangen. En dan te bedenken dat pas tijdens de tweede helft van dat eerste kwartaal die destructieve oorlog zijn entree deed!

Als we de komende kwartalen al die 0,1 procent groei halen, dan komen we op circa 0,4 procent groei uit in dit jaar, in plaats van de geraamde 1,4 procent.

En die 0,4 procent is volgens mij het meest gunstige scenario.

Export onder druk door wereldwijde onzekerheid

Nog een ander onderwerp dat de economische groei dit jaar negatief beïnvloedt, is de exportpositie van ons land.

De oorlog rond Iran beïnvloedt de export op meerdere manieren:

• hogere transportkosten,
• duurdere energie,
• verstoringen van handelsroutes,
• lagere internationale vraag,
• onzekerheid op financiële markten.

Vooral de scheepvaart en logistieke sector kijken zorgelijk naar de situatie rond de Straat van Hormuz. Een aanzienlijk deel van de mondiale oliehandel loopt via deze route. Verstoringen leiden nu al tot hogere verzekeringspremies, langere vaarroutes en stijgende transportkosten.

Economische analyses – onder andere van de Rabobank – verwachten daarom dat de Nederlandse exportgroei in 2026 aanzienlijk lager uitvalt dan begin dit jaar werd voorzien.

Samengevat

De oorlog in Iran toont hoe kwetsbaar de Nederlandse economie is voor geopolitieke schokken. Hoewel Nederland ver van het conflict verwijderd ligt, zijn de economische effecten direct merkbaar via energieprijzen, financiële markten en internationale handel.

De inflatie loopt dit jaar opnieuw op naar boven de 3 procent en wordt nog hoger in 2027, het consumentenvertrouwen is historisch laag en producenten worden geconfronteerd met hogere kosten en onzekerheid. De export neemt af, waardoor bedrijven terughoudender worden met investeringen.

Voorlopig houdt de sterke arbeidsmarkt de economie nog enigszins overeind, maar bij een langdurig conflict – langer dan de zomer van dit jaar – kunnen de economische gevolgen aanzienlijk zwaarder worden. Vooral als olie- en gasprijzen langdurig hoog blijven, dreigt een periode van lage groei gecombineerd met hardnekkige inflatie.

De Nederlandse – en breder de Europese – economie blijkt daarmee opnieuw sterk afhankelijk van Amerikaanse inmenging. In een geglobaliseerde economie is een oorlog duizenden kilometers verderop uiteindelijk ook voelbaar in de portemonnee van Nederlandse huishoudens en bedrijven.

Als we de economische gevolgen van de Iran oorlog optellen bij de financiële gevolgen van de Oekraïne oorlog – inmiddels tientallen miljarden euro’s steun in vier jaar tijd – dan zal duidelijk zijn dat de Nederlandse verzorgingsstaat verder wordt afgebroken om alle buitenland avonturen te bekostigen.

De tijd is er rijp voor: een artikel over hoe de elites in het Westen vanaf circa het jaar 2000 de portemonnees van de niet-elites leeg weten te trekken. Via welke crises, welke (supranationale) organisaties en met welke rol voor (centrale) banken en politiek? We lijken nu op een dieptepunt te zijn beland dat gevaarlijke kantjes begint te krijgen. Hoe gaat dit verhaal aflopen?

Over welke elite(s) hebben we het?

Elite (Frans: élite = uitkiezen) is een kleine groep binnen de maatschappij met buitengewone kwalificaties of privileges, waardoor deze op een bepaald vlak de hoogste machtspositie inneemt. Elite wordt vaak opgedeeld in vier groepen: een politieke, militaire, economische en een culturele elite.

De mensen met een paar miljoen op de bank, de lokale dominee, schooldirecteur en huisarts horen niet (meer) tot de elite, zoals dat in mijn jeugd het geval was.

Hedendaagse elites zijn voornamelijk ceo’s van multinationals, premiers, ministers, staatssecretarissen, leden van de Europese Commissie en het Europees Parlement en mensen die samen komen bij clubs als het WEF, de Trilaterale Commissie, de Bilderbergconferentie of de ERT.

De huidige (westerse) elites hebben een bepaalde agenda uitgerold waarvan de kenmerken worden beschreven in twee academische werken uit het jaar 1999 en 2000.  Het eerste boek (1999) is van professor Gary Teeple en heet ‘Globalization and the decline of social reform’. Het tweede boek is van professor Loreena Hertz en heet ‘The silent takeover – global capitalism and the death of democracy’.

Beide boeken beschrijven een periode van 20 tot 30 jaar – vanaf 2000 – waarin de westerse wereld te maken krijgt met de ene crisis na de andere. Bij iedere crisis wordt er meer macht gecentraliseerd bij de elites, wordt de middenklasse financieel verder afgebroken en neemt de kloof tussen arm en rijk schrikbarend toe.

Eindstation; democratie en welvaartsstaat zijn vervangen door een technocratische dictatuur.

Die crises waren geen toeval. Ik loop de paar grootste langs.

De kredietcrisis en grote recessie in 2008

De grootste crisis van de eeuw in financieel opzicht, begon in de VS in 2007 en eindigde pas formeel in 2011. De oorzaak? Vanaf 2002 werden in de VS hypotheken verstrekt aan mensen met een te laag, of geen inkomen. De zogeheten “subprime” hypotheken. Daar werd massaal gebruik van gemaakt door werkloze Amerikanen.

Aangezien op veel van deze rommelhypotheken geen rente of aflossingen werden betaald, kwamen veel hypotheekverstrekkende banken in de liquiditeitsproblemen. Ze moesten massaal door de staat worden gered met honderden miljarden belastinggeld van de burgers.

Ook de Nederlandse banken ING en ABN-AMRO hadden op grote schaal deze financiële rommel uit de VS aangekocht en werden door de Nederlandse regering, met goedkeuring van de EU, opgekocht.

In deze periode kelderden aanvankelijk wereldwijd de prijzen van huizen en verloren tientallen miljoenen mensen hun baan.

Gezien de omvang en diepte van de crisis, gingen de twee grootste centrale banken – FED en ECB – rente verlagen en geld bijdrukken. Quantitative easing, waardoor spaargeld aan waarde daalde en huizenprijzen op termijn onbetaalbaar zouden worden.

Tussen 2008 en 2010 werden in de VS ruim een miljoen huizen gedwongen verkocht nadat de vastgoedzeepbel knapte. Investeringsmaatschappijen als Blackstone kochten deze woningen voor minder dan 50 procent van de waarde op om ze vervolgens duur te verhuren.

Ook in Nederland kochten Amerikanen, als gevolg van de door hen zelf veroorzaakte kredietcrisis, voor 15 miljard aan huizen op.

De kredietcrisis is wellicht de grootste operatie geweest met langjarige effecten om de portemonnee van burgers te legen ten faveure van de mondiale elite.

De eurocrisis in 2009-2010

De Europese staatsschuldencrisis of eurocrisis is de financiële crisis die eind 2009 uitbrak binnen de eurozone, nadat Griekenland, lid van de Europese Unie en van het eurogebied, zijn schulden niet meer zelfstandig kon financieren.

Door de invoering van de euro konden mediterrane landen met hoge schulden, waaronder Griekenland, profiteren van extreem lage rentes die de ECB garandeerde. Dat leidde – in combinatie met leugens van de Griekse overheid over de eigen staatsschuld – tot het massaal lenen van geld bij Duitse en Franse commerciële banken. Het EU-/ECB-reddingsplan voor Griekenland zou – met geld van de Europese belastingbetaler – deze banken uit de problemen halen.

De Europese migratiecrisis (2015)

In 2015 steeg het aantal asielzoekers uit Syrië en Afghanistan naar Europa tot een absoluut hoogtepunt qua aantallen. De oorzaak van deze stromen naar Europa ligt – volgens het Amerikaanse Cato Institute – bij de regering en elites van de Verenigde staten.

De motieven achter deze Amerikaanse acties liggen volgens het rapport van het Cato Institute voornamelijk bij de belangen van Amerikaanse defensiebedrijven.

De coronacrisis van 2020

Of de coronacrisis nu wel of niet bewust is veroorzaakt – en door wie – zullen we waarschijnlijk nooit weten. Wat we wél weten is dat:

• Voorafgaand aan de crisis een simulatie van een coronacrisis – onder de naam Event 201 – in elkaar is gezet door onder andere Bill gates en de Rockefeller Foundation.
• De winst van Microsoft door de coronacrisis met ongeveer 40 miljard dollar in één jaar (2020) toenam door lockdowns en thuiswerken.
• Het Amerikaanse Pfizer de wereldwijd grootste leverancier van coronavaccins werd en daar 35 miljard dollar winst mee behaalde.
• De Amerikaanse FED drukte in twee jaar tijd 5 biljoen dollar bij (van 4 naar 9 biljoen) om de “economie overeind te houden”, wat de waarde van spaargeld dramatisch reduceerde, de aandelenbeurzen deed exploderen in plaats van instorten en de kloof tussen arm en rijk onvoorstelbaar vergrootte.
• De ECB drukte bijna 2 biljoen euro bij in 2020 en 2021, mede oorzaak voor de huidige Europese huizencrisis.
• Vele Amerikaanse bedrijven in de digitale economie – waaronder Amazon – zagen omzet en winst meer dan verdubbelen door gestegen online aankopen. Tegelijkertijd gingen volgens de FED miljoenen mkb-winkelbedrijven failliet.

De Oekraïne oorlog in 2022 (of 2014?)

De VS en de EU gingen zich intensief met Oekraïne bemoeien vanaf eind 2013 toen toenmalig president Janoekovytsj – onder druk van Rusland – afzag van het associatieverdrag met de EU.

Volgens dit artikel speelden de VS en EU een aanzienlijke rol bij het aanwakkeren van protesten en geweld in het land dat uiteindelijk in 2014 tot de vlucht van de president, het annexeren van de Krim door Rusland en het ontstaan van een burgeroorlog in de Donbas leidde.

2014 vormde de voorgeschiedenis voor de oorlog die in 2022 door Rusland is begonnen en tot op de dag van vandaag voortduurt.

Inmiddels heeft ook deze oorlog miljarden aan Europees – en Nederlands – belastinggeld verbrand en de levens van honderdduizenden jonge mensen geëist.

Wie hebben belang bij het voortzetten van deze crisis?

Volgens deze website heeft de Europese wapenindustrie – vertegenwoordigd door de EU – grote belangen bij het voortzetten van de oorlog met belastingcenten van Europese burgers. Uiteraard spint ook de NAVO – en daarmee de Amerikaanse wapenindustrie – garen bij een voortdurende oorlog, ook al beweren alle partijen het tegenovergestelde.

De VS/Israël – Irancrisis in 2026

Deze meest recente crisis van Amerikaans/Israëlische makelij, richt grote economische schade aan bij burgers over de hele wereld. In Nederland merken we het aan de pomp en aan oplopende inflatie. Sommige landen in het Midden-Oosten bevinden zich al in een brandstof- en voedselcrisis.

Terwijl de humanitaire en economische kosten wereldwijd uit de hand lopen, profiteren specifieke sectoren en geopolitieke spelers van de aanhoudende instabiliteit.

De verstoring van de energiemarkt en de toegenomen vraag naar defensiematerieel creëren duidelijke economische winnaars:

• Landen als de VS, Noorwegen, Canada en Rusland profiteren van hogere exportopbrengsten aan olie en gas nu Golf-olie nauwelijks beschikbaar is.
• Grote Amerikaanse en Israëlische wapenfabrikanten zoals Northrop Grumman, RTX en Lockheed Martin zien hun beurswaarden en orders exploderen door de miljardenuitgaven aan munitie en materieel.

De grote verliezers van deze geopolitieke spelletjes zijn altijd de burgers. Zij betalen de prijs met hun vermogen en soms hun eigen leven.

Westerse politiek is nergens meer betrouwbaar

Het patroon dat in de bovengenoemde twee boeken wordt beschreven, is uitgekomen; van de ene naar de andere mondiale crisis, waarvan de oorsprong telkens in de VS ligt. Bij iedere crisis meer verlies van levens en overdracht van financieel vermogen van ‘de gewone man’ naar de bovenklasse. Daarbij kunnen we er absoluut van uitgaan dat geen regering nog het belang van de eigen burgers dient.

In Nederland zagen we dat onder de kabinetten-Rutte. Opvolger Schoof wist in zijn korte tijd als premier ook miljarden euro’s belastinggeld, zonder akkoord van het parlement, te verkwanselen aan oorlog en maakte een zwaai richting dictatuur.

Het huidige kabinet-Jetten zet de gang naar de afgrond ongewijzigd voort.

De oplossing tegen deze roofpraktijken is niet simpel, maar ligt niet meer bij democratische besluitvorming. Het begint bij collectief bewustzijn.

Een van de grotere blunders van het nieuwe kabinet tot op heden is het ‘steunpakket’ voor burgers en bedrijfsleven ter compensatie van de mega schade die ons land lijdt door de oorlog in Iran. Een schamel bedrag van nog geen 1 miljard euro wordt uitgetrokken. Een fooi, een druppel op een gloeiende plaat. Een lachertje dat toont hoe weinig realiteitsbesef kabinet-Jetten heeft. Hier een uitleg van de absurde plannen, hoe het betaald wordt en welke reacties in de media te vinden zijn.

Hoe de fooi wordt besteed

Het kabinet komt met een steunpakket van bijna 1 miljard euro om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten ‘minder voelbaar’ te maken.

Er gaat 195 miljoen euro naar het Noodfonds Energie, de visserijsector krijgt 25 miljoen euro om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen, boeren krijgen eenzelfde bedrag om nog minder kunstmest en energie te gebruiken, aldus de website van Hart van Nederland.

Werknemers kunnen een 2 cent hogere vergoeding per gereden kilometer krijgen. Dit geldt met terugwerkende kracht voor heel 2026. Wel moeten de werkgevers zelf opdraaien voor die kosten, want dat is zo in de cao afgesproken volgens het kabinet.

De wegenbelasting voor zakelijke busjes wordt gehalveerd en vrachtwagens betalen in de tweede helft van dit jaar het minimumtarief aan wegenbelasting.

Ook komt er 50 miljoen extra steun voor de armste huishoudens.

Zet dat even af tegen de constatering van de Tweede Kamer zelf dat er nu al honderdduizenden gezinnen getroffen zijn door de VS-Iran oorlog en je snapt dat 50 miljoen gedeeld door – pakweg – 300.000 gezinnen, een fooi van 166 euro per gezin oplevert. Leuk, samen met die 2 cent meer per zakelijke kilometer!

Even voor alle duidelijkheid: er wordt geen cént aan verlaging van de btw en accijns op brandstof uitgetrokken!

Reacties in de media

“Dit is het minimale wat ze kunnen doen in vergelijking met andere landen”, vertelt Martin Visser, economisch commentator bij De Telegraaf, bij Spraakmakers, naar aanleiding van de stelling: ‘Met dit steunpakket zijn we goed geholpen.’

Visser zegt ook: “Het is lastig te verkopen als we kijken naar wat er in het buitenland gebeurt.” Nederland is het enige EU land dat níéts doet aan de benzineprijzen.

“Dit pakket is een doekje voor het bloeden”, vindt Erik Ziengs, voorzitter van ONL, een belangenvereniging voor vooral kleine ondernemers. “Het is een heel klein gebaar waar ondernemers niet bij gebaat zijn.”

Een fooi dus.

Ook Elisabeth Post, bestuursvoorzitter van Transport en Logistiek Nederland, is niet tevreden over wat dit pakket betekent voor transportondernemers. “Doordat er in de buurlanden wel maatregelen worden genomen, hebben ondernemers hier te maken met een kostenverhoging en omzetverlaging.”

Nederland wordt kapotgemaakt door onze kersverse regering onder leiding van een wereldvreemde premier die vindt dat die veel hogere brandstofprijzen beter zijn voor het milieu (!).

‘Dit hele pakket slaat nergens op!’

Deze uitspraak staat boven een artikel van omroep WNL van 15 april 2026.

SP-leider Jimmy Dijk wil instemmen met het steunpakket van het kabinet om de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te verzachten, maar vindt dat de maatregelen “veel te beperkt” zijn. Hij roept in het WNL-programma Goedemorgen Nederland het kabinet op om meer te doen. “We gaan nog zien dat de voedselprijzen gaan stijgen.”

“Het is echt schieten met hagel, met ook nog eens veel te weinig hagel.” Volgens Dijk groeit de groep mensen die hun energierekening niet meer kan betalen. “Er wordt vijftig miljoen euro uitgetrokken voor een noodfonds. We weten uit het verleden dat dat 100.000 mensen helpt, terwijl we ook weten dat er 500.000 huishoudens in energieproblemen zitten omdat ze de rekening niet kunnen betalen.”

Om huishoudens nu te helpen, zouden de belastingen op energie omlaag moeten, stelt Dijk. “Meer dan de helft van onze energieprijs bestaat uit belastingen. Een verlaging zou ervoor zorgen dat mensen meer geld in hun portemonnee hebben. Dat kunnen ze dan ergens anders uitgeven.”

Als je dat zo beluistert, klinkt de huidige SP als de vroegere VVD en de huidige VVD als de vroegere CPN.

Het wordt wazig om de ogen als je weet waar de 1 miljard euro vandaan komt

Uit dit NOS-artikel kun je afleiden waar het kabinet de (bijna) 1 miljard fooi mee wil financieren, namelijk met de gestegen opbrengsten aan accijnzen en btw uit de hogere brandstofprijzen!

Dat zit volgens de NOS zo (en we citeren): “Om de prijs van een liter benzine met 10 cent te verlagen, moet de staat ongeveer een miljard bijleggen.”

Nu is de prijs van een liter benzine sinds de start van de VS-Iran oorlog aan de pomp met 0,40 euro gestegen en diesel met 0,52 euro, dus die overheid vangt pakweg tussen de 4 en 5 miljard euro meer aan belastingen op brandstof op jaarbasis en geeft daarvan nog geen kwart terug aan de bevolking ‘ter compensatie’.

Is dat nieuwe kabinet niet om te gillen?

Er is nog geen geplande stemming, omdat het ‘steunpakket’ nog niet definitief naar de Kamer is gestuurd. De emoties lopen inmiddels fors op, maar de echte besluitvorming moet nog beginnen.

Wij volgen dit onderwerp weer met grote belangstelling.

Als dit miserabele steunpakket door de Tweede Kamer wordt aangenomen, dan durven wij wel te stellen dat de democratie in Nederland niet meer functioneert. Dat zagen we onlangs al bij de – eveneens in onkunde uitblinkende – parlementaire besluitvorming over box 3.

Nederlanders ontvluchten in steeds hoger tempo ons land omdat we al jaren geleid worden door lieden die niet het belang van de bevolking dienen, maar slaafs de EU-agenda kopiëren.

Dit kan zo niet langer doorgaan zonder merkbare reacties uit de samenleving.